ประมวลกฎหมายที่ดิน เปลี่ยนอะไรบ้าง

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๙๗ เป็นปีที่ ๙ ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรที่จะประกาศใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้ บัญชีอัตราค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายท้ายประมวลกฎหมายที่ดิน ๑. ค่าธรรมเนียมในการขอคำรับรองสัมปทาน รายละ ๕๐๐ บาท ที่ดินที่ได้ทำประโยชน์แล้ว๒. ค่าสัมปทานปีหนึ่ง ไร่ละ ๒๐ บาท คิดรวมเศษของไร่ให้คิดเป็นรายแปลง ๆ ละ ๑๐.๐๐หนึ่งไร่ ๓. ค่าธรรมเนียมออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (๑) ที่ดินเนื้อที่ไม่เกิน ๒๐ ไร่ แปลงละ ๓๐ บาท ๒.(๒) ที่ดินเนื้อที่เกิน ๒๐ ไร่ ส่วนที่เกิน ไร่ละ ๒ บาท เศษของไร่ให้คิดเป็นหนึ่งไร่ ๔. ค่าธรรมเนียมในการการพิสูจน์สอบสวนหรือตรวจสอบเนื้อที่เกี่ยวกับหนังสือรับรอง ขอสัมปทาน รายละ ๑๐๐.๐๐การทำประโยชน์ (๑) ถ้าเรียกเป็นรายแปลง แปลงละ ๓๐ บาท ๓.ค่าสัมปทานปีหนึ่ง ไร่ละ(๒) ถ้าเรียกเป็นรายวัน วันละ ๓๐ บาท (๓) ค่าคัดหรือจำลองแผนที่ แปลงละ ๓๐ บาท (๔) ค่าคำนวณเนื้อที่หรือเศษของไร่ ๑๐.๐๐ สอบแส แปลงละ ๓๐ บาท ๔.(๕) ค่าจับระยะ แปลงละ ๑๐ บาท ๕. ค่าธรรมเนียมออกโฉนดที่ดิน ก.(๑) ที่ดินเนื้อที่ไม่เกิน ๒๐ ไร่ ๕๐.๐๐ แปลงละ ๕๐ บาท ข.(๒) ที่ดินเนื้อที่เกิน ๒๐ ไร่ ค่าธรรมเนียม ที่ดินส่วนที่เกิน ไร่ละ ๒.๐๐๒ บาท ๕.เศษของไร่ให้คิดเป็นหนึ่งไร่ ๖. ค่าธรรมเนียมรังวัดเกี่ยวกับโฉนดที่ดิน ก.(๑) ถ้าเรียกเป็นรายแปลง ๆ ละ ๒๐.๐๐แปลงละ ๔๐ บาท ข.(๒) ถ้าเรียกเป็นรายวัน ๆ ละ ๒๐.๐๐วันละ ๔๐ บาท ค.(๓) ค่าคัดหรือจำลองแผนที่ ๑๕.๐๐ แปลงละ ๓๐ บาท ง.(๔) ค่าคำนวณเนื้อที่หรือสอบแส ๑๕.๐๐ แปลงละ ๓๐ บาท จ.(๕) ค่าจับระยะ แปลงละ ๕.๐๐๑๐ บาท ๖.๗. ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม ก.เรียกตามจำนวน(๑) มีทุนทรัพย์ ให้เรียกเก็บร้อยละ ๒.๐๐ บาท๒ ของทุนทรัพย์ อย่างต่ำไม่ต่ำกว่า ๕.๐๐ บาทเศษของร้อยให้คิดเป็นหนึ่งร้อย ข.(๒) ไม่มีทุนทรัพย์ ๒๐.๐๐ แปลงละ ๕๐ บาท ๗.๘. ค่าธรรมเนียมการขอให้ได้มาซึ่งที่ดิน ของคน ต่างด้าว รายละ ๑๐.๐๐๕๐๐ บาท ค่าอนุญาต ไร่ละ ๑๐.๐๐๑๐๐ บาท ๘.เศษของไร่ให้คิดเป็นหนึ่งไร่ ๙. ค่าธรรมเนียมการขอให้ได้มาซึ่งที่ดิน เพื่อการค้าที่ดิน รายละ ๑๐.๐๐๕๐๐ บาท ค่าอนุญาต ไร่ละ ๕.๐๐๒๐ บาท ๙.เศษของไร่ให้คิดเป็นหนึ่งไร่ ๑๐. ค่าธรรมเนียมเบ็ดเตล็ด (๑) ค่าคำขอ ๒.๐๐ แปลงละ ๕ บาท (๒) ค่าคัดสำเนาเอกสารต่าง ๆ รวมทั้งค่าคัดสำเนาเอกสาร เอกสารเป็นพยานในคดีแพ่ง โดยเจ้าหน้าที่ เป็นผู้คัด ร้อยคำต้น (แรกหรือไม่ถึงร้อยหรือเศษของร้อยนับเป็นร้อย) ๒.๐๐คำ ๑๐ บาท ร้อยคำต่อไป ร้อยละ (ไม่ถึงร้อย๕ บาท หรือเศษของร้อยนับให้คิดเป็นหนึ่งร้อย) ๒.๐๐ บาท (๓) ค่ารับรองเอกสารที่คัด ฉบับละ ๒.๐๐๑๐ บาท (๔) ค่าตรวจหลักฐานทะเบียนที่ดิน แปลงละ ๕.๐๐๑๐ บาท (๕) ค่ารับอายัดที่ดิน แปลงละ ๕.๐๐๑๐ บาท (๖) ค่ามอบฉันทะอำนาจ เรื่องละ ๕.๐๐๒๐ บาท (๗) ค่าออกใบแทนโฉนดที่ดิน หรือหนังสือแสดงสิทธิ แสดงสิทธิในที่ดินอย่างอื่น ฉบับละ ๒๐.๐๐๕๐ บาท (๘) ค่าประกาศ ๕.๐๐ แปลงละ ๑๐ บาท ๑๐.(๙) ค่าหลักเขตที่ดิน หลักละ ๑๕ บาท ถ้าเป็นการเดินสำรวจหรือสอบเขต ทั้งตำบลสำหรับกรณีออกโฉนด คิดเป็นรายแปลง แปลงละ ๖๐ บาท ๑๑. ค่าใช้จ่าย (๑) ค่าพาหนะเดินทางของ ให้แก่เจ้า พนักงาน ให้จ่ายเท่าที่จำเป็น พนักงาน พนักงานเจ้าหน้าที่และใช้จ่าย และคนงานที่จ้างไปทำการ และใช้จ่ายไปจริง ทำการรังวัด เกี่ยวกับโฉนดที่ดินหรือ พิสูจน์สอบสวนหรือตรวจสอบเนื้อที่ เกี่ยวกับหนังสือรับรองการทำ ประโยชน์ตามคำขอ (๒) ค่าเบี้ยเลี้ยงและค่าจ้างคน ที่ใช้บังคับอยู่ ให้แก่เจ้าพนักงาน พนักงาน ให้จ่ายเท่าที่จำเป็น เจ้าหน้าที่ และค่าจ้างคนงานที่จ้างไป ตามระเบียบของ ทำการรังวัดตาม ในขณะนั้นเกี่ยวกับโฉนดที่ดินหรือ ทางราชการแก่ผู้ คำขอ ให้เรียกตามระเบียบพิสูจน์สอบสวนหรือตรวจสอบเนื้อที่ ไปทำงานเท่าอัตรา และอัตราเกี่ยวกับหนังสือรับรองการ ของทางราชการ (๓)ทำประโยชน์ตามคำขอ (๓) ค่าป่วยการ ให้แก่เจ้าพนักงาน ผู้ปกครองท้องที่หรือผู้แทนที่ไป ไปในการรังวัด คนหนึ่งวันละ ๑๕.๐๐ บาทเกี่ยวกับโฉนดที่ดิน (๔)ค่าหลักเขต หลักละ ๓.๐๐ บาท ถ้าเป็นการเดินสำรวจหรือพิสูจน์สอบสวนหรือตรวจสอบ สอบเขตทั้งตำบล คิดเป็นเนื้อที่เกี่ยวกับหนังสือรับรองการ รายแปลง ๆ ละ ๑๒.๐๐ทำประโยชน์ คนหนึ่ง วันละ ๓๐ บาท (๕)๔) ค่าปิดประกาศได้แก่ผู้ไป ให้แก่ผู้ปิดประกาศ รายละ ๑๐.๐๐แปลงละ ๑๐ บาท (๖)๕) ค่าพยานได้แก่พยาน คนละ ๒.๐๐ บาท (๗)ค่าพาหนะเดินทางและ เบี้ยเลี้ยงพนักงานเจ้าหน้าที่ เท่าอัตราที่ ในกรณีไปสอบสวนการทำ ทางราชการ ประโยชน์ในที่ดินตามคำขอ จะต้องจ่าย ให้เรียกจ่ายแก่ผู้ไปทำงาน ๑๑. ค่าธรรมเนียมออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามมาตรา ๕๘ ก.เนื้อที่ไม่เกิน ๒๐ ไร่ แปลงละ ๓๐ ให้แก่พยาน คนละ ๑๐ บาท ข.เนื้อที่เกิน ๒๐ ไร่ ไร่ละ ๒ บาท ส่วนที่เกินเศษของไร่ ให้คิดเป็นหนึ่งไร่ บัญชีค่าตอบแทนท้ายประมวลกฎหมายที่ดิน ค่าตอบแทนในการอนุญาต (๑) ตามมาตรา ๙ (๑) ไร่ละ ๑๐๐ บาทต่อปี (๒) ตามมาตรา ๙ (๒) หรือมาตรา ๙ (๓) ไร่ละ ๕,๐๐๐ บาท และหรือลูกบาศก์เมตรละ ๕ บาทต่อปี

ในประมวลกฎหมายนี้ “ที่ดิน” หมายความว่า พื้นที่ดินทั่วไป และให้หมายความรวมถึง ภูเขา ห้วย หนอง คลอง บึง บาง ลำน้ำ ทะเลสาบ เกาะ และที่ชายทะเลด้วย “สิทธิในที่ดิน” หมายความว่า กรรมสิทธิ์ และให้หมายความรวมถึงสิทธิครอบครองด้วย “ใบจอง” หมายความว่า หนังสือแสดงการยอมให้เข้าครอบครองที่ดินชั่วคราว “หนังสือรับรองการทำประโยชน์” หมายความว่า หนังสือคำรับรองจากพนักงานเจ้าหน้าที่ว่าได้ทำประโยชน์ในที่ดินแล้ว “ใบไต่สวน” หมายความว่า หนังสือแสดงการสอบสวนเพื่อออกโฉนดที่ดิน และให้หมายความรวมถึงใบนำด้วย “โฉนดที่ดิน” หมายความว่า หนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน และให้หมายความรวมถึงโฉนดแผนที่ โฉนดตราจอง และตราจองที่ตราว่า “ได้ทำประโยชน์แล้ว” “การรังวัด” หมายความว่า การรังวัดปักเขต และทำเขต จด หรือคำนวณการรังวัด เพื่อให้ทราบที่ตั้งแนวเขตที่ดิน หรือทราบที่ตั้งและเนื้อที่ของที่ดิน “การค้าที่ดิน” หมายความว่า การได้มาและจำหน่ายไปซึ่งที่ดินเพื่อประโยชน์ในกิจการค้าหากำไร โดยวิธีขาย แลกเปลี่ยน หรือให้เช่าซื้อที่ดิน “ทบวงการเมือง” หมายความว่า หน่วยราชการที่มีฐานะเป็นนิติบุคคลของราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค หรือราชการส่วนท้องถิ่น “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติ “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งเป็นผู้ปฏิบัติการตามประมวลกฎหมายนี้ และพนักงานอื่นซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามประมวลกฎหมายนี้ “อธิบดี” หมายความว่า อธิบดีกรมที่ดิน “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน และตามประมวลกฎหมายนี้

ภายในสิบปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ในที่ดินอันสืบเนื่องมาจากใบจองตามมาตรา ๓๐ และมาตรา ๓๓ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ที่ได้ออกในวันหรือหลังวันที่ ๑๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๕ ห้ามมิให้ผู้ได้มาซึ่งสิทธิในที่ดินดังกล่าวจะ โอนที่ดินนั้นไปยังให้แก่ผู้อื่นไม่ได้ นอกจาก เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมือง หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้และได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์แล้ว ความในวรรคหนึ่งมิให้ใช้บังคับกับการได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์อันสืบเนื่องมาจากใบจองตามมาตรา ๓๐ และมาตรา ๓๓ ที่ได้ออกให้ก่อนวันที่ ๑๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๕ แต่ถ้าเป็นการได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์จากการจัดที่ดินให้ราษฎรที่รัฐให้การช่วยเหลือในด้านสาธารณูปโภคและอื่น ๆ การห้ามโอนตามวรรคหนึ่งให้มีกำหนดห้าปี ภายในกำหนดระยะเวลาห้ามโอนตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ที่ดินนั้นไม่อยู่ในข่ายแห่งการบังคับคดี

เมื่อได้สำรวจรังวัดทำแผนที่หรือพิสูจน์สอบสวนการทำประโยชน์ในที่ดินตามมาตรา ๕๘ แล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ แล้วแต่กรณี ให้แก่บุคคลตามที่ระบุไว้ในวรรคสอง เมื่อปรากฏว่าที่ดินที่บุคคลนั้นครอบครองเป็นที่ดินที่อาจออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ได้ตามประมวลกฎหมายนี้ บุคคลซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่อาจออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามวรรคหนึ่งให้ได้ คือ (๑) ผู้ซึ่งมีหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดิน มีใบจอง ใบเหยียบย่ำ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ โฉนดตราจอง ตราจองที่ตราว่า “ได้ทำประโยชน์แล้ว” หรือเป็นผู้มีสิทธิตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ (๒) ผู้ซึ่งได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ ตรี (๓) ผู้ซึ่งครอบครองที่ดินและทำประโยชน์ในที่ดิน ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับและไม่มีใบจอง ใบเหยียบย่ำ หรือไม่มีหลักฐานว่าเป็นผู้มีสิทธิตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ผู้ซึ่งมีหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดินตามวรรคสอง (๑) ให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย สำหรับบุคคลตามวรรคสอง (๒) และ (๓) ให้ออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ แล้วแต่กรณี ได้ไม่เกินห้าสิบไร่ ถ้าเกินห้าสิบไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นการเฉพาะราย ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ผู้ซึ่งมีหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดินตามวรรคหนึ่ง ให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย ภายในสิบปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามวรรคหนึ่ง ห้ามมิให้บุคคลตามวรรคสอง (๓) ซึ่งได้รับหนังสือแสดงมาซึ่งสิทธิในที่ดินดังกล่าวจะโอนที่ดินนั้นไปยังให้แก่ผู้อื่นมิได้ นอกจากการ เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดก หรือโอนให้แก่ทางราชการและทบวงการเมือง หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้และได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์แล้ว ภายในกำหนดระยะเวลาห้ามโอนตามวรรคห้า ที่ดินนั้นไม่อยู่ในข่ายแห่งการบังคับคดี

ถ้าโฉนดที่ดินฉบับสำนักงานที่ดินจังหวัด ใบไต่สวน หนังสือรับรองการทำประโยชน์ หรือใบจอง ฉบับสำนักงานที่ดินสาขา เป็นอันตราย ชำรุด สูญหาย ให้เจ้าพนักงานที่ดินเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๗๑ มีอำนาจเรียกโฉนดหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินฉบับเจ้าของดังกล่าวจากผู้มีสิทธิในที่ดิน มาพิจารณาแล้วจัดทำขึ้นใหม่ โดยอาศัยหลักฐานเดิมได้

ให้นำความในมาตรา ๖๖ และมาตรา ๗๐ มาใช้บังคับแก่การพิสูจน์สอบสวนที่ดินเพื่อออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์ และการตรวจสอบเนื้อที่ตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์โดยอนุโลม

ในการดำเนินการออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน การรังวัด การจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม หรือการทำธุระอื่น ๆ เกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายตามที่กำหนดในกฎกระทรวง แต่ต้องไม่เกินอัตราตามบัญชีท้ายประมวลกฎหมายนี้ การออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามมาตรา ๕๘ ผู้มีสิทธิในที่ดินจะขอรับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ไปก่อน โดยยังไม่ชำระเงินค่าธรรมเนียมการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ก็ได้ และให้พนักงานเจ้าหน้าที่จดแจ้งการค้างชำระเงินค่าธรรมเนียมให้ปรากฏในโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์นั้น ถ้าได้ยื่นคำขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมครั้งแรก ให้ผู้ยื่นคำขอเป็นผู้ชำระค่าธรรมเนียมที่ค้างชำระ