ประมวลรัษฎากร เปลี่ยนอะไรบ้าง

ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐) อาทิตย์ทิพอาภา พล.อ. เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๓๑ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๘๑ เป็นปีที่ ๕ ในรัชกาลปัจจุบัน โดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรตราประมวลรัษฎากรเพื่อปรับปรุงการรัษฎากรตามหลักความเป็นธรรมแก่สังคม จึงมีพระราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้ บัญชีอัตราภาษีเงินได้ (๑) สำหรับบุคคลธรรมดา เงินได้สุทธิไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๐ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๓ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๖ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑๕๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๒๐ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๑๕๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๒๕ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๒๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๕๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๓๐ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๒๕๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๓๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๓๕ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๓๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๓๕๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๔๐ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๓๕๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๔๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๔๕ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๔๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๕๐ (๒) สำหรับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (ก) กำไรสุทธิไม่เกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๕ (ข) กำไรสุทธิส่วนที่เกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๒๐ (ค) กำไรสุทธิส่วนที่เกิน ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๒๕ บัญชีอัตราภาษีการค้า ประเภทการค้า การรายการที่ประกอบหรือ ดำเนินกิจการการค้า เกณฑ์การจัดเก็บ ยอดเงินที่ต้องคำนวณ เพื่อผู้ประกอบการค้าที่มีหน้าที่เสียภาษีการค้า อัตราภาษี ร้อยละของรายรับ ๑. การรับจ้างทำขายของ ได้แก่การทำที่ได้รับสินจ้างจากสัญญาจ้างทำของรวมทั้งการขายส่วนประกอบการขายสินค้าชนิดดังต่อไปนี้ ชนิด ๑ (ก) สินค้าและวัตถุพลอยได้จากการทำนั้น นอกจากที่ระบุในชนิด ๒ ถึงชนิด ๙ และนอกจากที่ระบุไว้ในประเภทการค้าอื่นแล้ว รายรับผู้นำเข้าหรือผู้ผลิต ๑ ๑/๔๕.๐ (ข) สินค้าและวัตถุพลอยได้ตาม (ก) ซึ่งผู้ผลิตไม่อยู่ในบังคับต้องเสียภาษีตาม (ก) ๒. การขายของผู้ส่งออก ๒.๐ ชนิด ๒ ได้แก่การขายผู้นำเข้าหรือแลกเปลี่ยนผู้ผลิต ๑๒.๐ (ก) ตู้เย็น ตู้ทำความเย็น เครื่องปรับอากาศ เครื่องแปรอากาศ เครื่องทำให้อากาศบริสุทธิ์ หรือจำหน่ายจ่ายโอนโดยมีประโยชน์ตอบแทนสินค้าที่เรียกชื่ออย่างอื่นอันมีลักษณะทำนองเดียวกัน (ข) เครื่องนวด เป่า บดหรืออบ เครื่องซักผ้า ดูดฝุ่น ถูหรือขัดพื้น เครื่องหุง ต้มหรือปิ้ง เตาหรือเตาอบ หรือเครื่องใช้อย่างอื่นซึ่งทรัพย์สิน นอกจากที่ระบุไว้ในประเภทใช้กับไฟฟ้า น้ำมันเชื้อเพลิงหรือแก๊ส (ค) นาฬิกา (ง) เครื่องรับโทรทัศน์ เครื่องรับวิทยุ เครื่องเล่นจานเสียง เล่นเทปอัดเสียง บันทึกเสียง ขยายเสียงหรือปรับเสียง จานเสียง เทปอัดเสียง หรือสินค้าที่เรียกชื่ออย่างอื่นแล้ว เว้นหนังสือพิมพ์ซึ่งส่วนใหญ่เป็นข่าวสารอันเป็นบริการสาธารณะอันมีลักษณะทำนองเดียวกัน ทั้งนี้ ไม่รวมถึงเครื่องรับวิทยุที่มีหลอดไม่เกิน ๔ หลอด หรือมีแทรนซิสเตอร์ไม่เกิน ๖ แทรนซิสเตอร์อันต้องเสียภาษีอัตราในชนิด ๑ รายรับ(จ) เครื่องดนตรี ทั้งนี้ ไม่รวมถึงเครื่องดนตรีพื้นเมืองอันต้องเสียงภาษีตามอัตราในชนิด ๑ ๑ ๑/๔(ฉ) กล้องถ่ายภาพยนตร์หรือถ่ายรูป เครื่องถ่ายหรืออัดรูปหรือเอกสาร เครื่องฉายภาพหรือภาพยนตร์ เครื่องม้วนหรือตัดต่อฟิล์ม เครื่องล้าง อัด ขยายหรือพิมพ์รูป เอกสารหรือภาพยนตร์ ฟิล์มหรือสิ่งอื่นที่ใช้อัดหรือถ่ายรูป เอกสารหรือภาพยนตร์ซึ่งยังมิได้ใช้อัดหรือถ่าย ทั้งนี้ ไม่รวมถึงเครื่องเอกซ์เรย์และฟิล์มที่ใช้กับเครื่องเอกซ์เรย์อันต้องเสียภาษีตามอัตราในชนิด ๑ ๓. การขายผลิตภัณฑ์(ช) สิ่งอุปกรณ์ ส่วนประกอบหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของสินค้าตาม (ก) (ข) (ค) และ (ฉ) สินค้าตาม (ก) ถึง (ช) ซึ่งใช้เป็นเครื่องมือเครื่องใช้ในการแพทย์และรัฐมนตรีอนุมัติให้เสียภาษีตามอัตราในชนิด ๑ ได้แก่การขายชนิด ๓ ผู้นำเข้าหรือแลกเปลี่ยนหรือจำหน่ายจ่ายโอนโดยมีประโยชน์ตอบแทนซึ่งทรัพย์สินและวัตถุพลอยได้ที่ผู้ผลิตได้ผลิตเอง นอกจากที่ระบุไว้ในประเภทอื่นแล้ว ๑๐.๐ (ก) โคมไฟฟ้า พัดลมหรือเตารีดซึ่งใช้กับไฟฟ้า รายรับ(ข) รถจักรยานยนต์หรือเครื่องยนต์ที่ใช้ติดกับรถจักรยาน ๑ ๑/ชนิด ๔ ๔. การทำไฟฟ้าผู้นำเข้าหรือผู้ผลิต ๒๐.๐ (ก) รถยนต์นั่ง ได้แก่การจำหน่ายกระแสไฟฟ้า วัตถุพลอยได้ และสิ่งอุปกรณ์ไฟฟ้า(ข) รถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกินสิบคน รายรับชนิด ๕ ๑ผู้นำเข้าหรือผู้ผลิต ๕. การทำประปา๒๕.๐ ได้แก่การจำหน่ายน้ำประปา วิสกี้ บรั่นดี ยิน รัม ไวน์หรือน้ำบาดาล วัตถุพลอยได้ และสิ่งอุปกรณ์ประปาสุราอย่างอื่น นอกจากสุราขาว (สุราโรง) และเบียร์อันต้องเสียภาษีตามอัตราในชนิด ๑ รายรับชนิด ๖ ๑ผู้ขายทอดแรก ๖. การ๒.๕ สมุด เอกสารหรือสิ่งตีพิมพ์ ที่ผลิตในราชอาณาจักร ได้แก่การรับพิมพ์ทุกชนิด การรับเย็บสมุดเอกสารหรือทำปกรวมทั้งการขายส่วนประกอบและวัตถุพลอยได้๗ รายรับผู้ขายทุกทอด ๒๓.๐ ๗. การถ่ายรูป(ก) ทองคำ ทองคำขาว ทองขาว เงิน นาก ส่วนผสมของวัตถุดังกล่าว สินค้าทที่ทำด้วยวัตถุดังกล่าว รวมทั้งสิ่งทำเทียมวัตถุหรือสินค้าดังกล่าวด้วย ได้แก่การล้าง อัด ขยายรูป การทำบล๊อก การถ่าย หรือทำภาพยนตร์(ข) เพชร พลอย ทับทิม มรกต บุษราคัม โกเมน โอปอล นิล เพทาย ไพฑูรย์ หยก ไข่มุก อัญมณีที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน สินค้าที่ทำด้วยวัตถุดังกล่าว รวมทั้งการขายส่วนประกอบและสิ่งทำเทียมวัตถุพลอยได้หรือสินค้าดังกล่าวด้วย รายรับ ๒ ๘. การรับเหมาก่อสร้าง(ค) ของเก่าตามกฎหมายว่าด้วยการค้าของเก่า ได้แก่การทำทาง การชลประทาน การปลูกสร้างโรงเรือน และการก่อสร้างอย่างอื่นชนิด ๘ รายรับผู้ส่งออก ๒๔.๐ ๙. การรับโฆษณายางแผ่นหรือยางชนิดอื่นอันผลิตขึ้นหรือได้มาจากส่วนใด ๆ ของต้นยางพารา แร่โลหะ หรือสินแร่โลหะทุกชนิด แต่ไม่รวมถึงวัตถุประดิษฐ์จากยาก แร่โลหะหรือสินแร่โลหะอันต้องเสียภาษีตามอัตราในชนิด ๑ ได้แก่การรับโฆษณาด้วยวิธีการทุกชนิด ๙ รายรับ(ก) สินค้าที่มิใช่สินค้าสำเร็จรูปหรือสินค้าตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งขายให้แก่โรงงานตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานสำหรับใช้เป็นวัสดุเพื่อผลิตขายต่อไป ๒ผู้นำเข้าหรือผู้ผลิต ๑๐. การให้เช่าทรัพย์สิน๑.๕ (ข) สินค้าตาม (ก) ซึ่งขายให้แก่ผู้อื่น นอกจากที่กล่าวใน (ก) ได้แก่การให้เช่าผู้นำเข้าหรือให้เช่าซื้อยานพาหนะต่าง ๆ ฟิล์มภาพยนตร์ ผู้ผลิต ๕.๐ (ค) สินค้าตาม (ก) ที่ผู้ประกอบกิจการโรงงานได้โอนกรรมสิทธิ์หรือทรัพย์สินอย่างโอนการครอบครอง หรือนำไปใช้เพื่อการอื่นที่อันมิใช่อสังหาริมทรัพย์ใช้เป็นวัสดุเพื่อผลิตขายต่อไป รายรับผู้ประกอบกิจการโรงงาน ๒๕.๐ ๑๑. ๒. โรงสีและโรงเลื่อย การทำห้องเย็นกิจการดังต่อไปนี้ ได้แก่การรับบริการเกี่ยวกับการเก็บสิ่งของต่าง ๆ ในห้องเย็น(ก) การสีข้าวทุกชนิด ผู้ประกอบกิจการ ๓.๕ (ข) การเลื่อยไม้ทุกชนิด รายรับผู้ประกอบกิจการ ๒๔.๐ ๑๒๓. การทำคลังสินค้าสาธารณูปโภค ได้แก่การทำคลังสินค้าหรือการรับฝากทรัพย์กิจการดังต่อไปนี้ รายรับผู้ผลิต ๒๑.๕ ๑๓. การทำโรงแรม(ก) การขายกระแสไฟฟ้าและวัตถุพลอยได้จากการทำไฟฟ้า ได้แก่การทำโรงแรม(ข) การขายน้ำประปาหรือบ้านพัก ห้องพัก หรือหอพักทำนองเดียวกับโรงแรมที่มิใช่ที่พักนักเรียนโดยเฉพาะน้ำบาดาล รายรับ ๑๐ ๑๔๔. การทำภัตตาคารรับจ้างทำของ ได้แก่การจำหน่ายอาหารหรือเครื่องดื่มในสถานที่ซึ่งจัดไว้ให้ประชาชนเข้าไปบริโภคได้ การรับจ้างทำของรวมทั้งไนท์คลับหรือคาบาเรต์ (๑) ภัตตาคารที่ส่วนใหญ่ขายน้ำชา กาแฟการขายส่วนประกอบและวัตถุพลอยได้ ดังต่อไปนี้ (๒) ภัตตาคารที่มีค่ารายปีไม่เกิน ๑,๒๐๐ บาทผู้รับจ้าง ๒.๐ (ก) การรับพิมพ์ เย็บสมุดเอกสารหรือทำปก (๓) ภัตตาคารที่มีค่ารายปีเกิน ๑,๒๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๔,๐๐๐ บาทข) การรับถ่าย ล้าง อัดหรือขยายรูป การทำบล็อก การถ่าย ทำหรือสร้างภาพยนตร์ (๔) ภัตตาคารที่มีค่ารายปีเกิน ๒๔,๐๐๐ บาทขึ้นไปค) การปลูกสร้างหรือการก่อสร้างทุกชนิด (ง) การรับโฆษณาด้วยวิธีการทุกชนิด (๕) ภัตตาคารที่มีดนตรีแสดงและหรือมีการลีลาส รวมทั้งไนท์คลับจ) การรับดัด ตัด แต่งผมหรือคาบาเรต์ตกแต่งร่างกาย รายรับ(ฉ) การรับจ้างทำของอย่างอื่น รายรับ๕. การให้เช่าทรัพย์สิน รายรับการให้เช่าทรัพย์สินที่มิใช่อสังหาริมทรัพย์ รายรับผู้ให้เช่า รายรับ๒.๕ ๒๖. คลังสินค้า ๒การทำคลังสินค้า การรับฝากทรัพย์หรือการให้บริการเกียวกับการเก็บสิ่งของต่าง ๆ ในห้องเย็น ๕ผู้ประกอบกิจการ ๑๐๒.๕ ๑๐ ๑๕. การขนส่ง๗. โรงแรมและภัตตาคาร ได้แก่การขนส่งการทำกิจการดังต่อไปนี้ (ก) ไนท์คลับหรือรับจ้างด้วยยานพาหนะคาบาเรต์ รายรับผู้ประกอบกิจการ ๑/๔๑๐.๐ ๑๖. การทำสถานพยาบาล(ข) โรงแรม ได้แก่การจัดที่พักหรือผู้ประกอบกิจการ ๗.๕ (ค) ภัตตาคาร ผู้ประกอบกิจการ ๕.๐ (ง) ภัตตาคารซึ่งส่วนใหญ่จำหน่ายอาหารให้แก่คนไข้ รวมทั้งการรักษาพยาบาลและการให้ยาพื้นเมือง น้ำชา กาแฟหรือน้ำอัดลม รายรับผู้ประกอบกิจการ ๑๒.๐ ๑๗๘. การมหรสพขนส่ง ได้แก่การจัดให้มีมหรสพตามความหมายในมาตรา ๑๓๐การรับขนไม่ว่าด้วยวิธีการใด ๆ หรือการรับจ้างด้วยยานพาหนะ เงินที่ได้รับตามตั๋วหรือค่าผ่านประตูโดยไม่รวมอากรมหรสพผู้รับจ้าง ๑๐.๕ ๑๘๙. โรงรับจำนำ ได้แก่การทำการรับจำนำตามกฎหมายว่าด้วยโรงรับจำนำรวมทั้งการขายของที่จำนำหลุดเป็นสิทธิ ดอกเบี้ยและรายรับผู้ประกอบกิจการ ๓๒.๕ ๑๙๑๐. นายหน้าและตัวแทน ได้แก่การรับทำการเป็นนายหน้า ตัวแทน ผู้ทอดตลาด หรือรับจัดธุรกิจให้ผู้อื่นนอกจากที่ระบุไว้ในประเภทการค้าอื่น และรวมทั้งการรับจัดการเป็นผู้ขายแล้ว นายหน้า ตัวแทน ผู้ทอดตลาดหรือผู้ให้บริการ รายรับ๕.๕ ๕ ๒๐๑๑. การขายค้าอสังหาริมทรัพย์ ได้แก่การขาย ขายฝาก หรือให้เช่าซื้ออสังหาริมทรัพย์เป็นทางค้าหรือหากำไร รายรับผู้ขาย ๓๓.๕ ๒๑. การ๑๒. ธนาคาร ได้แก่กิจการการออมสินซึ่งไม่ใช่ที่มิใช่ของรัฐบาล กิจการของการธนาคารพาณิชย์ ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์ หรือกิจการของผู้ที่ประกอบกิจการโดยปกติเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ เช่น ให้กู้ยืมเงิน ค้ำประกัน รับแลกเปลี่ยนเงินตรา ออก ซื้อ หรือขายตั๋วเงิน หรือรับส่งเงินไปต่างประเทศด้วยวิธีต่าง ๆ รวมทั้งกิจการโพยก็วน โพยก๊วนหรือฮ่วยตั๋ว (ก) ชนิด ๑ ผู้ประกอบกิจการ ๒.๕ ดอกเบี้ย ส่วนลด ค่าธรรมเนียม หรือค่าบริการที่เรียกเก็บ (ข) ชนิด ๒ ผู้ประกอบกิจการ ๑๐.๕ กำไรก่อนหักรายจ่ายใด ๆ จากการรับแลกเปลี่ยนหรือซื้อขายเงินตรา การออก ซื้อ หรือขายตั๋วเงิน การรับหรือการส่งเงินไปต่างประเทศ ๒๑๓. ประกันภัย ๑๐การทำกิจการดังต่อไปนี้ ๒๒. ชนิด ๑ ผู้รับประกันภัย ได้แก่การ๒.๕ การรับประกันชีวิตและการประกันอย่างอื่น เบี้ยประกันภัยหรือเงินอื่นที่ชนิด ๒ ผู้รับประกันภัยเรียกเก็บได้ เว้นแต่เบี้ยประกันภัยที่ต้องคืนภายในเดือนที่เก็บได้ หรือเบี้ยประกันภัยที่ได้จาก ๓.๐ การรับประกันต่อภัยอย่างอื่น ๒ บัญชีอัตราภาษีป้าย ๑. อัตราภาษีเรียกเก็บนั้น ให้คิดตามพื้นที่ของป้ายต่อไปนี้ (ก) ป้ายที่มีอักษรไทยล้วน พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตร หรือเศษ ต่อ ๑ บาท (ข) ป้ายที่มีอักษรไทยปนกับอักษรต่างประเทศหรือเครื่องหมายอื่น พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตร หรือเศษ ต่อ ๕ บาท แต่ถ้าป้ายนั้นพื้นที่สำหรับอักษรไทยน้อยกว่าพื้นที่สำหรับอักษรต่างประเทศ หรือเครื่องหมายอื่นให้คิดตามอัตรา (ค) (ค) ป้ายที่ไม่มีอักษรไทย พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตร หรือเศษ ต่อ ๑๐ บาท ๒. ป้ายทุกป้ายต้องเสียภาษีอย่างน้อยป้ายละ ๑๐ บาท ๓. สำหรับป้ายโฆษณาให้เรียกเก็บภาษี ๑ ใน ๔ ของอัตราตาม ๑ และ ๒ ๔. พื้นที่ของป้ายไม่ว่าจะมีรูปร่างลักษณะอย่างใด ให้คำนวณดังนี้ (ก) ถ้าเป็นป้ายมีขอบเขตกำหนดได้ ให้เอาส่วนกว้างที่สุดคูณด้วยส่วนยาวที่สุดของขอบเขตป้ายเป็นตารางเซนติเมตร (ข) ถ้าเป็นป้ายไม่มีขอบเขตกำหนดได้ ให้ถือส่วนกว้างที่สุดเท่ากับส่วนกว้างของตัวอักษร หรือเครื่องหมายนอกที่สุดที่ประกอบเป็นป้ายเพิ่มขึ้นอีก ๑๐ เซนติเมตร และถือส่วนยาวที่สุดเท่ากับส่วนยาวของตัวอักษร หรือเครื่องหมายนอกที่สุดที่ประกอบเป็นป้ายเพิ่มขึ้นอีก ๑๐ เซนติเมตร แล้วคูณส่วนกว้างกับส่วนยาวเป็นตารางเซนติเมตร บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะแห่งตราสาร ค่าอากรแสตมป์ ผู้ที่ต้องเสียอากร ผู้ที่ต้องขีดฆ่าแสตมป์ ๑. เช่าที่ดิน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น หรือแพ ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท แห่งค่าเช่าหรือเงินกินเปล่า หรือทั้งสองอย่างรวมกันตลอดอายุการเช่า ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า หมายเหตุ (๑) ถ้าสัญญาเช่ามิได้กำหนดอายุการเช่า ให้ถือว่ามีกำหนด ๓ ปี (๒) ถ้าสัญญาเช่าฉบับใดครบกำหนดอายุการเช่าหรือครบกำหนด ๓ ปี ตาม (๑) แล้ว ผู้เช่ายังคงครองทรัพย์สินอยู่ และผู้ให้เช่ารู้ความนั้นแล้วไม่ทักท้วง ทั้งมิได้ทำสัญญาใหม่ให้ถือว่าสัญญาเช่าเดิมนั้นได้เริ่มทำกันใหม่โดยไม่มีกำหนดอายุการเช่า และต้องเสียอากรภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่ถือว่าเริ่มทำสัญญาใหม่นั้น ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร เช่าทรัพย์สินใช้ในการทำนา ไร่ สวน ๒. โอนใบหุ้น ใบหุ้นกู้ พันธบัตร และใบรับรองหนี้ ซึ่งบริษัท สมาคม คณะบุคคลหรือองค์การใด ๆ เป็นผู้ออก คิดตามราคาหุ้นที่ชำระแล้วหรือตามราคาในตราสาร แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่าทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้โอน ผู้รับโอน ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. โอนพันธบัตรของรัฐบาลไทย ข. โอนใบหุ้น ใบหุ้นกู้ และใบรับรองหนี้ซึ่งสหกรณ์ หรือธนาคารเพื่อการสหกรณ์เป็นผู้ออก ๓. เช่าซื้อทรัพย์สิน ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาทหรือเศษของ ๑๐๐ บาท แห่งราคาทั้งหมด ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร เช่าซื้อทรัพย์สินใช้ในการทำนา ไร่ สวน ๔. จ้างทำของ ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท แห่งสินจ้างที่กำหนดไว้ ๑๐ สตางค์ ผู้รับจ้าง ผู้ว่าจ้าง หมายเหตุ (๑) ถ้าในเวลากระทำสัญญาจ้างทำของไม่ทราบจำนวนสินจ้างว่าเป็นราคาเท่าใด ให้ประมาณจำนวนสินจ้างตามสมควร แล้วเสียอากรตามจำนวนสินจ้างที่ประมาณนั้น (๒) ถ้ามีการรับเงินสินจ้างเป็นคราว ๆ และอากรที่เสียไว้เดิมยังไม่ครบ ให้เสียอากรเพิ่มเติมให้ครบตามจำนวนที่ต้องเสียทุกครั้งในทันทีที่มีการรับเงิน (๓) เมื่อการรับจ้างทำของได้สิ้นสุดลงแล้ว และปรากฏว่าได้เสียอากรเกินไปให้ขอคืนตามมาตรา ๑๒๒ ได้ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร สัญญาที่ทำขึ้นนอกประเทศไทยและการปฏิบัติตามข้อสัญญานั้นมิได้ทำในประเทศไทย ๕. กู้ยืมเงินหรือการตกลงให้เบิกเงินเกินบัญชีจากธนาคาร ทุกจำนวนเงิน ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งยอดเงินที่ให้กู้ยืม หรือตกลงให้เบิกเกินบัญชี ๑๐ สตางค์ ผู้ให้กู้ ผู้กู้ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร การกู้ยืมเงินซึ่งสมาชิกกู้ยืมจากสหกรณ์หรือสหกรณ์กู้ยืมจากสหกรณ์ หรือจากธนาคารเพื่อการสหกรณ์ ๖. กรมธรรม์ประกันภัย (ก) กรมธรรม์ประกันวินาศภัย ทุก ๒๕ บาท หรือเศษของ ๒๕ บาท แห่งเบี้ยประกันภัย ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย (ข) กรมธรรม์ประกันชีวิต ทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งจำนวนเงินที่เอาประกันภัย ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย (ค) กรมธรรม์ประกันภัยอื่น ๆ ทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งจำนวนเงินที่เอาประกันภัย ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย (ง) กรมธรรม์เงินปี ทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งต้นทุนเงินปีนั้น หรือถ้าไม่ปรากฏต้นทุน ให้คิดทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่ง ๓๓ ๑/๓ เท่าของรายได้ประจำปี ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย (จ) กรมธรรม์ประกันภัยซึ่งผู้รับประกันภัยนำไปให้ผู้อื่นประกันอีกต่อหนึ่ง ๑ บาท ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย (ฉ) บันทึกการต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัยเดิม กึ่งอัตราซึ่งเรียกเก็บสำหรับกรมธรรม์เดิม ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร (ก) การประกันภัยสัตว์พาหนะซึ่งใช้ในการเกษตรกรรม (ข) บันทึกประกันภัยหรือกรมธรรม์ประกันภัยชั่วคราว ซึ่งรับรองจะออกกรมธรรม์ประกันภัยตัวจริง แต่ถ้าผู้ทรงจะเรียกร้องเอาสิทธิอย่างอื่นนอกจากให้ส่งมอบกรมธรรม์ประกันภัยตัวจริงแล้วต้องปิดแสตมป์เสียก่อนเช่นเดียวกับที่จะต้องปิดสำหรับประกันภัยตัวจริง ๗. ใบมอบอำนาจ คือ ใบตั้งตัวแทนซึ่งมิได้กระทำในรูปลักษณะตราสารสัญญา รวมทั้งใบตั้งอนุญาโตตุลาการ (ก) มอบอำนาจให้บุคคลคนเดียวหรือหลายคนกระทำการครั้งเดียว ๕ บาท ผู้มอบอำนาจ ผู้รับมอบอำนาจ (ข) มอบอำนาจให้บุคคลคนเดียวหรือหลายคนร่วมกระทำการมากกว่าครั้งเดียว ๑๐ บาท ผู้มอบอำนาจ ผู้รับมอบอำนาจ (ค) มอบอำนาจให้กระทำการมากกว่าครั้งเดียว โดยให้บุคคลหลายคน ต่างคนต่างกระทำกิจการแยกกันได้ คิดตามรายตัวบุคคลที่รับมอบ คนละ ๑๐ บาท ผู้มอบอำนาจ ผู้รับมอบอำนาจ หมายเหตุ ถ้าผู้มอบอำนาจมีหลายคน แต่มิได้เป็นผู้มีอำนาจร่วมกันแล้วมอบอำนาจในตราสารฉบับเดียวกัน ต้องคิดตามรายตัวบุคคลผู้มอบคนหนึ่ง เป็นเรื่องหนึ่ง ตามมาตรา ๑๐๘ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร (๑) ใบแต่งทนายและใบมอบอำนาจซึ่งทนายความให้แก่เสมียนของตน เพื่อเป็นตัวแทนดำเนินคดีในศาล (๒) ใบมอบอำนาจให้โอน หรือให้กระทำการใด ๆ เกี่ยวด้วยสัตว์พาหนะ ตามกฎหมายว่าด้วยสัตว์พาหนะ (๓) ใบมอบอำนาจให้รับเงินหรือสิ่งของแทน (๔) ใบมอบอำนาจซึ่งสหกรณ์เป็นผู้มอบ และใบมอบอำนาจตั้งสหกรณ์เป็นตัวแทนจัดการให้สหกรณ์ได้รับสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ ๘. ใบมอบฉันทะสำหรับให้ลงมติในที่ประชุมของบริษัท (ก) มอบฉันทะสำหรับการประชุมครั้งเดียว ๑ บาท ผู้มอบฉันทะ ผู้มอบฉันทะ (ข) มอบฉันทะสำหรับการประชุมกว่าครั้งเดียว ๕ บาท ผู้มอบฉันทะ ผู้มอบฉันทะ ๙. (๑) ตั๋วแลกเงินหรือตราสารทำนองเดียวกันที่ใช้อย่างตั๋วแลกเงิน ฉบับละ ๒๕ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย (๒) ตั๋วสัญญาใช้เงินหรือตราสารทำนองเดียวกัน ที่ใช้อย่างตั๋วสัญญาใช้เงิน ฉบับละ ๒๕ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ถ้าตั๋วออกเป็นสำรับ และฉบับแรกในสำรับนั้นปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ฉบับอื่น ๆ ไม่ต้องปิดอีก แต่ต้องสลักฉบับนั้น ๆ ไว้ว่า ได้เสียอากรแล้ว ๑๐. บิลออฟเลดิง ๒๕ สตางค์ ผู้กระทำตราสาร ผู้กระทำตราสาร หมายเหตุ ถ้าออกเป็นสำรับให้ปิดแสตมป์ตามอัตราทุกฉบับ ๑๑. (๑) ใบหุ้นหรือใบหุ้นกู้ หรือใบรับรองหนี้ของบริษัท สมาคม คณะบุคคลหรือองค์การใด ๆ ๒๕ สตางค์ ผู้ทรงตราสาร ผู้ทรงตราสาร (๒) พันธบัตรของรัฐบาลใด ๆ ที่ขายในประเทศไทย ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑ บาท ผู้ทรงตราสาร ผู้ทรงตราสาร ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ใบหุ้น ใบหุ้นกู้ หรือใบรับรองหนี้ของสหกรณ์ ๑๒. เช็ค หรือหนังสือคำสั่งใด ๆ ซึ่งใช้แทนเช็ค ฉบับละ ๒๕ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย ๑๓. ใบรับฝากเงินประเภทประจำของธนาคาร โดยมีดอกเบี้ย (ก) ใบรับฝากที่มีจำนวนเงินต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐ บาท ๑ บาท ผู้รับฝาก ผู้รับฝาก (ข) ใบรับฝากที่มีจำนวนเงินตั้งแต่ ๑๐,๐๐๐ บาทขึ้นไป ๕ บาท ผู้รับฝาก ผู้รับฝาก ๑๔. เลตเตอร์ออฟเครดิต (ก) ออกในประเทศไทย เงินต่ำกว่า ๖,๐๐๐ บาท ๓ บาท ผู้ออกตราสาร ผู้ออกตราสาร เงินตั้งแต่ ๖,๐๐๐ บาท ขึ้นไป ๕ บาท ผู้ออกตราสาร ผู้ออกตราสาร (ข) ออกในต่างประเทศ และให้ชำระเงินในประเทศไทย คราวละ ๑ บาท ผู้ทรงคนแรกในประเทศไทย ผู้ทรงคนแรกในประเทศไทย หมายเหตุ ตราสารเลตเตอร์ออฟเครดิตที่ออกในประเทศไทย และให้ชำระเงินในต่างประเทศ ต้องทำสำเนาเก็บไว้ในประเทศไทย ส่วนการเสียอากรให้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ เฉพาะในฉบับสำเนาดังกล่าวนั้น ๑๕. เช็คสำหรับผู้เดินทาง (ก) ออกในประเทศไทย ฉบับละ ๒๕ สตางค์ ผู้ออกเช็ค ผู้ออกเช็ค (ข) ออกในต่างประเทศ แต่ให้ชำระในประเทศไทย ฉบับละ ๒๕ สตางค์ ผู้ทรงคนแรกในประเทศไทย ผู้ทรงคนแรกในประเทศไทย ๑๖. ใบรับของ ซึ่งออกให้เนื่องในกิจการรับขนส่งสินค้าโดยทางน้ำ ทางบก และทางอากาศ คือ ตราสารซึ่งลงลายมือชื่อพนักงานหรือนายสินค้าของยานพาหนะรับขนส่ง ซึ่งออกรับของดังระบุไว้ในใบรับนั้นเมื่อไม่ได้ออกบิลออฟเลดิง ฉบับละ ๑๐ สตางค์ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ หมายเหตุ ถ้าออกเป็นสำรับให้ปิดแสตมป์ตามอัตราทุกฉบับ ๑๗. ค้ำประกัน (ก) สำหรับกรณีที่มิได้จำกัดจำนวนเงินไว้ ๑ บาท ผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน (ข) สำหรับจำนวนเงินไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท ๑ บาท ผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน (ค) สำหรับจำนวนเงินเกิน ๑,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท ๕ บาท ผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน (ง) สำหรับจำนวนเงินเกิน ๑๐,๐๐๐ บาทขึ้นไป ๑๐ บาท ผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร (ก) ค้ำประกันหนี้เนื่องแต่การที่รัฐบาลให้ราษฎรกู้ยืมหรือยืมเพื่อการบริโภคหรือการเกษตรกรรม (ข) ค้ำประกันหนี้เนื่องแต่การที่สหกรณ์ให้สมาชิกกู้ยืมหรือยืม ๑๘. จำนำ จำนวนหนี้ทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้รับจำนำ ผู้รับจำนำ ถ้าการจำนำมิได้จำกัดจำนวนหนี้ไว้ ๑ บาท ผู้รับจำนำ ผู้รับจำนำ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร (ก) ตั๋วจำนำของโรงจำนำที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย (ข) จำนำอันเกี่ยวกับกู้ยืมซึ่งได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้วตามข้อ ๕ ๑๙. ใบรับของคลังสินค้า ๒๕ สตางค์ นายคลังสินค้า นายคลังสินค้า ๒๐. คำสั่งให้ส่งมอบของ คือตราสารซึ่งบุคคลผู้ปรากฏชื่อในตราสารนั้น หรือซึ่งบุคคลผู้นั้นตราชื่อไว้หรือผู้ทรงมีสิทธิที่จะรับมอบสินค้าอันอยู่ในอู่ หรือเมืองท่า หรือคลังสินค้าซึ่งรับเก็บ หรือรับฝาก โดยเรียกเก็บค่าเช่า หรือรับสินค้าอันอยู่ที่ท่าสินค้าโดยที่เจ้าของลงลายมือชื่อหรือมีผู้อื่นลงลายมือชื่อแทนในเมื่อขาย หรือโอนทรัพย์สินอันปรากฏในตราสารนั้น ๑๐ สตางค์ ผู้ออกคำสั่ง ผู้ออกคำสั่ง ๒๑. ตัวแทน (ก) มอบอำนาจเฉพาะการ ๕ บาท ตัวการ ตัวการ (ข) มอบอำนาจทั่วไป ๑๐ บาท ตัวการ ตัวการ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร การตั้งตัวแทนในกรณีสหกรณ์เป็นตัวการ ๒๒. คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ (ก) ในกรณีซึ่งพิพาทกันด้วยจำนวนเงินหรือราคาทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ อนุญาโตตุลาการ อนุญาโตตุลาการ (ข) ในกรณีอื่นซึ่งไม่กล่าวถึงจำนวนเงินหรือราคา ๑๐ บาท อนุญาโตตุลาการ อนุญาโตตุลาการ ๒๓. คู่ฉบับหรือคู่ฉีกแห่งตราสาร คือ ตราสารซึ่งมีข้อความอย่างเดียวกันกับต้นฉบับหรือต้นสัญญา และผู้กระทำตราสารได้ลงลายมือชื่อไว้อย่างเดียวกับต้นฉบับ (๑) ถ้าไม่มีบุคคลอีกฝ่ายหนึ่งเป็นคู่สัญญาคนที่เสียอากรสำหรับต้นฉบับเป็นผู้เสีย (ก) ถ้าต้นฉบับเสียอากรไม่เกิน ๑ บาท เท่ากับอากรที่ต้องเสียสำหรับต้นฉบับ (๒) ถ้ามีบุคคลอีกฝ่ายหนึ่งเป็นคู่สัญญา บุคคลอีกฝ่ายหนึ่งนั้นต้องเป็นผู้เสียอากร คนเดียวกับผู้ขีดฆ่าต้นฉบับ (ข) ถ้าเกิน ๑ บาท ๑ บาท ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ถ้าฝ่ายที่ต้องเสียอากรเป็นสหกรณ์ ๒๔. หนังสือบริคณห์สนธิ ของบริษัทจำกัดที่ส่งต่อนายทะเบียน ๕๐ บาท ผู้เริ่มก่อการ ผู้เริ่มก่อการ ๒๕. ข้อบังคับของบริษัทจำกัด ที่ส่งต่อนายทะเบียน ๕๐ บาท กรรมการ กรรมการ ๒๖. ข้อบังคับใหม่หรือสำเนาหนังสือบริคณห์สนธิ หรือข้อบังคับของบริษัทจำกัด ซึ่งเปลี่ยนแปลงใหม่ ที่ส่งต่อนายทะเบียน ๑๐ บาท กรรมการ กรรมการ ๒๗. หนังสือสัญญาห้างหุ้นส่วน (ก) หนังสือสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วน ๑๐ บาท ผู้เป็นหุ้นส่วน ผู้เป็นหุ้นส่วน (ข) หนังสือสัญญาที่แก้ไขสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วน ๒ บาท ผู้เป็นหุ้นส่วน ผู้เป็นหุ้นส่วน ๒๘. ใบรับ (๑) การรับเงินหรือรับชำระราคา จากการค้าประเภทต่าง ๆ ของสถานการค้าที่ผู้ประกอบการค้าต้องจดทะเบียนการค้าตามมาตรา ๘๑ รวมทั้งที่ไม่ต้องออกไปรับ ตามมาตรา ๑๐๕ (๑) ด้วย ยอดรายเดือนร้อยละ (๒) จากกิจการอื่น ก. ก) สำหรับมูลค่าตั้งแต่ ๑๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๐ บาท ข.(ข) สำหรับมูลค่าเกินกว่า ๒๐ บาท ทุก ๒๐ บาทหรือเศษของ ๒๐ บาท หมายเหตุ ค่าอากรตาม (๑) ให้เสียเป็นตัวเงินแทนการปิดแสตมป์ ตามเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี ๑/๔ ๑๐ สตางค์ ๑๐ สตางค์ ผู้รับเงินหรือรับชำระราคา ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ - ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. การรับเงินซึ่งมีการรับแสดงไว้ในตราสารนั้นเอง และตราสารนั้นได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้วในลักษณะตราสารอย่างอื่น ทั้งขณะเมื่อได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ การรับที่มีแสดงไว้นั้นเป็นองค์ของตราสารนั้นอยู่แล้ว ข. การสลักหลังตั๋วเงินแสดงการรับเงินในตั๋วนั้นทั้งจำนวน เว้นแต่การสลักหลังแสดงการรับเงินในตั๋วสัญญาใช้เงินออกให้ในลักษณะกู้ยืม ค. การรับตั๋วเงินซึ่งมิใช่เป็นการชำระหรือประกันหนี้ ง. การรับเงินซึ่งออกในการซื้อขายหรือโอนเงินตราทางธนาคาร หรือทางองค์การของรัฐบาล จ. การรับเงินบำนาญ บำเหน็จ ค่าจ้างหรือเบี้ยทดแทนรายจ่ายซึ่งรัฐบาลหรือนายจ้างจ่ายให้ลูกจ้าง ฉ. ใบรับที่ธนาคารออกให้ในการส่งเงินฝากกระแสรายวัน ช. ใบรับเงินที่รัฐบาลจ่ายคืน ซ. ใบรับเงินทางธนาณัติ ฌ. ใบรับที่ลูกจ้างและนายจ้างออกให้ซึ่งกันและกัน หรือที่ลูกจ้างออกให้ระหว่างกันและกัน สำหรับเงินที่รับจ่ายกันในกิจการของนายจ้างตามหน้าที่ ข้อยกเว้นนี้ให้ใช้ตลอดถึงใบรับที่บุคคลในคณะบุคคลซึ่งกระทำกิจการร่วมกันออกให้ซึ่งกันและกันตามหน้าที่เพื่อดำเนินกิจการของคณะบุคคลนั้น ญ. ใบรับที่ออกในต่างประเทศ เว้นแต่ใบรับเบี้ยประกันภัย ฎ. ใบรับซึ่งผู้ประกอบการเกษตรออกให้ในการจำหน่าย ปลา สัตว์ ไข่ น้ำมันยาง หวาย ครั่ง ข้าวเปลือก ผัก ผลไม้ อ้อย ปอ หอม กระเทียม ถั่ว ข้าวโพด และพืชไร่อย่างอื่นอันเกิดจากเกษตรกรรมของตน ฏ. ใบรับเงินจากธนาคารออมสินของรัฐบาล ฐ. ใบรับที่สหกรณ์และสมาชิกออกให้ซึ่งกันและกัน ฑ. ใบรับชั่วคราวซึ่งออกในการรับเบี้ยประกันภัยครั้งแรก แต่ถ้าผู้ทรงจะเรียกร้องเอาสิทธิอย่างอื่นนอกจากให้ส่งมอบใบรับตัวจริงแล้วต้องปิดแสตมป์เสียก่อนเช่นเดียวกับที่จะต้องปิดสำหรับใบรับตัวจริง ฒ. ใบรับในการไถ่ถอนการจำนองและไถ่ถอนการขายฝาก ซึ่งได้จดทะเบียนการไถ่ถอนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ. ใบรับเงินค่าพันธบัตรเงินกู้ของรัฐบาลที่โอน ด. ใบรับเงินค่าตั๋วเงินคลังที่โอน ต. ใบรับเงินสำหรับค่าปริวรรตเงินซึ่งธนาคารเป็นผู้ออก ถ. ใบรับออกให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทย เนื่องในการแลกเปลี่ยนธนบัตร ท. ใบรับเงินซึ่งธนาคารเพื่อการสหกรณ์เป็นผู้ออออก ธ. ใบรับสำหรับรายรับที่ต้องเสียภาษีการค้าตามหมวด ๔ น. ใบรับจากการขายทรัพย์สินที่ผลิตหรือซื้อมาเพื่อขายต่อไปเป็นทางค้า ๒๙. แบบพิมพ์ของรัฐบาล ก. แบบพิมพ์ซึ่งกฎหมายได้กำหนดราคาไว้ ให้ปิดแสตมป์แทนราคา ตามราคาที่กฎหมายกำหนด ผู้ทำตราสาร เจ้าพนักงานผู้จ่ายแบบพิมพ์ ข. แบบพิมพ์อื่น ๆ ๒๐ สตางค์ ผู้ทำตราสาร เจ้าพนักงานผู้จ่ายแบบพิมพ์ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. ในกรณีสหกรณ์ เทศบาล หรือสุขาภิบาลเป็นผู้เสียอากร ข. แบบพิมพ์ซึ่งรัฐบาลขอร้องให้กรอกเพื่อความรู้ของรัฐบาล โดยผู้กรอกไม่มีความผูกพันตามกฎหมายที่จะพึงต้องปฏิบัติ และแบบแสดงรายการเงินได้พึงประเมินตามประมวลรัษฎากร ค. แบบพิมพ์ซึ่งนักเรียนหรือนักศึกษาใช้ตอบข้อสอบ ง. แบบพิมพ์ที่ใช้ในการฝากและถอนเงินธนาคารออมสินของรัฐบาล จ. แบบ ป.ค. ๔๓ เรื่องขอทำการเพาะปลูกในเขตเกาะ หรือดอนในแม่น้ำโขงของกระทรวงมหาดไทย ฉ. แบบ ป. ๒ เรื่องแจ้งความสำรวจเด็กของกระทรวงศึกษาธิการ ช. แบบ ป.๕ เรื่องส่งเด็กเข้าเรียนของกระทรวงศึกษาธิการ ซ. แบบพิมพ์ของกองประมวลสถิติ สภาเศรษฐกิจแห่งชาติ ฌ. แบบ ร.ว. ๒๒ เรื่องชี้เขตที่ดินของกรมที่ดินและโลหกิจ ญ. แบบพิมพ์อื่นตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวง ๓๐. เรื่องราวยื่นต่อรัฐบาล เทศบาล หรือสุขาภิบาล ซึ่งร้องขอประโยชน์อันมีมูลค่าตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวง ๑๐ สตางค์ ผู้กระทำตราสาร ผู้กระทำตราสาร บัญชีอัตราอากรมหรสพ ๑. ภาพยนตร์ ให้เก็บอากรร้อยละ ๕๐ ของค่าดู ๒. กีฬาซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้จัดให้มีขึ้น ให้เก็บอากรร้อยละ ๑๐ ของค่าดู ๓. มหรสพอย่างอื่นให้เก็บอากรร้อยละ ๒๐ ของค่าดู ถ้าเป็นกีฬาตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ให้เก็บอากรร้อยละ ๑๕ ของค่าดู ๔. ถ้าเป็นมหรสพผสม ให้เก็บอากรในอัตราสูง ๕. ตั๋วไม่เสียค่าดู ให้เก็บอากรตามราคาชั้นที่ดูเป็นรายครั้งและรายบุคคลที่เข้าดู ๖. การคำนวณอากร ถ้าเอาห้าหารมีเศษต่ำกว่าห้าสตางค์ให้ปัดทิ้ง ๗. บัตรทางราชการที่ออกให้เข้าดูโดยไม่ต้องเสียค่าดูและตั๋วที่มีค่าดูไม่เกินห้าสิบสตางค์ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากร บัญชีอัตราภาษีบำรุงท้องที่ ชั้น ราคาปานกลางของที่ดิน ภาษีไร่ละ หมายเหตุ บาท สต. ๑ ไม่เกินไร่ละ ๒๐๐ บาท - ๕๐ ๑. ที่ดินที่ใช้ประกอบกสิกรรมเฉพาะประเภทไม้ล้มลุก ให้เสียกึ่งอัตรา แต่ถ้าเจ้าของที่ดินประกอบการกสิกรรมประเภทไม้ล้มลุกนั้นด้วยตนเอง ให้เสียอย่างสูงไม่เกินไร่ละ ๕ บาท ๒. ที่ดินทิ้งไว้ว่างเปล่าหรือไม่ได้ทำประโยชน์ตามควรแก่สภาพของที่ดิน ให้เสียเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งเท่า ๒ เกินไร่ละ ๒๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๔๐๐ บาท ๑ - ๓ เกินไร่ละ ๔๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๖๐๐ บาท ๒ - ๔ เกินไร่ละ ๖๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๘๐๐ บาท ๓ - ๕ เกินไร่ละ ๘๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๑,๐๐๐ บาท ๔ - ๖ เกินไร่ละ ๑,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๑,๒๐๐ บาท ๕ ๕๐ ๗ เกินไร่ละ ๑,๒๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๑,๔๐๐ บาท ๗ - ๘ เกินไร่ละ ๑,๔๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๑,๖๐๐ บาท ๘ - ๙ เกินไร่ละ ๑,๖๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๑,๘๐๐ บาท ๙ - ๑๐ เกินไร่ละ ๑,๘๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๒,๐๐๐ บาท ๑๐ - ๑๑ เกินไร่ละ ๒,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๒,๒๐๐ บาท ๑๑ - ๑๒ เกินไร่ละ ๒,๒๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๒,๔๐๐ บาท ๑๒ - ๑๓ เกินไร่ละ ๒,๔๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๒,๖๐๐ บาท ๑๓ - ๑๔ เกินไร่ละ ๒,๖๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๒,๘๐๐ บาท ๑๔ - ๑๕ เกินไร่ละ ๒,๘๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๓,๐๐๐ บาท ๑๕ - ๑๖ เกินไร่ละ ๓,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๓,๕๐๐ บาท ๑๗ ๕๐ ๑๗ เกินไร่ละ ๓,๕๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๔,๐๐๐ บาท ๒๐ - ๑๘ เกินไร่ละ ๔,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๔,๕๐๐ บาท ๒๒ ๕๐ ๑๙ เกินไร่ละ ๔,๕๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๕,๐๐๐ บาท ๒๕ - ๒๐ เกินไร่ละ ๕,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๕,๕๐๐ บาท ๒๗ ๕๐ ๒๑ เกินไร่ละ ๕,๕๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๖,๐๐๐ บาท ๓๐ - ๒๒ เกินไร่ละ ๖,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๖,๕๐๐ บาท ๓๒ ๕๐ ๒๓ เกินไร่ละ ๖,๕๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๗,๐๐๐ บาท ๓๕ - ๒๔ เกินไร่ละ ๗,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๗,๕๐๐ บาท ๓๗ ๕๐ ๒๕ เกินไร่ละ ๗,๕๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๘,๐๐๐ บาท ๔๐ - ๒๖ เกินไร่ละ ๘,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๘,๕๐๐ บาท ๔๒ ๕๐ ๒๗ เกินไร่ละ ๘,๕๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๙,๐๐๐ บาท ๔๕ - ๒๘ เกินไร่ละ ๙,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๙,๕๐๐ บาท ๔๗ ๕๐ ๒๙ เกินไร่ละ ๙,๕๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๑๐,๐๐๐ บาท ๕๐ - ๓๐ เกินไร่ละ ๑๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๑๕,๐๐๐ บาท ๕๕ - ๓๑ เกินไร่ละ ๑๕,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๒๐,๐๐๐ บาท ๖๐ - ๓๒ เกินไร่ละ ๒๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๒๕,๐๐๐ บาท ๖๕ - ๓๓ เกินไร่ละ ๒๕,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๓๐,๐๐๐ บาท ๗๐ - ๓๔ เกินไร่ละ ๓๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๔๐,๐๐๐ บาท ๘๐ - ๓๕ เกินไร่ละ ๔๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๕๐,๐๐๐ บาท ๙๐ - ๓๖ เกินไร่ละ ๕๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๖๐,๐๐๐ บาท ๑๐๐ - ๓๗ เกินไร่ละ ๖๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๘๐,๐๐๐ บาท ๑๕๐ - ๓๘ เกินไร่ละ ๘๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๑๐๐,๐๐๐ บาท ๒๐๐ - ๓๙ เกินไร่ละ ๑๐๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๒๐๐,๐๐๐ บาท ๒๕๐ - ๔๐ เกินไร่ละ ๒๐๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๓๐๐,๐๐๐ บาท ๓๐๐ - ๔๑ เกินไร่ละ ๓๐๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๔๐๐,๐๐๐ บาท ๓๕๐ - ๔๒ เกินไร่ละ ๔๐๐,๐๐๐ บาท ถึงไร่ละ ๕๐๐,๐๐๐ บาท ๔๐๐ - ๔๓ เกินไร่ละ ๕๐๐,๐๐๐ บาท ให้เสียภาษีไร่ละดังต่อไปนี้ (๑) สำหรับราคาปานกลางของที่ดิน ๕๐๐,๐๐๐ บาทแรก ให้เสียภาษี ๔๐๐ บาท (๒) สำหรับราคาปานกลางของที่ดินส่วนที่เกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท ให้เสียภาษีทุก ๆ ๑๐๐,๐๐๐ บาท ต่อ ๑๐๐ บาท เศษของ ๑๐๐,๐๐๐ บาท ถ้าถึง ๔๐,๐๐๐ บาท ให้ถือเป็น ๑๐๐,๐๐๐ บาท ถ้าไม่ถึง ๕๐,๐๐๐ บาท ให้ปัดทิ้ง หมายเหตุ ๑) ที่ดินที่ต้องเสียภาษีบำรุงท้องที่ ก. เศษของไร่ให้คิดในอัตราลดลงตามส่วน ข. เศษของ ๑ ตารางวาให้ปัดทิ้ง ๒) เมื่อคำนวณภาษีแล้ว เศษของ ๑๐ สตางค์ให้ปัดทิ้ง บัญชีอัตราภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ ประเภทที่ รายการโภคภัณฑ์ อัตราร้อยละ ของราคา ๑ ทองคำ ทองคำขาว เงิน นาก เพชร พลอย และเครื่องรูปพรรณ ก. ทองคำ ทองคำขาว เงิน นาก หรือส่วนผสมของวัตถุดังกล่าว ข. เครื่องรูปพรรณที่ทำด้วยวัตถุตาม ก. ค. เพชร พลอย ง. เครื่องรูปพรรณที่ประดับด้วยวัตถุตาม ค. จ. สิ่งที่ทำเทียมโภคภัณฑ์ดังกล่าวใน ก. ข. ค. และ ง. หมายเหตุ คำว่า “เพชร พลอย” หมายความตลอดถึง ทับทิม มรกต บุษราคัม โกเมน โอปอล์ นิล เพทาย ไพฑูรย์ หยก ไข่มุก และอัญมณีที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ทั้งที่เจียระไนแล้ว และยังมิได้เจียระไน ๓ ๕ ๑๐ ๑๐ ๑๐ ๒ สิ่งที่ต้องใช้กับไฟฟ้าหรือน้ำมันเชื้อเพลิงหรือแก๊ส ก. ตู้เย็น ตู้ทำความเย็น หรือเครื่องปรับอากาศ ข. พัดลม ค. เครื่องซักผ้า ง. เตารีด เตาหรือเครื่องหุง ต้ม หรือปิ้ง หรืออบ จ. เครื่องดูดฝุ่น หรือเครื่องถูหรือขัดพื้น ฉ. โคมไฟฟ้า ช. สิ่งที่เรียกชื่ออย่างอื่น อันมีลักษณะทำนองเดียวกันรวมทั้งสิ่งอุปกรณ์ ส่วนประกอบ หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของโภคภัณฑ์ ตาม ก. ตาม ข. ถึง ฉ. ๑๐ ๕ ๕ ๕ ๕ ๕ ๑๐ ๕ ๓ นาฬิกา ก. นาฬิกาทุกชนิด ข. สิ่งอุปกรณ์ ส่วนประกอบ หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของโภคภัณฑ์ตาม ก. ๑๐ ๑๐ ๔ เครื่องบรรเลง ก. เครื่องรับโทรทัศน์ ข. เครื่องรับวิทยุ ค. หีบเสียง เครื่องเล่นจานเสียง เครื่องบันทึกเสียง เครื่องขยายเสียงหรือเครื่องปรับเสียง ง. จานเสียง จ. เครื่องดนตรี เว้นเครื่องดนตรีพื้นเมือง ยกเว้น เครื่องรับวิทยุที่มีหลอดไม่เกิน 4 หลอด หรือมีแทรนซิสเตอร์ไม่เกิน ๔ แทรนซีสเตอร์ ๑๐ ๕ ๕ ๕ ๕ ๕ เครื่องถ่ายรูปและเครื่องฉายภาพ ก. เครื่องถ่ายภาพยนตร์ ข. กล้องถ่ายรูป หรือเครื่องถ่ายภาพหรือเอกสาร ค. ฟิล์มหรือสิ่งอื่นสำหรับอัดหรือถ่ายรูป ภาพ หรือภาพยนตร์ที่ยังไม่ได้ใช้อัดหรือถ่าย ง. เครื่องฉายภาพหรือภาพยนตร์ จ. เครื่องขยาย ล้าง อัด หรือพิมพ์ ฉ. สิ่งอุปกรณ์ ส่วนประกอบ หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของผู้โภคภัณฑ์ตาม ก. ถึง จ. ๑๐ ๑๐ ๑๐ ๑๐ ๑๐ ๑๐ ๖ รถยนต์และรถอื่น ๆ ก. รถยนต์นั่ง ข. รถยนต์โดยสาร ค. รถจักรยานยนต์หรือเครื่องยนต์สำหรับใช้ติดกับรถจักรยาน ยกเว้น รถดับเพลิง รถพยาบาล รถบดถนน รถแทรกเตอร์ และรถบรรทุก ๒๐ ๕ ๑๐ ๗ น้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันเบนซิน ๑ ๘ สุราผสม วิสกี้ บรั่นดี หรือสุราผสมอย่างอื่น ๒๐

เว้นแต่จะมีบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่นในหมวดต่าง ๆ แห่งลักษณะนี้ ให้ใช้บทบัญญัติในหมวดนี้บังคับแก่การภาษีอากรประเมินทุกประเภท

การอุทธรณ์ไม่เป็นการทุเลาการเสียภาษีอากร เว้นแต่กรณีอุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินตามมาตรา ๒๐ มาตรา ๔๙ หรือมาตรา ๘๖ ในกรณีอุทธรณ์การประเมินตามมาตรา ๒๐ มาตรา ๔๙ หรือมาตรา ๘๖ ถ้าคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยให้ผู้อุทธรณ์ถ้าไม่เสียภาษีอากร ผู้อุทธรณ์ต้องเสียภายในเวลาที่กฎหมายกำหนดให้ถือเป็นภาษีอากรตามค้างตามมาตรา ๑๒ เว้นแต่กรณีที่ผู้อุทธรณ์ได้รับอนุมัติจากอธิบดีให้รอคำวินิจฉัยอุทธรณ์หรือคำพิพากษาได้ ก็ให้มีหน้าที่ชำระภายในกำหนดสามสิบวันนับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ถ้าไม่เสียภายในกำหนดนี้ หรือได้รับทราบคำพิพากษาถึงที่สุด แล้วแต่กรณี ในกรณีที่มีคำวินิจฉัยอุทธรณ์ให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐ แห่งเงินภาษีอากรที่ต้องเสีย เงินเพิ่มให้ถือเป็นค่าภาษีอากรขึ้น ผู้อุทธรณ์จะต้องชำระภายในกำหนดเวลาเช่นเดียวกับวรรคก่อน

เงินได้พึงประเมินประเภทต่อไปนี้ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องรวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้ (๑) ค่าเบี้ยเลี้ยง หรือค่าพาหนะ ซึ่งลูกจ้าง หรือผู้รับหน้าที่หรือตำแหน่งงาน หรือผู้รับทำงานให้ได้จ่ายไปโดยสุจริตตามความจำเป็นเฉพาะในการที่ต้องปฏิบัติการตามหน้าที่ของตน และได้จ่ายไปทั้งหมดในการนั้น (๒) ค่าพาหนะและเบี้ยเลี้ยงเดินทางตามอัตราที่รัฐบาลกำหนดไว้โดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยอัตราค่าพาหนะและเบี้ยเลี้ยงเดินทาง (๓) เงินค่าเดินทางซึ่งนายจ้างจ่ายให้ลูกจ้าง เฉพาะส่วนที่ลูกจ้างได้จ่ายทั้งหมดโดยจำเป็นเพื่อการเดินทางจากต่างถิ่นในการเข้ารับงานเป็นครั้งแรก หรือในการกลับถิ่นเดิมเมื่อการจ้างได้สิ้นสุดลงแล้ว แต่ข้อยกเว้นนี้มิให้รวมถึงเงินค่าเดินทางที่ลูกจ้างได้รับในการกลับถิ่นเดิมและในการเข้ารับงานของนายจ้างเดิมภายในสามร้อยหกสิบห้าวัน นับแต่วันที่การจ้างครั้งก่อนได้สิ้นสุดลง (๔) ในกรณีที่นายจ้างและลูกจ้างได้ทำสัญญากันโดยสุจริตก่อนใช้พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ พุทธศักราช ๒๔๗๕ มีข้อกำหนดว่า นายจ้างจะชำระเงินบำเหน็จ เงินค่าธรรมเนียม เงินค่านายหน้า หรือเงินโบนัส ให้แก่ลูกจ้างเป็นจำนวนเดียวเมื่อการงานที่จ้างได้สิ้นสุดลงแล้ว แม้เงินเต็มจำนวนนั้นจะได้ชำระภายหลังที่ใช้บทบัญญัติในส่วนนี้ก็ดี เงินบำเหน็จ เงินค่าธรรมเนียม เงินค่านายหน้า หรือเงินโบนัส ส่วนที่เป็นค่าจ้างแรงงานอันได้ทำในเวลาก่อนใช้พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ พุทธศักราช ๒๔๗๕ นั้น ไม่ต้องรวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้ (๕) เงินเพิ่มพิเศษประจำตำแหน่ง และเงินค่าเช่าบ้าน หรือบ้านที่ให้อยู่โดยไม่ต้องเสียค่าเช่า สำหรับข้าราชการ สถานทูต หรือสถานกงสุลไทยในต่างประเทศ (๖) เงินได้จากการขาย หรือส่วนลดจากการซื้ออากรแสตมป์ หรือแสตมป์ไปรษณียากรของรัฐบาล (๗) เบี้ยประชุมกรรมาธิการหรือกรรมการ หรือค่าสอน ค่าสอบ ที่ทางราชการหรือสถานศึกษาของทางราชการจ่ายให้ (๘) ดอกเบี้ยจากพันธบัตรของรัฐบาลไทย ดอกเบี้ยเงินสะสมที่รัฐบาลจ่ายหรือจากดอกเบี้ยเงินฝากจากธนาคารออมสินของรัฐบาลในราชอาณาจักร (๙) การขายทรัพย์สินอันเป็นมรดก หรือการขายทรัพย์สินซึ่งทรัพย์สินนั้นได้มาโดยมิได้มุ่งในทางการค้าหรือหากำไร ทั้งนี้ ต้องเป็นไปตามระเบียบที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี (๑๐) เงินได้ที่ได้รับจากการอุปการะ โดยหน้าที่ธรรมจรรยา เงินได้ที่ได้รับจากการรับมรดก หรือจากการให้โดยเสน่หาเนื่องในพิธีหรือตามโอกาสแห่งขนบธรรมเนียมประเพณี (๑๑) รางวัลเพื่อการศึกษาหรือค้นคว้าในวิทยาการ รางวัลสลากกินแบ่งหรือสลากออมสินของรัฐบาล รางวัลที่ทางราชการจ่ายให้ในการประกวดหรือแข่งขันซึ่งผู้รับมิได้มีอาชีพในการประกวดหรือแข่งขัน หรือสินบนรางวัลที่ทางราชการจ่ายให้เพื่อประโยชน์ในการปราบปรามการกระทำความผิด (๑๒) บำนาญพิเศษ บำเหน็จพิเศษ บำนาญตกทอด หรือบำเหน็จตกทอด (๑๓) ค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิด เงินที่ได้จากการประกันภัย หรือการฌาปนกิจสงเคราะห์ (๑๔) เงินส่วนแบ่งกำไรจากห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล และเงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ (๔) (ข) (ง) (จ) หรือ (ฉ) ซึ่งได้จาก บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีหน้าที่เสียภาษีอย่างบุคคลธรรมดา (๑๕) เงินได้ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วรวมกันไม่เกิน ๕,๔๐๐ บาท หรือเงินได้ของชาวนาที่ได้จากการขายข้าวอันเกิดจากกสิกรรมที่ตนและหรือครอบครัวได้ทำเอง (๑๖) เงินได้ที่ได้รับจากกองมรดกซึ่งต้องเสียภาษีตามความในมาตรา ๕๗ ทวิ (๑๗) เงินได้ตามที่จะได้กำหนดยกเว้นโดยกฎกระทรวง

เงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ เมื่อได้หักตามมาตรา ๔๒ ทวิ ถึงมาตรา ๔๖ แล้ว ให้ได้เพื่อเป็นการบรรเทาภาระภาษี ให้หักลดหย่อนอีก ได้อีกดังต่อไปนี้ (๑) ลดหย่อนให้สำหรับ (ก) เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับผู้มีเงินได้ ๓,๐๐๐๔,๐๐๐ บาท (ข) เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับสามีหรือภริยาของผู้มีเงินได้ ๑,๕๐๐๒,๐๐๐ บาท (ค) เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับบุตรชอบด้วยกฎหมายหรือบุตรบุญธรรมของผู้มีเงินได้ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะมีอายุไม่เกินยี่สิบห้าปีและยังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัยหรือชั้นอุดมศึกษา หรือซึ่งเป็นผู้เยาว์ หรือศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ อันอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูคนละ ๙๐๐๑,๐๐๐ บาท แต่มิให้ลดหย่อนให้สำหรับบุตรนั้นดังกล่าวที่มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตั้งแต่ ๙๐๐๑,๐๐๐ บาทขึ้นไป โดยเงินได้พึงประเมินนั้นไม่เข้าลักษณะตามมาตรา ๔๒ การหักลดหย่อนสำหรับบุตรดังกล่าว ให้หักได้ตลอดปีภาษีไม่ว่ากรณีที่จะหักให้นั้นจะมีอยู่ตลอดปีภาษีหรือไม่ และในกรณีบุตรบุญธรรมนั้น ให้หักลดหย่อนในฐานะเป็นบุตรบุญธรรมได้แต่ฐานะเดียว (๒) ในกรณีที่สามีภริยาต่างฝ่ายต่างมีเงินได้พึงประเมินการหักลดหย่อนตาม (๑) (ก) และ (ข) และความเป็นสามีภริยาได้มีอยู่ตลอดปีภาษี ให้หักลดหย่อนรวมกันได้ ๔,๕๐๐ บาท เว้นแต่๖,๐๐๐ บาท แต่ถ้าความเป็นสามีภริยามิได้มีอยู่ตลอดปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว การหักลดหย่อนเฉพาะในปีนั้นจึง ให้ต่างฝ่ายต่างขอหักลดหย่อนกันได้ได้ตาม (๑) (ก) และ (ค) เฉพาะในปีภาษีนั้น (๓) ในกรณีผู้มีเงินได้มิได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย การหักลดหย่อนสำหรับตาม (๑) (ข) และ (ค) ให้หักได้เฉพาะสามีหรือภริยาและบุตรของที่อยู่ในประเทศไทย (๔) ในกรณีผู้มีเงินได้นั้น ให้ได้รับถึงแก่ความตายในระหว่างปีภาษี ให้หักลดหย่อนได้เสมือนผู้ตายมีชีวิตอยู่ตลอดทั้งปี ไม่ว่าปีภาษีที่ผู้นั้นถึงแก่ความตาย (๕) ในกรณีที่ได้รับผู้มีเงินได้เป็นกองมรดก ให้หักลดหย่อนจะมีอยู่ตลอดปีหรือไม่ได้ ๖,๐๐๐ บาท (๔๖) ในกรณีคำนวณภาษีจากผู้มีเงินได้เป็นห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลตามมาตรา ๕๖ วรรคท้าย การ ให้หักลดหย่อนให้คำนวณหักได้เฉพาะตามเกณฑ์ในได้ตาม (๑) (ก) จากสำหรับผู้เป็นหุ้นส่วนหรือบุคคลในคณะบุคคลแต่ละคนที่อยู่ในประเทศไทย แต่รวมกันต้องไม่เกิน ๑,๕๐๐๐๑๖,๐๐๐ บาท

เงินได้พึงประเมินต้องเสียภาษีเงินได้ ดังต่อไปนี้ (๑) เงินได้พึงประเมินเมื่อได้หักตามมาตรา ๔๒ ทวิ ถึงมาตรา ๔๗ แล้ว เหลือเท่าใด เป็นเงินได้สุทธิ ต้องเสียภาษีในอัตราตามที่กำหนดไว้ในบัญชีอัตราภาษีเงินได้ท้ายหมวดนี้ แต่ภาษีที่เรียกเก็บนี้มิให้เกิน ๕ ใน ๑๐ ของจำนวนเงินได้พึงประเมินเฉพาะส่วนที่เกิน ๕,๔๐๐ บาท (๒) สำหรับผู้มีเงินได้พึงประเมินตั้งแต่ ๑๐,๐๐๐ บาทขึ้นไป การคำนวณภาษีตาม (๑) ให้เสียไม่น้อยกว่าพันละ ๓ บาทร้อยละ ๐.๕ ของยอดเงินได้พึงประเมิน ถ้าภาษีเงินได้ที่เจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินแล้ว มีจำนวนต่ำกว่า ๑๕ บาท เป็นอันไม่ต้องเรียกเก็บ

ให้บุคคลทุกคน เว้นแต่ผู้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะเยาว์ หรือผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ ถ้ามีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๕,๔๐๐ บาท ให้ยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินที่ตนได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้วพร้อมทั้งข้อความอื่น ๆ ภายในเดือนกุมภาพันธ์ทุก ๆ ปี ตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่อเจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง ถ้าบุคคลผู้นั้น ใน(๑) ไม่มีสามีหรือภริยาและมีเงินได้ถึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๔,๐๐๐ บาท (๒) ไม่มีสามีหรือภริยาและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเฉพาะตามมาตรา ๔๐ (๑) ประเภทเดียวเกินกว่า ๕,๐๐๐ บาท (๓) มีสามีหรือภริยาและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๖,๐๐๐ บาท หรือ (๔) มีสามีหรือภริยาและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเฉพาะตามมาตรา ๔๐ (๑) ประเภทเดียวเกินกว่า ๗,๕๐๐ บาท ในกรณีห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลมีเงินได้พึงประเมิน ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๖,๐๐๐ บาท ให้ผู้อำนวยการหรือผู้จัดการยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินในชื่อของห้างหุ้นส่วนหรือคณะบุคคลนั้นที่ได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้วภายในกำหนดเวลาและตามแบบเช่นเดียวกับวรรคก่อน การเสียภาษีในกรณีเช่นนี้ ให้ผู้อำนวยการหรือผู้จัดการรับผิดเสียภาษีในชื่อของห้างหุ้นส่วนหรือคณะบุคคลนั้นจากยอดเงินได้พึงประเมินทั้งสิ้น เสมือนเป็นบุคคลธรรมดาคนเดียวโดยไม่มีการแบ่งแยก ทั้งนี้ ผู้เป็นหุ้นส่วนหรือบุคคลในคณะบุคคลแต่ละคนไม่จำต้องยื่นรายการเงินได้สำหรับจำนวนเงินได้พึงประเมินดังกล่าวเพื่อเสียภาษีอีก แต่ถ้าห้างหุ้นส่วนหรือคณะบุคคลนี้นั้นมีภาษีค้างชำระ ให้ผู้เป็นหุ้นส่วนหรือบุคคลในคณะบุคคลทุกคนร่วมรับผิดในเงินภาษีที่ค้างชำระนั้นด้วย

ถ้าผู้มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๕,๔๐๐ บาท ตามมาตรา ๕๖ วรรค ๑ เป็นผู้ยังไม่บรรลุนิติภาวะเยาว์ ผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ หรือเป็นผู้อยู่ในต่างประเทศ ให้เป็นหน้าที่ของผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้อนุบาล ผู้พิทักษ์ หรือผู้จัดการกิจการอันก่อให้เกิดเงินได้พึงประเมินนั้น แล้วแต่กรณี ต้องปฏิบัติตามมาตรา ๕๖ วรรค ๑ และเป็นตัวแทนในการชำระภาษี

ถ้าผู้มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๕,๔๐๐ บาท ตามมาตรา ๕๖ วรรค ๑ ถึงแก่ความตายเสียก่อนที่ผู้นั้นได้ปฏิบัติตามมาตรา ๕๖ วรรค ๑ หรือก่อนที่ผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้อนุบาล หรือผู้พิทักษ์ได้ปฏิบัติตามมาตรา ๕๗ ให้เป็นหน้าที่ของผู้จัดการมรดก หรือทายาท หรือผู้ที่ครอบครองทรัพย์มรดก แล้วแต่กรณี ปฏิบัติแทน และโดยเฉพาะในการยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินของผู้ตายนั้น ให้รวมเงินได้พึงประเมินของผู้ตายหรือและของกองมรดกที่ได้รับตลอดปีที่ตายภาษีที่ผู้นั้นถึงแก่ความตาย เป็นยอดเงินได้พึงประเมินที่จะต้องยื่นทั้งสิ้น สำหรับในปีต่อไป ถ้ากองมรดกของผู้ตายยังมิได้แบ่งและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๕,๔๐๐๖,๐๐๐ บาท ให้ผู้จัดการมรดก หรือทายาท หรือผู้ที่จะครอบครองทรัพย์ มรดก แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติในลักษณะส่วนนี้ในชื่อกองมรดกของผู้ตาย และในการคำนวณภาษีเงินได้ให้ได้รับการหักค่าใช้จ่ายและลดหย่อนได้ตามกฎหมายเสมือนผู้ตายยังมีชีวิตอยู่

ในหมวดนี้ “การค้า” หมายความว่า การประกอบธุรกิจ การพาณิชย์ การอุตสาหกรรม การเกษตร การผลิต การนำเข้า การส่งออก หรือการให้บริการใด ๆ เพื่อหาประโยชน์อันมีมูลค่า “ผู้ประกอบการค้า” หมายความว่า บุคคลธรรมดา นิติบุคคล คณะบุคคลหรือรัฐวิสาหกิจใด ๆ ตามที่กำหนดในบัญชีอัตราภาษีการค้านี้อยู่ในซึ่งประกอบการค้าในราชอาณาจักร โดยการค้านั้นเป็นการค้าตามประเภทที่กำหนดในบัญชีอัตราภาษีอากรประเมิน และให้เจ้าพนักงานประเมินการค้า และ ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงผู้ที่บทบัญญัติในหมวดนี้ให้ถือว่าเป็นผู้มีอำนาจประเมินเกี่ยวกับประกอบการค้าด้วย “ผู้ผลิต” หมายความว่า ผู้ประกอบการค้าที่ทำการเกษตร หรือขุดค้นทรัพยากรธรรมชาติ หรือทำการผลิต ประกอบ แปรรูป แปรสภาพ ทำหรือจัดให้มีขึ้นซึ่งสินค้าไม่ว่าด้วยวิธีใด ๆ “ผู้นำเข้า” หมายความว่า ผู้ประกอบการค้าที่สั่งหรือนำสินค้าเข้าในราชอาณาจักร ผู้อยู่นอกราชอาณาจักรที่มีสาขาในราชอาณาจักร เมื่อส่งสินค้าเข้าในราชอาณาจักรโดยผ่านสาขาของตนในราชอาณาจักรหรือไม่ก็ตาม ให้ถือว่าผู้อยู่นอกราชอาณาจักรและสาขาเป็นผู้นำเข้า เพื่อประโยชน์แห่งวรรคก่อน การมีสาขาในราชอาณาจักรหมายความรวมถึง (๑) มีโรงงานหรือสถานการค้าในราชอาณาจักร หรือ (๒) มีลูกจ้าง ตัวแทนหรือบุคคลอื่นในราชอาณาจักรในการทำสัญญา เก็บรักษาสินค้า หาลูกค้าหรือทำการอย่างอื่นแทน “ผู้ส่งออก” หมายความว่า ผู้ประกอบการค้าที่ส่งสินค้าออกจากราชอาณาจักร “สถานการค้า” หมายความว่า สถานที่ซึ่งผู้ประกอบการค้าใช้ประกอบการค้าเป็นประจำ ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงสถานที่ซึ่งใช้เป็นที่ผลิตหรือเก็บสินค้าเป็นประจำด้วย ในกรณีผู้ประกอบการค้าไม่มีสถานการค้าตามวรรคก่อน ให้ถือว่าที่อยู่อาศัยของผู้ประกอบการค้านั้นเป็นสถานการค้า ถ้าผู้ประกอบการค้ามีที่อยู่อาศัยหลายแห่ง จะเลือกเอาที่อยู่อาศัยแห่งใดเป็นสถานการค้าก็ได้ “บริษัท” หมายความว่า บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น และหมายความรวมถึงห้างหุ้นส่วนหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลด้วย “มูลค่า” หมายความว่า ราคาตลาดของทรัพย์สิน บริการ หรือประโยชน์อย่างอื่นในกรณีที่ไม่มีราคาตลาด ให้หมายความถึงราคาอันผู้ประกอบการค้าพึงได้รับจากทรัพย์สิน บริการหรือประโยชน์อย่างอื่นนั้น เว้นแต่มูลค่าของสินค้าตามมาตรา ๗๙ ทวิ (๑) (๔) หรือ (๕) ให้ถือตามราคาขายปลีก “ขาย” หมายความรวมถึงสัญญาจะขาย ขายฝาก แลกเปลี่ยน ให้เช่าซื้อหรือจำหน่ายจ่ายโอนโดยมีประโยชน์ตอบแทนด้วย “สินค้าสำเร็จรูป” หมายความว่า สินค้าซึ่งตามสภาพอาจอุปโภคบริโภคได้โดยไม่จำต้องเปลี่ยนหรือดัดแปลง หรือนำไปผสมกับสิ่งอื่น “ภัตตาคาร” หมายความว่า กิจการจำหน่ายอาหารหรือเครื่องดื่มไม่ว่าชนิดใด ๆ ในหรือจากสถานที่ซึ่งจัดไว้ให้ประชาชนเข้าไปบริโภคได้ “ไนท์คลับหรือคาบาเรต์” หมายความว่า กิจการจำหน่ายอาหารหรือเครื่องดื่มไม่ว่าชนิดใด ๆ ในสถานที่ซึ่งจัดให้มีการแสดงดนตรี การลีลาศ หรือการแสดงอย่างอื่นด้วย “เดือนภาษีตามหมวดนี้” หมายความว่า เดือนปฏิทิน

ภาษีการค้าเป็นภาษีอากรประเมิน

ในผู้ประกอบการค้าตามที่ระบุในบัญชีอัตราภาษีการค้าท้ายหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น “ปีมีหน้าที่เสียภาษี” หมายความว่า ปีปฏิทิน “ค่ารายปี” หมายความว่า จำนวนเงินซึ่งสถานการค้าสมควรให้เช่าได้ในปีหนึ่ง ๆ ถ้าสถานจากรายรับของทุกเดือนภาษีตามอัตราในบัญชีอัตราภาษีการค้าใดมีข้อตกลงให้ประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นเนื่องในการได้ใช้สถานการค้านอกจากค่าเช่า เช่น เงินค่าประกันวินาศภัยซึ่งผู้ให้เช่าเป็นผู้รับประโยชน์ เงินกินเปล่า หรือทรัพย์สินอย่างอื่น จะเอาประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นดังกล่าวนั้นมา เพื่อให้การจัดเก็บภาษีเป็นเกณฑ์อีกอย่างหนึ่งรวมคำนวณเป็นค่ารายปีด้วยก็ได้ โดยคิดเฉลี่ยเป็นรายปีตามอายุสัญญาเช่า เว้นแต่สัญญาเช่ามีกำหนดเวลาไม่ถึงสามปี หรือมิได้มีกำหนดเวลาไว้ ให้คิดเฉลี่ยเป็นสามปี “สถานการค้า” หมายความว่า สถานที่หรือยานพาหนะซึ่งผู้ประกอบการค้าใช้ประกอบหรือดำเนินการค้า ไม่ว่าจะใช้เป็นการประจำหรือชั่วคราว ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงสถานที่หรือยานพาหนะซึ่งใช้ไปโดยสะดวกและรัดกุม อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีจะประกาศให้บุคคลใดที่เป็นที่ผู้ผลิตหรือเก็บสินค้าด้วย เว้นแต่รถหรือเรือซึ่งไม่ต้องจดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น และยานพาหนะอื่นซึ่งเคลื่อนที่ด้วยกำลังคนหรือสัตว์ ในกรณีที่ผู้ประกอบการค้าไม่มีสถานการค้าตามความในวรรคก่อน ให้ถือว่าที่อยู่อาศัยของผู้ประกอบการค้านั้นเป็นสถานการค้า ถ้าผู้ประกอบการค้ามีที่อยู่อาศัยหลายแห่งจะเลือกเอาที่อยู่อาศัยแห่งใดเป็นสถานการค้าก็ได้ “การค้า” หมายความว่า การประกอบ ผู้นำเข้า ผู้ส่งออก ผู้ขายทอดหนึ่งทอดใดหรือดำเนินกิจการอันเกี่ยวกับการธุรกิจ การพาณิชย์ การเกษตร การอุตสาหกรรม การขนส่ง หรือการอาชีพตามประเภททุกทอดซึ่งสินค้าตามที่กำหนดไว้ใน แต่ไม่เป็นผู้ที่บัญชีอัตราภาษีการค้าท้ายหมวดนี้ ทั้งนี้ ให้รวมถึงการดำเนินกิจการดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔๐ ทวิ หรือมาตรา ๗๐ ตรี ด้วย “รายรับ” หมายความว่า เงิน หรือค่าบริการทุกชนิดที่ได้รับชำระไม่ว่าในระบุให้เสียภาษีไว้โดยเฉพาะ มีหน้าที่เสียภาษีตามหมวดนี้เพียงบางส่วนหรือนอกประเทศไทยเนื่องจากการประกอบหรือดำเนินการค้า เงินหรือค่าบริการในที่นี้ ให้หมายความรวมถึงทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างอื่นที่ได้รับ ซึ่งอาจคิดคำนวณได้เป็นเงิน ราคาสินค้าที่ส่งไปตามมาตรา ๔๐ ทวิ หรือมาตรา ๗๐ ตรี ให้ถือเป็นรายรับและให้ทั้งหมดก็ได้ ในกรณีดังกล่าวให้ถือว่าได้รับในวันครบเก้าสิบวันนับแต่วันที่ส่งสินค้าไป “ผู้ประกอบการค้า” หมายความว่า บุคคลธรรมดา คณะบุคคล นิติบุคคล หรือองค์การใด ๆ ที่ประกอบหรือดำเนินการค้าในประเทศไทย ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย ผู้อยู่ในต่างประเทศที่มีสาขาในประเทศไทย ถ้าได้ติดต่อกับบุคคลในประเทศไทยในการนั้นเป็นผู้ประกอบหรือดำเนินการค้าซึ่งเป็นปกติธุระของสาขาในประเทศไทย หรืออยู่ในวิสัยของสาขาในประเทศไทยที่จะติดต่อแทนได้ แม้การติดต่อ แต่อัตราภาษีที่บุคคลนั้นจะมิได้ผ่านสาขาของตนในประเทศไทยก็ตาม ให้ถือว่าผู้อยู่ในต่างประเทศนั้นต้องเสียให้เป็นผู้ประกอบการค้าในประเทศไทยโดยมีสาขาดังกล่าวเป็นผู้ทำการแทนไปดังนี้ เพื่อประโยชน์แห่งวรรคก่อน การมีสาขาในประเทศไทยให้หมายความถึงการที่ผู้อยู่ในต่างประเทศมีสถานการค้าอยู่ในประเทศไทย หรือส่งบุคคลจากต่างประเทศเข้ามาในประเทศไทยเพื่อให้ประกอบหรือดำเนินการค้าแทนตน หรือมีลูกจ้างหรือตัวแทนในประเทศไทยในการประกอบหรือดำเนินการค้าของตน ผู้ทำการเป็นเพียงนายหน้าและไม่มีลักษณะเป็นสาขาตามวรรคก่อน แม้จะได้ทำการแทนผู้ประกอบการค้าเฉพาะเพื่อให้กิจการที่ตนเป็นนายหน้านั้นสำเร็จลุล่วงไป โดยมิได้รับประโยชน์อื่นใดนอกจากค่าบำเหน็จตามธรรมเนียมในทางการค้า ก็มิให้ถือว่าเป็นผู้ทำการแทน “ผู้ผลิต ” หมายความว่า ผู้ประกอบการค้าซึ่งเป็นผู้ผลิตสินค้าจากโรงงานตามความหมายของคำว่า “โรงงาน” ในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พุทธศักราช ๒๔๘๒ เพื่อจำหน่ายต่อไป(๑) ในกรณีที่ประกาศให้ผู้ขายทุกทอดมีหน้าที่เสียภาษี ให้เสียภาษีในอัตราร้อยละ ๑.๕ “ผู้นำเข้า ” หมายความว่า ผู้ประกอบการค้าซึ่งเป็นผู้สั่งหรือนำสินค้าจากต่างประเทศเข้ามาในประเทศ “ผู้ส่งออก ” หมายความว่า ผู้ประกอบ(๒) ในกรณีอื่น ให้เสียภาษีในอัตรารวมกันเท่ากับที่ระบุไว้ในบัญชีอัตราภาษีการค้าซึ่งเป็นผู้ส่งสินค้าออกไปต่างประเทศ

ผู้ประกอบการค้าในกิจการดังต่อไปนี้ ไม่อยู่ในบังคับบทบัญญัติแห่งหมวดนี้ (๑) กิจการค้าหาบเร่ (๒) กิจการค้าน้ำตาลมะพร้าว น้ำตาลโตนด พืชผลจากไม้ล้มลุกหรือธัญญชาติอันเกิดจากการกสิกรรมของตนเอง โดยผู้ประกอบการค้าในกิจการดังกล่าวนั้นมิใช่เป็นผู้ส่งออก (๓) กิจการของสถานศึกษาของทางราชการและโรงเรียนราษฎร์ซึ่งได้จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยโรงเรียนราษฎร์ (๔) กิจการขนส่งด้วยรถจักรยานสามล้อ เรือพายหรือเรือแจว ซึ่งขับขี่ พาย หรือแจวด้วยกำลังคน และผู้ประกอบการค้าขับขี่ พาย หรือแจวเองโดยเฉพาะ (๕) กิจการของกระทรวงทบวงกรมหรือรัฐวิสาหกิจ ซึ่งส่งรายรับทั้งสิ้นให้แก่รัฐโดยไม่หักรายจ่าย (๖) กิจการขององค์การบริหารส่วนท้องถิ่น เว้นแต่กิจการนั้นเป็นการขนส่ง การขายหรือจำหน่ายด้วยวิธีต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นกิจการสาธารณูปโภคหรือไม่ก็ตาม (๗) กิจการของธนาคารแห่งประเทศไทย ธนาคารออมสิน ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ธนาคารเพื่อการสหกรณ์ และบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (๘) กิจการเพื่อประโยชน์แก่การศาสนาหรือการสาธารณกุศลในประเทศไทย โดยเฉพาะซึ่งไม่นำผลกำไรไปจ่ายในทางอื่น (๙) กิจการของผู้ประกอบเกษตรกรรมเลี้ยงสัตว์ตามหน้าที่ในกฎหมายว่าด้วยการสวนครัวและการเลี้ยงสัตว์เพื่อประโยชน์แห่งครัวเรือน และกิจการเกษตรกรรมเลี้ยงเป็ดหรือไก่

ให้รายรับ หมายความว่า เงิน ทรัพย์สิน ค่าตอบแทนหรือประโยชน์ใด ๆ อันมีมูลค่าที่ได้รับหรือพึงได้รับไม่ว่าในหรือนอกราชอาณาจักรเนื่องจากการประกอบการค้า เว้นแต่ (๑) รายรับจากการค้าประเภทโรงสีหรือโรงเลื่อย หมายความว่า (ก) เงิน ทรัพย์สิน ค่าตอบแทนหรือประโยชน์ใด ๆ อันมีมูลค่าที่ได้รับหรือพึงได้รับจากการขายผลิตภัณฑ์และวัตถุพลอยได้จากการสีข้าวหรือเลื่อยไม้ และ (ข) มูลค่าของผลิตภัณฑ์และวัตถุพลอยได้ในวันที่ทำการรับจ้างสีข้าวหรือเลื่อยไม้เสร็จซึ่งผลิตภัณฑ์และวัตถุพลอยได้นั้นมิใช่เป็นของผู้ประกอบการค้ามีหน้าที่ (๒) รายรับจากการค้าประเภทโรงรับจำนำ หมายความว่า (ก) ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และ (ข) เงิน ทรัพย์สิน ค่าตอบแทนหรือประโยชน์ใด ๆ อันมีมูลค่าที่ได้รับหรือพึงได้รับจากการขายของที่จำนำหลุดเป็นสิทธิ (๓) รายรับจากการค้าประเภทการธนาคาร หมายความว่า (ก) ดอกเบี้ย ส่วนลด ค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการที่เรียกเก็บ และ (ข) กำไรก่อนหักรายจ่ายใด ๆ จากการแลกเปลี่ยนหรือซื้อขายเงินตรา การออก ซื้อหรือขายตั๋วเงิน หรือการส่งเงินไปต่างประเทศ (๔) รายรับจากการค้าประเภทการประกันภัย หมายความว่า เบี้ยประกันภัยหรือเงินอื่นที่ผู้รับประกันภัยเรียกเก็บ เว้นแต่เบี้ยประกันภัยส่วนที่ต้องคืนภายในเดือนที่เก็บได้ และเบี้ยประกันภัยที่ได้จากการรับประกันต่อซึ่งผู้เอาประกันภัยต่อได้เสียภาษีจากเบี้ยประกันภัยตามหมวดนี้แล้ว (๕) ผู้ประกอบการค้าและปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้ที่เป็นผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าซึ่งได้ยื่นคำร้องต่ออธิบดี ขอให้ถือว่ามีการขายสินค้าในวันผลิตหรือนำเข้าในราชอาณาจักรและอธิบดีได้พิจารณาเห็นสมควรและอนุมัติแล้ว ในกรณีนี้ รายรับ หมายความว่า มูลค่าของสินค้าในวันที่ผลิตหรือนำเข้าในราชอาณาจักร หรือวันที่ได้รับอนุมัติแล้วแต่วันใดจะเป็นวันหลัง (๖) ในกรณีอธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีได้ประกาศให้ถือว่าผู้ประกอบการค้าที่เป็นผู้นำเข้าซึ่งสินค้าตามที่กำหนดได้ขายสินค้าในวันนำเข้าในราชอาณาจักร รายรับ หมายความว่า มูลค่าของสินค้าในวันนำเข้าในราชอาณาจักร (๗) ในกรณีตาม (๒) วรรคสองของมาตรา ๗๘ รายรับ หมายความว่า มูลค่าของสินค้าตามราคาตลาดที่ผู้ประกอบการค้าตามที่ระบุในบัญชีอัตราภาษีการค้าจะพึงได้รับในวันที่ผู้ประกอบการค้าตาม (๒) วรรคสองของมาตรา ๗๘ นั้นขายสินค้าดังกล่าว

ในกรณีต่อไปนี้ให้ถือว่าเป็นการขายสินค้า และให้ถือมูลค่าของสินค้าดังกล่าวเป็นรายรับ (๑) การนำเข้าในราชอาณาจักรโดยมิใช่นำมาขายหรือผลิตเพื่อขายซึ่งสินค้าตาม (ก) ประเภทการค้า ๑. ชนิด ๑ แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้าที่มิใช่เป็นของใช้ส่วนตัวซึ่งใช้กันตามปกติและตามสมควร (ข) ประเภทการค้า ๑. ชนิดอื่น (๒) การส่งออกนอกราชอาณาจักรซึ่งสินค้าตามประเภทการค้า ๑. ทุกชนิด และประเภทการค้า ๒. แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้าโดยเป็นการส่งให้แก่หรือตามคำสั่งของสำนักงานใหญ่ สาขา ตัวการ ตัวแทน นายจ้างหรือลูกจ้าง (๓) ผู้ประกอบการค้านำสินค้าของตนตามประเภทการค้า ๑. ทุกชนิด และประเภทการค้า ๒. แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้า ไปใช้ หรือโอนกรรมสิทธิ์หรือโอนการครอบครองซึ่งสินค้าดังกล่าวโดยมิใช่เพื่อขาย (๔) การซื้อสินค้าตามประเภทการค้า ๑. ชนิด ๒ (ก) หรือชนิด ๔ แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้าโดยสินค้านั้นมิได้มีการเสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามประมวลรัษฎากรก่อนแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ ๑๘) พ.ศ. ๒๕๐๔ มาก่อน หรือมิได้เคยเสียภาษีการค้าตามประมวลรัษฎากรนี้มาก่อน (๕) การทำหรือดัดแปลง หรือจัดให้ผู้อื่นทำหรือดัดแปลงซึ่งสิ่งใด ๆ ให้เข้าลักษณะเป็นสินค้าตามประเภทการค้า ๑. ชนิด ๔ แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้าโดยมิใช่เพื่อขาย (๖) ผู้ประกอบกิจการโรงงานโอนกรรมสิทธิ์หรือโอนการครอบครอง หรือนำไปใช้เพื่อการอื่นซึ่งสินค้าตามประเภทการค้า ๑. ชนิด ๙ (ค) อันมิใช่นำไปใช้เป็นวัสดุเพื่อผลิตขายต่อไป (๗) ผู้ประกอบการค้ามีสินค้าตามประเภทการค้า ๑. ทุกชนิด และประเภทการค้า ๒. แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้าเกินจากบัญชีคุมสินค้าที่กำหนดให้ทำตามส่วน ๔ (๘) ผู้ประกอบการค้ามีสินค้าตามประเภทการค้า ๑. ทุกชนิด และประเภทการค้า ๒. แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้าขาดจากบัญชีคุมสินค้าที่กำหนดให้ทำตามส่วน ๔ (๙) ผู้ประกอบการค้ามีสินค้าคงเหลือ ณ วันเลิกประกอบการค้า ในกรณีตาม (๑) (๒) (๔) (๕) และ (๖) ให้ถือว่าผู้ที่นำสินค้าเข้าในราชอาณาจักร ผู้ที่ส่งสินค้าออกนอกราชอาณาจักร ผู้ซื้อ ผู้เป็นเจ้าของสินค้าที่ทำหรือดัดแปลงแล้ว และผู้ประกอบกิจการโรงงาน แล้วแต่กรณี เป็นผู้ประกอบการค้า ในกรณีตาม (๙) เมื่อผู้ประกอบการค้าได้ขายสินค้าคงเหลือและมีรายรับต่ำกว่ารายรับที่ได้คำนวณเสียภาษีไว้แล้ว ผู้ประกอบการค้ามีสิทธิที่จะยื่นคำร้องต่อเจ้าพนักงานประเมินขอคืนภาษีที่ได้เสียเกินไปได้ แต่จะต้องยื่นคำร้องภายในสามสิบวันนับแต่วันขายสินค้า

รายรับจากกิจการดังต่อไปนี้หรือที่มีลักษณะดังต่อไปนี้ ไม่ต้องรวมคำนวณเพื่อเสียภาษีการค้า (๑) การขายสินค้าชนิดที่เป็นเครื่องเงิน เครื่องถม สินค้าตามประเภทการค้า ๑. ชนิด ๗ (ข) แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้าที่ผลิตในราชอาณาจักรเฉพาะที่ส่งออกนอกราชอาณาจักร (๒) การขายวิสกี้ ใบยาสูบ ยาสูบหรือผลิตภัณฑ์ยาสูบ เฉพาะที่ผลิตในราชอาณาจักรและส่งออกนอกราชอาณาจักร (๓) การขายน้ำมันเครื่องบินให้แก่บริษัทการบินต่างประเทศ ถ้าประเทศซึ่งบริษัทการบินต่างประเทศนั้นจดทะเบียนหรือก่อตั้งขึ้น ได้ให้การยกเว้นภาษีทำนองเดียวกันสำหรับการขายน้ำมันเครื่องบินให้แก่และหรือการซื้อน้ำมันเครื่องบินโดยบริษัทการบินที่จดทะเบียนหรือก่อตั้งขึ้นในราชอาณาจักร ความในวรรคก่อนจะนำมาใช้บังคับได้ต่อเมื่อมีหลักฐานแจ้งชัดว่าผู้ประกอบการค้าได้ลดราคาสินค้าให้จริงเท่ากับอัตราภาษีการค้าตามกฎหมาย (๔) รายรับเฉพาะที่เป็นราคาแสตมป์การกุศล บำรุงการศึกษา และการสาธารณสุขที่รัฐบาลจัดทำขึ้น (๕) กิจการขายข้าวเฉพาะส่วนรายรับที่จ่ายเป็นค่าพรีเมี่ยมข้าวให้รัฐบาล (๖) ดอกเบี้ยพันธบัตรของรัฐบาล (๗) การขายหนังสือพิมพ์ซึ่งส่วนใหญ่เป็นข่าวสารที่จำหน่ายแก่สาธารณชน

การคำนวณรายรับตามส่วนนี้ให้เป็นไปดังต่อไปนี้ (๑) วิธีการ หลักเกณฑ์ และการปฏิบัติทางบัญชีเพื่อประโยชน์ในการคำนวณรายรับเมื่อได้เลือกปฏิบัติเป็นอย่างใดแล้ว ให้ถือปฏิบัติเป็นอย่างเดียวกันตลอดไป เว้นแต่จะได้รับอนุมัติจากอธิบดีให้เปลี่ยนแปลงได้ (๒) มูลค่าตามมาตรา ๗๙ (๑) (ข) ให้คำนวณเป็นรายรับของเดือนภาษีที่มีการสีข้าวหรือเลื่อยไม้ แล้วแต่กรณี (๓) การค้าประเภทการขายของให้คำนวณราคาสินค้าเป็นรายรับในเดือนภาษีที่มีการขายเสร็จเด็ดขาด ไม่ว่าจะได้รับชำระเงินหรือราคาแล้วหรือไม่ก็ตาม กรณีสัญญาจะขายหรือให้เช่าซื้อสินค้า จำนวนเงินที่จะต้องชำระเมื่อถึงกำหนดในเดือนภาษีใด ให้ถือเป็นรายรับในเดือนภาษีนั้น กรณีสัญญาจะขายหรือให้เช่าซื้อสินค้าตามประเภทการค้า ๑. ชนิด ๒ ชนิด ๓ หรือชนิด ๔ แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้า ให้คำนวณราคาสินค้าหรือค่าเช่าซื้อทั้งสิ้นเป็นรายรับในเดือนภาษีที่มีสัญญาจะขายหรือให้เช่าซื้อ (๔) หนี้สูญจากการค้าประเภทการขายของที่ต้องเสียภาษีตามหมวดนี้ ถ้าได้จำหน่ายไปในเดือนใด ให้หักออกจากรายรับของเดือนนั้นได้ การจำหน่ายหนี้สูญจะกระทำได้ต่อเมื่อได้ปฏิบัติการโดยสมควรเพื่อให้ได้รับชำระหนี้แล้ว หนี้สูญรายใดที่ได้จำหน่ายตามวรรคแรกแล้ว ถ้าได้รับชำระในภายหลังให้นำมาคำนวณเป็นรายรับของเดือนภาษีที่ได้รับชำระนั้น (๕) ในกรณีที่ราคาขายสินค้าเป็นเงินตราต่างประเทศ ถ้ามีการขายเงินตราต่างประเทศที่ได้รับชำระเป็นเงินตราไทยในเดือนที่ขาย ให้ถือเงินตราไทยจากการขายนั้นเป็นรายรับ ในกรณีที่มิได้มีการขายเงินตราต่างประเทศดังกล่าวในวรรคก่อน ให้คำนวณราคาขายสินค้าที่เป็นเงินตราต่างประเทศ เป็นเงินตราไทยตามอัตราตลาดในวันสุดท้ายของเดือนที่มีการขายสินค้านั้น

กิจการอันเป็นการค้าที่ระบุไว้ดังต่อไปนี้ ไม่อยู่ในให้ผู้ประกอบการค้ายื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามแบบที่อธิบดีกำหนดภายในสามสิบวันนับแต่วันใช้บังคับแห่งบทบัญญัติในหมวดนี้ (๑) กิจการค้าหาบเร่ (๒) กิจการค้าในบริเวณงานที่จัดขึ้น หรือวันเริ่มประกอบการค้า แล้วแต่วันใดจะเป็นครั้งคราววันหลัง (๓) กิจการจำหน่ายแสตมป์อากร แสตมป์ไปรษณียากร หรือสลากกินแบ่งของรัฐบาล (๔) กิจการของถ้าผู้ประกอบการกสิกรรมซึ่งค้าพืชผลอันเกิดจากกสิกรรมของตน (๕) กิจการวิชาชีพอิสระตามความในมาตรา ๔๐ (๖) แต่ไม่รวมถึงการทำการค้ามีสถานพยาบาล หรือการตั้งโรงงานทำ ซ่อมหรือสร้างสิ่งต่าง ๆ (๖) กิจการของการค้าหลายแห่ง ให้แยกยื่นคำขอเป็นรายสถานศึกษาของทางราชการและโรงเรียนราษฎร์ (๗) การจัดให้มีมหรสพตามประเภทดังระบุไว้ในมาตรา ๑๓๔ (๒) (๓) (๔) และ (๕) (๘) กิจการของสโมสรหรือสมาคมที่ปฏิบัติตามระเบียบและเงื่อนไขที่รัฐมนตรีกำหนด (๙) กิจการตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวงการค้า

ผู้ประกอบการค้าที่มีรายรับเฉพาะประเภทที่ระบุในมาตรา ๗๙ ทวิ (๑) (๔) และ (๕) ประเภทการค้า ๕. ซึ่งให้เช่าเฉพาะเครื่องเรือนและของใช้ที่ใช้ประจำอยู่กับโรงเรือนที่ให้เช่า ให้ได้รับยกเว้นการจดทะเบียนตามส่วนนี้

ผู้ประกอบการค้าที่มีสถานการค้าอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าต่ออธิบดี ณ กรมสรรพากร หรือ ณ ที่ว่าการอำเภอท้องที่ที่สถานการค้าตั้งอยู่ ผู้ประกอบการค้าที่มีสถานการค้าอยู่ในเขตจังหวัดอื่น ให้ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าต่อสรรพากรจังหวัด ณ ที่ทำการสรรพากรจังหวัด หรือ ณ ที่ว่าการอำเภอท้องที่ที่สถานการค้าตั้งอยู่

เมื่อผู้ประกอบการค้าได้ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามมาตรา ๘๐ ตรี แล้ว ให้อธิบดีหรือสรรพากรจังหวัด แล้วแต่กรณี ออกใบทะเบียนการค้าให้เป็นรายสถานการค้า

ถ้าใบทะเบียนการค้าสูญหาย ให้ผู้ประกอบการค้ายื่นคำขอจดรับใบแทนใบทะเบียนการค้าตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่อเจ้าพนักงาน ณ สถานที่ตามมาตรา ๘๐ ตรี ภายในสามสิบกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันใช้บังคับบทบัญญัติในหมวดนี้ หรือวันเริ่มประกอบการค้า แล้วแต่กรณีที่สูญหาย การยื่นคำขอตามความในวรรคก่อน ถ้าผู้ประกอบในกรณีออกใบแทนใบทะเบียนการค้ามีสถานการค้าอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้ยื่นต่ออธิบดี ถ้าอยู่ในเขตจังหวัดอื่น ให้ยื่นต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ให้นำมาตรา ๘๐ จัตวา มาใช้บังคับโดยอนุโลม ถ้าผู้ประกอบใบแทนใบทะเบียนการค้ามีสถานการค้าหลายแห่ง ให้แยกยื่นคำขอให้ถือเป็นรายสถานใบทะเบียนการค้า คำขอซึ่งต้องยื่นต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดดังกล่าวมาแล้ว ถ้าได้ยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอท้องที่ที่สถานการค้าตั้งอยู่ ก็ให้ถือว่าได้ยื่นแล้ว

เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษี เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินค่ารายปีของสถานผู้ประกอบการค้าต้องแสดงใบทะเบียนการค้าใด ๆ ก็ได้ การประเมินค่ารายปีตามมาตรานี้ จะอุทธรณ์การประเมินก็ได้ ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการอุทธรณ์ตามส่วน ๒ หมวด ๒ ลักษณะ ๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลมไว้ ณ ที่เปิดเผยซึ่งเห็นได้ถนัดในสถานการค้า

เมื่อผู้ประกอบการค้าได้ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามมาตรา ๘๑ แล้ว ให้อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ออกใบทะเบียนการค้าให้ในกรณีที่มีสถานการค้าหลายแห่งให้ออกใบทะเบียนการค้าแยกเป็นรายสถานการค้า(ยกเลิก)

ถ้าใบทะเบียนการค้าสูญหาย ให้ผู้ประกอบการค้ายื่นคำขอรับใบแทนใบทะเบียนการค้าต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันที่สูญหาย ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม(ยกเลิก)

เบญจ ผู้ประกอบการค้าต้องแสดงใบทะเบียนหรือใบแทนใบทะเบียนการค้าไว้ที่สถานการค้าโดยเปิดเผย(ยกเลิก)

ผู้ใดเมื่อผู้ประกอบหรือดำเนินการค้าโดยไม่ได้ยื่นคำขอย้ายสถานการค้า ให้แจ้งการย้ายต่อเจ้าพนักงาน ณ สถานที่ซึ่งได้จดทะเบียนการค้าตามไว้เดิมภายในสิบห้าวันนับแต่วันย้ายโดยให้แนบใบทะเบียนการค้าคืนไปด้วย ให้ผู้ประกอบการค้าตามวรรคก่อนจดทะเบียนการค้าใหม่ภายในกำหนดเวลาเช่นเดียวกับวรรคก่อน ทั้งนี้ ให้นำมาตรา ๘๑ อาจต้องรับผิดเสียเงินเพิ่มอีก ๒ เท่า ของจำนวนเงินภาษีการค้า เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการค้า๘๐ มาตรา ๘๐ ตรี และมาตรา ๘๐ จัตวา มาใช้บังคับโดยอนุโลม

เมื่อผู้ประกอบการค้าเลิกประกอบการค้าหรือโอนกิจการค้า ให้แจ้งการเลิกหรือการโอนตามแบบที่อธิบดีกำหนด ต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งเป็นผู้ออกใบทะเบียนการค้า แล้วแต่กรณี ต่อเจ้าพนักงาน ณ สถานที่ตามมาตรา ๘๐ ตรี ภายในกำหนดสามสิบสิบห้าวันนับแต่วันเลิกหรือโอน ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม เมื่อผู้ประกอบการค้าได้แจ้งการเลิกหรือการโอนตามความในวรรคก่อนแล้ว และยังมียอดเงินที่ต้องคำนวณเพื่อเสียภาษีอยู่อีก ให้ผู้ประกอบกิจการค้าโดยให้แนบใบทะเบียนการค้าและผู้ชำระบัญชี หรือผู้โอนและผู้รับโอน แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้คืนไปด้วย

ก่อนได้ปฏิบัติการตามความในมาตรา ๘๒ ทวิ หรือมาตรา ๘๕ ถ้าผู้ประกอบการค้าถึงแก่ความตาย หรือถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ หรือเป็นผู้ไม่อยู่ ให้ผู้จัดการมรดกผู้ใดกระทำผิดบทบัญญัติในหมวดนี้ อธิบดีหรือทายาท ผู้อนุบาล ผู้พิทักษ์ ผู้จัดการทรัพย์สิน ผู้รับมอบผู้ที่ได้รับมอบหมายมีอำนาจ หรือผู้ครอบครองทรัพย์สิน แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้สั่งเพิกถอนใบทะเบียนการค้าของผู้ประกอบการค้านั้นได้

เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษี (๑) ถ้าการประกอบหรือดำเนินการค้าเป็นของบุคคลธรรมดาคนเดียว ให้ผู้ประกอบการค้านั้นเป็นผู้มีหน้าที่และรับผิดตามบทบัญญัติในที่ต้องจดทะเบียนการค้าตามส่วน ๓ ทำบัญชีหลักฐานแสดงรายรับทั้งที่ต้องเสียภาษีและไม่ต้องเสียภาษีตามหมวดนี้ (๒) ถ้าการเพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีตามหมวดนี้ เมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นสมควรจะกำหนดให้ผู้ประกอบหรือดำเนินการค้าเป็นของคณะบุคคล องค์การ ทำบัญชีหลักฐานตามแบบที่อธิบดีกำหนด หรือนิติบุคคล ให้ผู้จัดการ ผู้อำนวยการ จะให้แสดงรายงานหรือผู้แทนของคณะบุคคล องค์การ หรือนิติบุคคลนั้นเป็นผู้มีหน้าที่และรับผิดตามบทบัญญัติในหมวดนี้แจ้งข้อความใด ๆ ก็ได้

ให้ผู้ประกอบการค้าตามประเภทการค้า ๑. ทุกชนิดและประเภทการค้า ๒. แห่งบัญชีอัตราภาษีการค้าทำบัญชีคุมสินค้าตามแบบที่อธิบดีกำหนด แสดงรายการปริมาณสินค้าซึ่งมีอยู่ ได้มาและจำหน่ายไปเป็นรายวัน รายการในบัญชีดังกล่าวนี้ต้องลงให้เสร็จภายในสามวันนับแต่วันที่ได้มาหรือจำหน่ายไปแต่ละครั้งซึ่งสินค้านั้น ในกรณีที่มีการอนุมัติหรือประกาศตามมาตรา ๗๙ (๕) หรือ (๖) แล้ว ให้ยกเว้นการทำบัญชีตามวรรคก่อน เว้นแต่อธิบดีจะสั่งเป็นอย่างอื่น

บัญชีตามมาตรา ๘๓ มาตรา ๘๓ ทวิ และเอกสารประกอบการลงบัญชีดังกล่าว ให้เก็บรักษาไว้ไม่น้อยกว่าห้าปีที่สถานการค้า หรือถ้าจะเก็บรักษาไว้ที่อื่น ให้ผู้ประกอบการค้าแจ้งให้เจ้าพนักงานประเมินทราบล่วงหน้าเป็นหนังสือ

ให้ผู้ประกอบการค้าเสียภาษียื่นแบบแสดงรายการการค้าเป็นรายเดือนตามประเภทการค้าและเกณฑ์การจัดเก็บดังที่ตามแบบที่อธิบดีกำหนดไว้ในบัญชีอัตราเป็นรายเดือนภาษีการค้าท้ายหมวดนี้ เว้นแต่ ไม่ว่าจะมีรายรับในเดือนใดมียอดเงินที่ต้องคำนวณเพื่อเสียภาษีไม่ถึง ๑,๒๐๐ บาท ให้ได้รับยกเว้นภาษีหรือไม่ก็ตาม ผู้ประกอบการค้าที่มีรายรับเฉพาะประเภทที่ระบุในมาตรา ๗๙ ทวิ (๑) (๔) หรือ (๕) ให้ยื่นแบบแสดงรายการการค้าสำหรับเดือนนั้นตามแบบที่อธิบดีกำหนดเป็นรายครั้งที่มีรายรับ

การถ้าผู้ประกอบหรือดำเนินการค้าในแผงลอยซึ่งไม่มีฝารอบขอบชิด และค้าเฉพาะอาหารที่เป็นบุคคลธรรมดาถึงแก่ความตายหรือของสด ให้เสียภาษีกึ่งอัตราของบัญชีอัตราภาษีเป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ ให้ผู้จัดการมรดก ทายาท หรือผู้ครอบครองทรัพย์มรดก ผู้อนุบาลหรือผู้พิทักษ์ แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการการค้าท้ายหมวดนี้

ถ้าผู้ประกอบการค้าเป็นบริษัท ให้กรรมการผู้อำนวยการหรือผู้จัดการ มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการการค้าในนามบริษัท

ในกรณีผู้ประกอบการค้าอยู่นอกราชอาณาจักร ให้กรรมการ ผู้อำนวยการหรือผู้จัดการ หรือผู้มีหน้าที่รับผิดชอบในโรงงาน สถานการค้า หรือลูกจ้าง ตัวแทนหรือผู้ทำการแทน อันถือได้ว่ามีสาขาในราชอาณาจักร มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการการค้า

เบญจ ถ้าบริษัทผู้ประกอบการค้าควบเข้ากันหรือโอนกิจการให้กัน ให้บริษัทอันได้ตั้งขึ้นใหม่ด้วยควบเข้ากันหรือบริษัทที่รับโอนกิจการ มีหน้าที่ร่วมกันกับบริษัทเดิมที่ควบเข้ากันหรือที่โอนกิจการ ยื่นแบบแสดงรายการการค้าของบริษัทเดิมที่ควบเข้ากันหรือที่โอนกิจการนั้น แล้วแต่กรณี

ฉ ถ้าบริษัทผู้ประกอบการค้าเลิกโดยมีการชำระบัญชี ให้ผู้ชำระบัญชีและกรรมการ ผู้อำนวยการหรือผู้จัดการ ซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่ก่อนวันเลิกบริษัท มีหน้าที่ร่วมกันยื่นแบบแสดงรายการการค้า ถ้าบริษัทผู้ประกอบการค้าเลิกโดยไม่มีการชำระบัญชี ให้ผู้เป็นหุ้นส่วนและบุคคลผู้มีอำนาจจัดการมีหน้าที่ร่วมกันยื่นแบบแสดงรายการการค้า

ให้ผู้ประกอบแบบแสดงรายการการค้าที่ต้องยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด และชำระภาษีการค้าของเดือนที่ล่วงมาแล้วต่อตามส่วนนี้ ให้ยื่นต่อเจ้าพนักงาน ณ ที่ว่าการอำเภอท้องที่ภายในวันที่ ๑๕ ของเดือนถัดไปซึ่งสถานการค้าตั้งอยู่ หรือต่อเจ้าพนักงานและ ณ สถานที่อื่นที่อธิบดีกำหนด การยื่นรายการเช่นว่านี้ ให้ในกรณีที่ผู้ประกอบการค้ายื่น ไม่ว่าจะมีภาษีมีสถานการค้าต้องเสียหรือไม่ ระยะเวลาการชำระภาษีตามความในหลายแห่ง การยื่นแบบแสดงรายการการค้าตามวรรคก่อน อธิบดีมีอำนาจจะสั่งให้ชำระเป็นรายปีภาษี หรือเป็นงวดได้โดยจะต้องปฏิบัติตามวิธีการที่ให้แยกยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอท้องที่ซึ่งสถานการค้าแต่ละแห่งตั้งอยู่ แต่ผู้ประกอบการค้าอาจยื่นคำร้องต่ออธิบดีขอยื่นแบบแสดงรายการการค้ารวมกัน ณ กรมสรรพากร หรือ ณ ที่ว่าการอำเภอแห่งใดแห่งหนึ่ง เมื่ออธิบดีกำหนดโดยพิจารณาเห็นสมควรจะอนุมัติรัฐมนตรีก็ได้

ผู้ประกอบการค้าผู้ใดมีความประสงค์จะขอชำระภาษีการค้าล่วงหน้าเว้นแต่อธิบดีจะกำหนดเวลาเป็นรายปีภาษีหรือเป็นงวด ให้ยื่นคำร้องขออนุมัติตามแบบที่อธิบดีกำหนด ต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งเป็นผู้ออกใบทะเบียนอย่างอื่น แบบแสดงรายการการค้า แล้วแต่กรณี และถ้าอธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดเห็นเป็นการสมควรจะอนุมัติตามคำร้องขอก็ได้ โดยผู้ประกอบการค้านั้นจะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด การอนุมัติตามความในวรรคก่อน อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี เมื่อพิจารณาเห็นเป็นการสมควรจะสั่งเพิกถอนเสียก็ได้ที่ต้องยื่นตามมาตรา ๘๔ สำหรับเดือนภาษีใด ให้ยื่นภายในวันที่ ๑๕ ของเดือนถัดไป

ในกรณีที่ผู้ประกอบการค้ามีสถานการค้าหลายแห่ง การชำระภาษีการค้าของสถานการค้าแต่ละแห่งนั้นให้แยกชำระต่ออำเภอท้องที่ซึ่งสถานการค้าแต่ละแห่งตั้งอยู่ ถ้าการแยกชำระภาษีเป็นรายสถานการค้า ตามความในวรรคก่อนไม่เป็นการสะดวก ผู้ประกอบการค้าอาจยื่นคำร้องต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งเป็นผู้ออกใบทะเบียนการค้าสำหรับสถานการค้าที่เป็นสำนักงานใหญ่ เพื่อขอชำระภาษีของสถานการค้าอื่น ณ อำเภอท้องที่ซึ่งสถานการค้าที่เป็นสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ เมื่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดเห็นเป็นการสมควรจะอนุมัติก็ได้(ยกเลิก)

ภาษีการค้า ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนดเวลาตามความในมาตรา ๘๕ หรือชำระขาดจากจำนวนที่ควรต้องเสีย ให้ผู้ประกอบการค้าเสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐ ของเงินภาษีการค้าที่ยังมิได้ชำระหรือที่ชำระขาด แล้วแต่กรณี เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการค้า(ยกเลิก)

ในกรณีที่ผู้ประกอบการค้ามิได้ให้ผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการตามความในมาตรา ๘๕ หรือยื่นรายการไม่มีส่วน ๕ ชำระภาษีต้องเสีย หรือเจ้าพนักงานประเมินพิจารณาเห็นว่า ผู้ประกอบการค้ายื่นรายการเสียภาษีต่ำกว่าจำนวนที่ควรต้องเสีย ให้เจ้าพนักงานประเมิน โดยอนุมัติอธิบดี มีอำนาจที่จะภายในกำหนดยอดเงินที่จะต้องคำนวณเพื่อเสียภาษีขึ้น โดยถือเงินหรือทรัพย์สินซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ หรือเข้ามาอยู่ในครอบครอง หรือรายจ่ายอันเกี่ยวกับกิจการค้า หรือลักษณะและปริมาณของการค้า หรือสถิติยอดกำไร รายรับ หรือรายได้ ของผู้ประกอบการค้าเอง หรือของผู้อื่นที่กระทำกิจการทำนองเดียวกับของผู้ประกอบการค้าเป็นหลักในการพิจารณา แล้วทำการประเมินแจ้งจำนวนเงินที่ต้องชำระไปยังผู้ประกอบการค้า ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๙ ถึงมาตรา ๒๖ มาใช้บังคับโดยอนุโลมเวลาตามมาตรา ๘๕ ทวิ พร้อมกับการยื่นแบบแสดงรายการนั้น

เพื่อให้การจัดเก็บภาษีอากรเป็นไปโดยสะดวกและรัดกุม จะตราพระราชกฤษฎีกากำหนดดังต่อไปนี้ก็ได้ (๑) ให้ผู้ประกอบการค้าที่เป็นผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้ขายส่ง ชำระภาษีการค้าล่วงหน้าสำหรับสินค้าบางอย่าง แทนผู้ประกอบการค้าที่รับสินค้านั้นไปจำหน่าย (๒) ให้ผู้ประกอบการค้าที่เป็นผู้ส่งออก ชำระในกรณีที่เจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินให้เสียภาษีการค้าสำหรับสินค้าบางอย่างแทนผู้ที่ขายสินค้าแก่ตน เมื่อได้ตราพระราชกฤษฎีกาดังกล่าวแล้ว ให้ผู้ประกอบการค้าที่เป็นผู้ผลิต ผู้นำเข้าหรือผู้ขายส่งซึ่งสินค้าที่ระบุในพระราชกฤษฎีกา บุคคลผู้มีหน้าที่เสียภาษีจะต้องชำระภาษีการค้าสำหรับสินค้านั้น ๆ ต่ออำเภอท้องที่ภายในวันที่ ๑๕ ของเดือนถัดไปจากเดือนที่ได้ส่งมอบสินค้าแก่ผู้ประกอบการค้าที่รับสินค้านั้นไปจำหน่าย ส่วนผู้ประกอบการค้าที่เป็นผู้ส่งออก ให้สามสิบวันนับแต่วันได้รับแจ้งการประเมิน เว้นแต่การประเมินตามมาตรา ๑๘ ทวิ จะต้องชำระภาษีการค้าภายในกำหนดเวลาตามมาตรา ๘๕ที่บทบัญญัติดังกล่าวกำหนดไว้

ผู้ประกอบการค้าที่เป็นผู้ผลิต ผู้นำเข้าหรือผู้ขายส่ง หากประสงค์จะชำระรายย่อยตามที่กำหนดในกฎกระทรวง อาจเสียภาษีการค้าล่วงหน้าแทนผู้ประกอบการค้าที่รับสินค้าไปจำหน่ายก็ดี ผู้ประกอบการค้าที่เป็นผู้ส่งออก หากประสงค์จะชำระเหมาเป็นงวดได้ เมื่อได้รับอนุมัติจากอธิบดีหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายแล้ว ผู้ต้องเสียภาษีการค้าแทนผู้ที่ขายสินค้าแก่ตนก็ดี ให้ยื่นคำร้องขอต่ออธิบดี อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีจะสั่งอนุญาตตามคำร้องขอนั้นก็ได้ เมื่ออธิบดีได้สั่งอนุญาตแล้ว ให้นำความในวรรคท้ายแห่งมาตรา ๘๖ ทวิ มาใช้บังคับตามมาตรานี้จะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขและวิธีการที่กำหนดโดยกฎกระทรวง

ผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้ขายส่ง จำหน่ายสินค้าแก่ผู้ใด ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า ได้ขายแก่ผู้ประกอบการค้าภาษีตามหมวดนี้ ถ้าในเดือนภาษีใดมีจำนวนไม่ถึงสิบห้าบาท เป็นอันไม่ต้องเสียสำหรับเดือนภาษีนั้น

เมื่อมีเหตุสมควร เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจเข้าไปในสถานประเมินภาษีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามหมวดนี้ในเมื่อ (๑) ปรากฏแก่เจ้าพนักงานประเมินว่า ผู้ประกอบการค้าของมิได้ยื่นแบบแสดงรายการการค้าภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด (๒) เจ้าพนักงานประเมินพิจารณาเห็นว่า ผู้ประกอบการค้ายื่นแบบแสดงรายการการค้าไว้ไม่ถูกต้องหรือที่อื่นใดที่เกี่ยวข้องระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกมีข้อผิดพลาดทำให้จำนวนภาษีที่ต้องเสียคลาดเคลื่อนไป หรือเวลาทำการของ (๓) ผู้ประกอบการค้า และทำการตรวจสอบเพื่อให้ได้ทราบว่า ผู้ประกอบหรือผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการการค้าปฏิบัติการและเสียภาษีการค้าถูกต้องหรือไม่ กับมีอำนาจแทนผู้ประกอบการค้าไม่ปฏิบัติตามหมายเรียกและยึดตราสารของเจ้าพนักงานประเมิน หรือเอกสารอื่นอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้ไม่ยอมตอบคำถามของเจ้าพนักงานประเมินโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร หรือไม่สามารถแสดงหลักฐานเพื่อการคำนวณภาษี

เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษี อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีดำเนินการตามมาตรา ๘๗ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจ (๑) จัดทำรายการลงในแบบแสดงรายการการค้าตามหลักฐานที่เห็นว่าถูกต้อง เมื่อผู้ประกอบการค้ามิได้ยื่นแบบแสดงรายการการค้า (๒) แก้ไขเพิ่มเติมรายการในแบบแสดงรายการการค้า หรือในเอกสารอื่นที่ยื่นประกอบแบบแสดงรายการการค้าเพื่อให้ถูกต้อง (๓) กำหนดวิธีราคาขายของสินค้าโดยเทียบเคียงกับราคาขายในวันเดียวกันหรือใกล้เคียงกันของสินค้าประเภทหรือชนิดเดียวกันตามราคาตลาดที่อาจเทียบเคียงกันได้หรือโดยเทียบเคียงกับราคาตลาดโลก (๔) กำหนดรายรับจากการให้เช่าทรัพย์สินโดยเทียบเคียงกับค่าเช่าที่ทรัพย์สินนั้นสมควรให้เช่าได้ตามปกติ (๕) กำหนดรายรับซึ่งผู้ประกอบการค้าปฏิบัติได้ วิธีการนี้เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ควรได้รับ ในกรณีที่ผู้ประกอบการค้าได้ขายสินค้าไปในราคาที่ต่ำกว่าราคาอันควรจะขายได้ เพราะผู้ประกอบการค้ากับผู้ซื้อมีการควบคุม หรือความสัมพันธ์กันในด้านทุนหรือด้านการจัดการ (๖) กำหนดราคาทรัพย์สินหรือค่าบริการตามราคาตลาดในวันโอนหรือทำบริการ เมื่อการโอนทรัพย์สินหรือทำบริการให้นั้นไม่มีค่าตอบแทน หรือมีค่าตอบแทนต่ำกว่าราคาตลาดโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร (๗) กำหนดรายรับโดยพิจารณาถึงฐานะความเป็นอยู่หรือพฤติการณ์ของผู้ประกอบการค้า หรือสถิติการค้าของผู้ประกอบการค้าเองหรือของผู้ประกอบการค้าอื่นที่กระทำกิจการทำนองเดียวกัน หรือพิจารณาจากหลักเกณฑ์อย่างอื่นอันอาจแสดงรายรับได้โดยสมควร (๘) ประเมินภาษีตามที่รู้เห็นหรือพิจารณาว่าถูกต้องเมื่อมีกรณีตามมาตรา ๘๗ (๓) โดยไม่จำต้องปฏิบัติตาม (๑) ถึง (๗) ก็ได้

ผู้ประกอบการค้าที่ต้องเสียภาษีการค้าเป็นรายย่อยตามที่กำหนดในกฎกระทรวง อาจเสียภาษีการค้าเป็นการเหมาเป็นงวด ๆ ได้ เมื่อคณะกรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งขึ้นพิจารณาเห็นชอบ และได้รับอนุญาตจากอธิบดีการดำเนินการตามมาตรา ๘๗ มาตรา ๘๗ ทวิ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายแล้ว ผู้ต้องเสียภาษีตามมาตรานี้ มาตรา ๘๗ จัตวา เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจออกหมายเรียกบุคคลผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการการค้า หรือพยาน กับมีอำนาจสั่งบุคคลเหล่านั้นให้นำบัญชี เอกสารหรือหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่องมาตรวจสอบไต่สวนได้ แต่จะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขและวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวงให้เวลาล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเจ็ดวันนับแต่วันได้รับหมายเรียก

เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจเข้าไปในสถานการค้าของผู้ประกอบการค้าหรือที่อื่นที่เกี่ยวข้องระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก หรือเวลาทำการของผู้ประกอบการค้า และทำการตรวจสอบเพื่อให้ทราบว่า ผู้ประกอบการค้าได้ปฏิบัติการโดยถูกต้องตามบทบัญญัติในหมวดนี้หรือไม่ ในการนี้ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจสั่งผู้ประกอบการค้าหรือบุคคลที่อยู่ในสถานที่นั้นให้ปฏิบัติการเท่าที่จำเป็นเพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบเอกสารหลักฐานต่าง ๆ อันควรแก่เรื่อง และมีอำนาจยึดเอกสารหลักฐานเหล่านั้นมาตรวจสอบไต่สวนได้

ผู้ประกอบการค้าผู้ใดกระทำผิดฐานหลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียภาษีการค้าก็ดี กระทำผิดบทบัญญัติในหมวดนี้ก็ดี เกินกว่าหนึ่งครั้ง อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี มีอำนาจสั่งถอนใบทะเบียนการค้าของผู้ประกอบการค้านั้นได้ เมื่อได้มีการสั่งถอนใบทะเบียนการค้าตามความในวรรคก่อนประเมินแล้ว ผู้ประกอบการค้ายังคงประกอบหรือดำเนินการค้านั้นต่อไป ให้ถือเสมือนว่าให้เจ้าพนักงานประเมินแจ้งการประเมินเป็นหนังสือไปยังผู้ประกอบการค้าผู้นั้นได้เริ่มประกอบการค้าใหม่นับตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอน และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘๑ มาใช้บังคับ ในกรณีเช่นว่านี้ ถ้ามีภาษีการค้าต้องเสียในระหว่างระยะเวลานับตั้งแต่วันได้รับทราบ คำสั่งถอนจนถึงวันที่ได้รับใบทะเบียนการค้าใหม่ ให้ผู้ประกอบการค้าเสียเงินเพิ่มอีก ๒ เท่าของเงินภาษีการค้านั้น หรือเป็นเงินอีก ๒๐๐ บาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการค้า ถ้าระยะเวลาตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอนจนถึงวันที่ได้รับใบทะเบียนการค้าใหม่ตามความในวรรค ๒ นั้นเกินกว่าสามสิบวัน ให้คิดยอดเงินที่ต้องคำนวณเพื่อเสียเงินเพิ่มเพียงสามสิบวันนับแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอนนี้จะอุทธรณ์การประเมินก็ได้ เว้นแต่การประเมินตามมาตรา ๘๗ (๓) ห้ามมิให้อุทธรณ์การประเมิน

การประเมินให้กระทำได้ภายในกำหนดเวลาดังต่อไปนี้ (๑) ห้าปีนับแต่วันสุดท้ายแห่งกำหนดเวลายื่นแบบแสดงรายการการค้าหรือวันที่ยื่นแบบแสดงรายการการค้า แล้วแต่วันใดจะเป็นวันหลัง ถ้ามีการยื่นแบบแสดงรายการการค้า (๒) สิบปีนับแต่วันสุดท้ายแห่งกำหนดเวลายื่นแบบแสดงรายการการค้า ในกรณีที่ผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการการค้ามิได้ยื่นแบบแสดงรายการการค้า หรือยื่นแบบแสดงรายการการค้าเท็จ โดยมีเจตนาหลีกเลี่ยงการเสียภาษีตามหมวดนี้ หรือยื่นแบบแสดงรายการการค้าโดยแสดงรายรับขาดไปเกินกว่าร้อยละยี่สิบห้าของยอดรายรับที่แสดงในแบบแสดงรายการการค้า

(ยกเลิก)ให้ผู้ประกอบการค้าเสียเบี้ยปรับในกรณีและตามอัตราต่อไปนี้ (๑) กรณีมิได้ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามมาตรา ๘๐ หรือเมื่อถูกสั่งเพิกถอนใบทะเบียนการค้าตามมาตรา ๘๒ ตรี แล้ว ได้ประกอบการค้าโดยไม่มีใบทะเบียนการค้า ให้เสียเบี้ยปรับอีกสองเท่าของเงินภาษีตลอดระยะเวลาที่ไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติดังกล่าวหรือเป็นเงินสองร้อยบาทต่อเดือนแล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า (๒) กรณีมิได้ยื่นแบบแสดงรายการการค้าภายในกำหนดเวลาตามส่วน ๕ ให้เสียเบี้ยปรับอีกสองเท่าของเงินภาษี (๓) กรณียื่นแบบแสดงรายการการค้าไว้ไม่ถูกต้อง หรือมีข้อผิดพลาดทำให้จำนวนภาษีที่ต้องเสียคลาดเคลื่อนไป ให้เสียเบี้ยปรับอีกหนึ่งเท่าของเงินภาษีที่เสียคลาดเคลื่อน (๔) กรณีผู้ประกอบการค้ามีสินค้าเกินจากบัญชีคุมสินค้าซึ่งให้ถือว่าเป็นการขายตามมาตรา ๗๙ ทวิ (๗) ให้เสียเบี้ยปรับอีกหนึ่งเท่าของเงินภาษีจากรายรับของสินค้าที่ให้ถือว่าขายนั้น (๕) กรณีผู้ประกอบการค้ามีสินค้าขาดจากบัญชีคุมสินค้าซึ่งให้ถือว่าเป็นการขายตามมาตรา ๗๙ ทวิ (๘) ให้เสียเบี้ยปรับอีกสองเท่าของเงินภาษีจากรายรับของสินค้าที่ให้ถือว่าขายนั้น เบี้ยปรับตามมาตรานี้อาจงดหรือลดลงได้ตามระเบียบที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี

ผู้ประกอบการค้าใดไม่ชำระภาษีภายในกำหนดเวลาตามส่วน ๖ ให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๑ ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของเงินภาษีที่ต้องชำระโดยไม่รวมเบี้ยปรับตามมาตรา ๘๙ ในกรณีที่อธิบดีอนุมัติให้ขยายกำหนดเวลาชำระภาษี และได้มีการชำระภาษีภายในกำหนดเวลาที่ขยายให้นั้น เงินเพิ่มตามวรรคก่อนให้ลดลงเหลือร้อยละ ๐.๕ ต่อเดือนหรือเศษของเดือน การคำนวณเงินเพิ่มในสองวรรคก่อนเว้นแต่กรณีการประเมินตามมาตรา ๑๘ ทวิ ให้เริ่มนับเมื่อพ้นสิบห้าวันถัดจากเดือนภาษี เงินเพิ่มตามมาตรานี้ มิให้เกินกว่าจำนวนภาษีที่ต้องชำระโดยไม่รวมเบี้ยปรับตามมาตรา ๘๙

เบี้ยปรับและเงินเพิ่มให้ถือเป็นเงินภาษี

ผู้ใดโดยรู้อยู่แล้วหรือจงใจไม่ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามมาตรา ๘๑ มีความผิด๘๐ ไม่แจ้งการย้ายตามมาตรา ๘๒ ไม่แจ้งการเลิกหรือการโอนตามมาตรา ๘๒ ทวิ ไม่ปฏิบัติตามหมายเรียกที่ออกตามมาตรา ๘๗ ตรี หรือไม่ยอมตอบคำถามของเจ้าพนักงานที่มีอำนาจไต่สวนตามหมวดนี้โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ต้องระวางโทษโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินห้าหนึ่งพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ผู้ใดไม่ยื่นคำขอรับใบแทนตามความในมาตรา ๘๑ จัตวา หรือไม่แสดงใบทะเบียนหรือใบแทนตามความในการค้าตามมาตรา ๘๑ เบญจ หรือไม่แจ้งการเลิกหรือการโอนตามความในมาตรา ๘๒ ทวิ มีความผิดทวิ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยหนึ่งพันบาท

ผู้ใดรู้อยู่แล้วไม่อำนวยความสะดวกไม่ทำบัญชีหรือขัดขวางเจ้าพนักงานประเมินในการปฏิบัติการตามความในไม่แสดงรายงานหรือแจ้งข้อความ ให้เป็นไปตามมาตรา ๘๓ หรือมาตรา ๘๓ ทวิ หรือไม่เก็บรักษา หรือไม่แจ้งการเก็บรักษาบัญชี หรือเอกสารตามมาตรา ๘๗ มีความผิด๘๓ ตรี ต้องระวางโทษปรับโทษจำคุกไม่เกินห้าพันบาทหกเดือน หรือจำคุกปรับไม่เกินหนึ่งเดือนหกพันบาท หรือทั้งปรับทั้งจำจำทั้งปรับ

ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามวิธีการที่อธิบดีกำหนด ตามขัดขวางหรือไม่อำนวยความในสะดวกแก่เจ้าพนักงานประเมินในการปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา ๘๗ ทวิ มีความผิดจัตวา ต้องระวางโทษโทษจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินห้าสามพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ในกรณีต่อไปนี้ ผู้ขาย ผู้ให้เช่าซื้อ ผู้รับเงิน หรือผู้รับชำระราคาต้องออกใบรับให้แก่ผู้ซื้อ ผู้เช่าซื้อ ผู้จ่ายเงิน หรือผู้ชำระราคา ในทันทีทุกคราวที่รับเงินหรือรับชำระราคา ไม่ว่าจะมีการเรียกร้องให้ออกใบรับหรือไม่ก็ตาม (๑) การรับเงินหรือรับชำระราคาจากการค้าประเภทต่าง ๆ ของสถานการค้าที่ผู้ประกอบการค้าต้องจดทะเบียนการค้าตามมาตรา ๘๑หมวด ๔ ซึ่งรวมเงินหรือราคาที่ต้องชำระครั้งหนึ่งตั้งแต่ ๑๐ สิบบาทขึ้นไป (๒) การให้เช่าซื้อทรัพย์สิน การขายหรือการรับจ้างทำของ ที่ไม่ต้องจดทะเบียนการค้าตามมาตรา ๘๑หมวด ๔ ซึ่งรวมเงินหรือราคาที่ต้องชำระครั้งหนึ่งตั้งแต่ ๑๐๐ บาท หนึ่งร้อยบาทขึ้นไป ถ้าการรับเงินหรือรับชำระราคาดังกล่าวข้างต้น มีเงื่อนไขให้รับ หรือชำระภายหลังงวดเดียวหรือหลายงวด ให้ออกใบรับทุกคราวในทันทีที่รับเงิน หรือรับชำระราคานั้น มาตรานี้ไม่ให้ใช้บังคับแก่การจำหน่ายแสตมป์อากร หรือแสตมป์อื่นของรัฐบาลที่ยังมิได้ใช้หรือแก่กรณีใบรับที่จะต้องออกนั้นได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากรอยู่แล้ว

การเรียกเก็บภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ซึ่งบัญญัติไว้ในลักษณะนี้ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมสรรพากร

ในลักษณะนี้ “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง “ซื้อ” หมายความว่า รับโอนกรรมสิทธิ์หรือรับโอนการครอบครอง เว้นแต่รับโอนการครอบครองชั่วคราวเพื่อตรวจสอบคุณภาพหรือโฆษณา “จำหน่าย” หมายความว่า โอนกรรมสิทธิ์หรือโอนการครอบครอง เว้นแต่โอนการครอบครองชั่วคราวเพื่อตรวจสอบคุณภาพหรือโฆษณา “โภคภัณฑ์” หมายความว่า สิ่งอุปโภคบริโภคหรือสิ่งอื่นตามประเภทที่กำหนดไว้ในบัญชีอัตราภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ท้ายลักษณะนี้ “ผู้ค้าโภคภัณฑ์” หมายความว่า บุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือองค์การใด ๆ ซึ่งทำการผลิต นำเข้า หรือมีไว้เพื่อจำหน่ายซึ่งโภคภัณฑ์ ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย “สถานที่” หมายความว่า ที่สำหรับใช้ประกอบหรือดำเนินการค้าโภคภัณฑ์ ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงที่ซึ่งใช้ทำการผลิต เก็บ หรือจำหน่ายโภคภัณฑ์ด้วย “ราคา” หมายความว่า จำนวนเงินที่พึงชำระทั้งหมดในการซื้อโภคภัณฑ์ ถ้าในการซื้อโภคภัณฑ์ไม่มีการชำระเงิน หรือมีการชำระเงินต่ำกว่าราคาตลาด ให้ถือราคาตลาดในขณะที่ซื้อเป็นจำนวนเงินที่พึงชำระในการซื้อ

ถึง มาตรา ๑๙๙ ทวิ (ยกเลิก)

ถึง มาตรา ๒๖๒ (ยกเลิก) --- ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี

เมื่อมีการซื้อโภคภัณฑ์ซึ่งอยู่ในประเทศไทยจากผู้ค้าโภคภัณฑ์ ให้ผู้ที่ซื้อมีหน้าที่เสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จากราคาตามบัญชีอัตราภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ท้ายลักษณะนี้ การเสียภาษีตามความในวรรคก่อน ให้ชำระไว้กับผู้ค้าโภคภัณฑ์

เพื่อให้การจัดเก็บภาษีอากรเป็นไปโดยสะดวกและรัดกุม จะตราพระราชกฤษฎีกากำหนดให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ที่เป็นผู้ผลิต หรือผู้นำเข้า ชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ล่วงหน้าสำหรับโภคภัณฑ์บางประเภท แทนผู้ค้าโภคภัณฑ์ผู้มีหน้าที่ชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ก็ได้ เมื่อได้ตราพระราชกฤษฎีกาดังกล่าวแล้ว ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ที่เป็นผู้ผลิต หรือผู้นำเข้า ซึ่งโภคภัณฑ์ประเภทที่ระบุในพระราชกฤษฎีกาชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์สำหรับโภคภัณฑ์นั้น ๆ ภายในวันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไปจากเดือนที่จำหน่ายโภคภัณฑ์ ถ้าไม่ชำระภายในกำหนดเช่นว่านี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗๕ มาใช้บังคับ โภคภัณฑ์ที่ได้มีการชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ล่วงหน้าแทนกันดังกล่าวแล้ว ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ที่เป็นผู้ซื้อคนต่อ ๆ ไป ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติในลักษณะนี้อีก

ผู้ค้าโภคภัณฑ์ที่เป็นผู้ผลิต ผู้นำเข้าหรือผู้ขายส่ง ซึ่งโภคภัณฑ์ประเภทที่มิได้มีพระราชกฤษฎีการะบุไว้ตามมาตรา ๑๖๗ ทวิ หากประสงค์จะชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์สำหรับโภคภัณฑ์นั้น ๆ ล่วงหน้าแทนผู้ค้าโภคภัณฑ์ผู้มีหน้าที่ชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ ให้ยื่นคำร้องขอต่ออธิบดี อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีจะสั่งอนุญาตตามคำร้องขอนั้นก็ได้ เมื่ออธิบดีได้สั่งอนุญาตแล้ว ให้นำความในวรรคสองและวรรคสามแห่งมาตรา ๑๖๗ ทวิ มาใช้บังคับ

ในกรณีที่ผู้ค้าโภคภัณฑ์นำโภคภัณฑ์ของตนไปใช้อันมิใช่เพื่อกิจการค้าโภคภัณฑ์โดยเฉพาะ ให้ถือว่ามีการซื้อโภคภัณฑ์ และผู้ค้าโภคภัณฑ์นั้นเป็นผู้ที่ซื้อ มีหน้าที่เสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ในวันแรกที่นำไปใช้

ผู้ใดนำโภคภัณฑ์ประเภทรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์เข้ามาในประเทศไทยโดยมิใช่เพื่อการค้า ให้ผู้นั้นชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ โดยยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่ออำเภอท้องที่อันเป็นที่ตั้งด่านศุลกากรแรกที่นำโภคภัณฑ์ผ่าน ภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่นำโภคภัณฑ์ผ่านด่านศุลกากรนั้น

ผู้ใดซื้อโภคภัณฑ์ซึ่งมิได้มีการเสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์มาก่อนเพราะเหตุได้รับยกเว้นตามกฎหมายให้ผู้ซื้อชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ โดยยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่ออำเภออันเป็นภูมิลำเนาของผู้ซื้อภายในเจ็ดวันนับแต่วันซื้อ

ผู้ค้าโภคภัณฑ์ที่ได้รับใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ ถ้าซื้อโภคภัณฑ์ในระหว่างกันเองเพื่อจำหน่ายต่อไป ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์

ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์มีหน้าที่เรียกเก็บภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จากผู้ที่ซื้อทุกคราวเมื่อส่งมอบโภคภัณฑ์

เมื่อผู้ค้าโภคภัณฑ์ได้เรียกเก็บภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๑ แล้ว ให้ออกใบรับเงินค่าภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามแบบที่อธิบดีกำหนด และทำสำเนาเก็บไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่าห้าปี วิธีการออกใบรับตามความในวรรคก่อน ถ้าอธิบดีเห็นเป็นการสมควร จะสั่งให้ปฏิบัติเป็นอย่างอื่นก็ได้ ใบรับเฉพาะจำนวนเงินค่าภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากรแสตมป์

ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์รับผิดในการชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ของเดือนที่แล้วมา ซึ่งตนมีหน้าที่เรียกเก็บตามความในมาตรา ๑๗๑ และให้นำส่งอำเภอท้องที่ภายในวันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป โดยยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด การยื่นรายการเช่นว่านี้ ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ยื่นไม่ว่าจะมีภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ต้องเสียหรือไม่

ในกรณีจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีตามลักษณะนี้ ให้อธิบดีมีอำนาจที่จะสั่งผู้ค้าโภคภัณฑ์ยื่นรายการ และนำภาษีส่งอำเภอท้องที่ก่อนถึงหรือก่อนพ้นกำหนดเวลาตามความในมาตรา ๑๗๓ ก็ได้

ภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ถ้ามิได้ชำระหรือนำส่งภายในกำหนดเวลาตามความในมาตรา ๑๖๙ มาตรา ๑๗๓ มาตรา ๑๗๔ มาตรา ๑๙๐ หรือมาตรา ๑๙๑ ให้ชำระเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐ ของเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์

ภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนดเวลาตามลักษณะนี้ ให้ถือเป็นภาษีค้าง และเพื่อให้ได้รับชำระภาษีค้าง ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับ

ทุกเดือนที่มีการซื้อโภคภัณฑ์อันได้รับยกเว้นภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๐ ให้ผู้ที่ซื้อและผู้ที่จำหน่ายแจ้งรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด ภายในวันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป การแจ้งรายการตามความในวรรคก่อน ถ้าสถานที่ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี ถ้าตั้งอยู่ในเขตจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งนี้ จะยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอที่สถานที่ตั้งอยู่ก็ได้

ในเดือนใด ผู้ค้าโภคภัณฑ์ส่งโภคภัณฑ์ออกนอกประเทศไทยหรือนำโภคภัณฑ์เข้ามาในประเทศไทยให้แจ้งรายการส่งออกหรือนำเข้าซึ่งโภคภัณฑ์นั้นตามแบบที่อธิบดีกำหนด ภายในวันที่ ๒๐ ของเดือนถัดไป การแจ้งรายการตามความในวรรคก่อน ถ้าสถานที่ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี ถ้าตั้งอยู่ในเขตจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งนี้ จะยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอที่สถานที่ตั้งอยู่ก็ได้

ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ยื่นคำขอจดทะเบียนค้าโภคภัณฑ์สำหรับสถานที่ทุกแห่ง ตามแบบที่อธิบดีกำหนดภายในสามสิบวันนับแต่วันใช้บังคับบทบัญญัติในลักษณะนี้หรือวันเริ่มเป็นผู้ค้าโภคภัณฑ์ หรือวันเริ่มมีสถานที่ใหม่ แล้วแต่กรณี การยื่นคำขอตามความในวรรคก่อน ถ้าผู้ค้าโภคภัณฑ์มีสถานที่ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้ยื่นต่ออธิบดี ถ้าตั้งอยู่ในเขตจังหวัดอื่น ให้ยื่นต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ถ้าผู้ค้าโภคภัณฑ์มีสถานที่หลายแห่งในเขตจังหวัดเดียวกัน การยื่นคำขอ ให้แยกยื่นเป็นรายสถานที่ คำขอซึ่งต้องยื่นต่ออธิบดี หรือผู้ว่าราชการจังหวัดดังกล่าวมาแล้ว ถ้าได้ยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอที่สถานที่ตั้งอยู่ ก็ให้ถือว่าได้ยื่นแล้ว

เมื่อผู้ค้าโภคภัณฑ์ได้ยื่นคำขอจดทะเบียนตามความในมาตรา ๑๗๙ แล้ว ให้อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ออกใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ให้ โดยแยกเป็นรายสถานที่

ถ้าใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์สูญหาย ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ยื่นคำขอรับใบแทนใบทะเบียนต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันที่สูญหาย ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ผู้ค้าโภคภัณฑ์ต้องแสดงใบทะเบียนหรือใบแทนใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ไว้ ณ สถานที่โดยเปิดเผย

ผู้ค้าโภคภัณฑ์เมื่อเลิกหรือโอนกิจการค้าโภคภัณฑ์ ให้แจ้งการเลิกหรือการโอนตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งเป็นผู้ออกใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ แล้วแต่กรณี ภายในกำหนดสามสิบวันนับแต่วันเลิกหรือโอน ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม เมื่อผู้ค้าโภคภัณฑ์ได้แจ้งการเลิกหรือการโอนตามความในวรรคก่อนแล้ว และยังมีภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ที่จะต้องชำระอยู่อีก ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์และผู้ชำระบัญชี หรือผู้โอนและผู้รับโอน แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติในลักษณะนี้

ก่อนได้ปฏิบัติการตามความในมาตรา ๑๗๓ หรือมาตรา ๑๘๓ ถ้าผู้ค้าโภคภัณฑ์ถึงแก่ความตาย หรือถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ หรือเป็นผู้ไม่อยู่ ให้ผู้จัดการมรดกหรือทายาท ผู้อนุบาล ผู้พิทักษ์ ผู้จัดการทรัพย์สิน ผู้รับมอบอำนาจ หรือผู้ครอบครองทรัพย์สิน แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติในลักษณะนี้

ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ทำบัญชีตามแบบที่อธิบดีกำหนดแสดงรายการปริมาณโภคภัณฑ์ซึ่งมีอยู่ ได้มา และจำหน่ายไปตามความเป็นจริงเป็นรายวัน บัญชีดังกล่าวนี้ต้องทำให้เสร็จภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีอยู่ ได้มา หรือจำหน่ายไปซึ่งโภคภัณฑ์นั้น และต้องเก็บไว้ไม่น้อยกว่าห้าปี

เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีตามลักษณะนี้ ให้อธิบดี โดยอนุมัติรัฐมนตรี มีอำนาจกำหนดวิธีการให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ปฏิบัติได้ วิธีการนี้เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

ผู้ค้าโภคภัณฑ์ผู้ใดกระทำผิดฐานหลีกเลี่ยง หรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ก็ดี กระทำผิดบทบัญญัติในลักษณะนี้ก็ดี เกินกว่าหนึ่งครั้ง อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี มีอำนาจสั่งถอนใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ของผู้ค้าโภคภัณฑ์นั้นได้ เมื่อได้มีการสั่งถอนใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ตามความในวรรคก่อนแล้ว ผู้ค้าโภคภัณฑ์ยังคงจำหน่ายโภคภัณฑ์ต่อไปให้ถือเสมือนว่าผู้ค้าโภคภัณฑ์นั้นได้เริ่มเป็นผู้โภคภัณฑ์ใหม่ นับตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอน และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗๙ มาใช้บังคับ ในกรณีเช่นว่านี้ ถ้ามีภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ที่ต้องชำระในระหว่างระยะเวลานับตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอนจนถึงวันที่ได้รับใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ใหม่ ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์เสียเงินเพิ่มอีก ๒ เท่าของเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์นั้น หรือเป็นเงิน ๒๐๐ บาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ ถ้าระยะเวลาตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอนจนถึงวันที่ได้รับใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ใหม่ตามความในวรรค ๒ นั้นเกินกว่าสามสิบวัน ให้คิดยอดเงินที่ต้องคำนวณเพิ่มเสียเงินเพิ่มเพียงสามสิบวัน นับตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอน

เมื่อมีเหตุอันสมควร พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในสถานที่ หรือที่อื่นใดที่เกี่ยวข้อง ระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก หรือเวลาทำการของผู้ค้าโภคภัณฑ์ และทำการตรวจสอบเพื่อให้ได้ทราบว่า ผู้ค้าโภคภัณฑ์ได้ปฏิบัติการและเสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ถูกต้องหรือไม่ กับมีอำนาจเรียกและยึดเอกสารหรือหลักฐาน และออกหมายเรียกผู้ค้าโภคภัณฑ์หรือพยานหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้

การส่งหมายเรียกหรือหนังสืออื่นใดซึ่งมีถึงบุคคลใดตามลักษณะนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ในการตรวจสอบของพนักงานเจ้าหน้าที่ ถ้าปรากฏว่าผู้ค้าโภคภัณฑ์มีโภคภัณฑ์ขาดหรือเกินกว่าจำนวนที่ลงไว้ในบัญชีที่กำหนดให้ทำตามมาตรา ๑๘๕ ให้ถือว่าโภคภัณฑ์เฉพาะส่วนที่ขาดหรือเกินจากบัญชีนั้นเป็นโภคภัณฑ์ที่มีการซื้อแล้วยังมิได้เสียภาษี ในกรณีเช่นว่านี้ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์เสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จนครบ และเสียเงินเพิ่มอีก ๒ เท่าของเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ภายในสิบห้าวันนับแต่วันได้รับคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ เงินเพิ่มนี้ให้ถือว่าเป็นเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ โภคภัณฑ์ส่วนที่เกินจากบัญชีตามความในวรรคก่อน ให้นำลงรับในบัญชีตามมาตรา ๑๘๕ และถ้ามีการจำหน่ายต่อไป ให้เสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามบทบัญญัติในลักษณะนี้

ในการตรวจสอบของพนักงานเจ้าหน้าที่ถ้าปรากฏว่าผู้ค้าโภคภัณฑ์ไม่ชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ หรือชำระไม่ครบถ้วน พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จนครบ และสั่งให้ชำระเงินเพิ่มอีก ๒ เท่าของภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ที่ไม่ชำระหรือที่ขาด ภาษีการซื้อโภคภัณฑ์และเงินเพิ่มตามความในมาตรานี้ให้ชำระภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันได้รับคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นภาษีการซื้อโภคภัณฑ์

ผู้ค้าโภคภัณฑ์หรือผู้มีหน้าที่เสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จะอุทธรณ์คำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งสั่งเรียกเก็บภาษีและหรือภาษีและเงินเพิ่มภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ก็ได้ ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการอุทธรณ์ตามส่วน ๒ หมวด ๒ ลักษณะ ๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

(ยกเลิก)

ผู้ใดไม่ออกใบรับเงินค่าภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามมาตรา ๑๗๒ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใดไม่ทำสำเนาหรือไม่เก็บสำเนาใบรับเงินค่าภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ไว้ตามมาตรา ๑๗๒ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท

ผู้ใดไม่ยื่นรายการตามความในมาตรา ๑๗๓ หรือไม่แจ้งรายการซื้อหรือจำหน่ายโภคภัณฑ์อันได้รับยกเว้นภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๗ หรือไม่แจ้งรายการส่งออกหรือนำเข้าซึ่งโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๘ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท

ผู้ใดไม่ยื่นคำขอจดทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๙ หรือไม่ปฏิบัติตามวิธีการที่อธิบดีกำหนดตามความในมาตรา ๑๘๖ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท

ผู้ใดไม่ยื่นคำขอรับใบแทนตามความในมาตรา ๑๘๑ หรือไม่แสดงใบทะเบียนหรือใบแทนตามความในมาตรา ๑๘๒ หรือไม่แจ้งการเลิกหรือการโอนตามความในมาตรา ๑๘๓ หรือไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามความในมาตรา ๑๘๔ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท

ผู้ใดไม่ทำบัญชีแสดงรายการ หรือไม่เก็บบัญชีตามความในมาตรา ๑๘๕ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใดรู้อยู่แล้วไม่อำนวยความสะดวก หรือขัดขวางพนักงานเจ้าหน้าที่ หรือไม่ปฏิบัติตามหมายเรียกของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามความในมาตรา ๑๘๘ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใด (๑) โดยรู้อยู่แล้วหรือโดยจงใจ แจ้งข้อความเท็จ หรือให้ถ้อยคำเท็จ หรือตอบคำถามด้วยถ้อยคำอันเป็นเท็จ หรือนำพยานหลักฐานเท็จมาแสดง เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียหรือชำระภาษีตามลักษณะนี้ หรือ (๒) โดยความเท็จ โดยฉ้อโกงหรืออุบาย หรือโดยวิธีการอื่นใดทำนองเดียวกัน หลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียหรือชำระภาษีตามลักษณะนี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามเดือนถึงเจ็ดปี และปรับตั้งแต่สองพันบาทถึงสองแสนบาท

ผู้ใดโดยเจตนาละเลย ไม่ยื่นรายการที่ต้องยื่นตามลักษณะนี้ เพื่อหลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียหรือชำระภาษี ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ --- ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี