พ.ร.บ.ควบคุมการขายทอดตลาดและค้าของเก่า พุทธศักราช 2474 ประกาศใช้

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการดำรัสเหนือเกล้าฯ สั่งว่า โดยที่ทรงพระราชดำริเห็นสมควรควบคุมกิจการขายทอดตลาดและค้าของเก่าให้ดีขึ้น จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยบทมาตราต่อไปนี้ ประกาศมา ณ วันที่ ๑๕ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๗๔ เป็นปีที่ ๗ ในรัชกาลปัจจุบัน

พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า “พระราชบัญญัติควบคุมการขายทอดตลาดและค้าของเก่า พุทธศักราช ๒๔๗๔”

ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๗๔

ในพระราชบัญญัตินี้ “ของเก่า” หมายความว่า ทรัพย์ที่เสนอขาย แลกเปลี่ยน หรือจำหน่ายโดยประการอื่นอย่างทรัพย์ที่ใช้แล้ว ทั้งนี้ รวมถึงของโบราณด้วย “เสนาบดี” หมายความว่า เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย

นอกจากการขายทอดตลาดซึ่งเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลเป็นผู้ขาย ท่านห้ามมิให้ผู้หนึ่งผู้ใดประกอบการอาชีพขายทอดตลาด หรือทำการอาชีพค้าของเก่าโดยมิได้รับใบอนุญาตสำหรับกิจการนั้น ๆ จากเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาตในการขายทอดตลาดซึ่งสโมสร หรือสมาคมเป็นผู้กระทำเอง หรือบุคคลอื่นกระทำให้เพื่อประโยชน์แห่งสโมสรหรือสมาคมนั้น ๆ หรือเพื่อสาธารณประโยชน์ใด ๆ ท่านว่าเสนาบดีมีอำนาจที่จะให้ความยกเว้นได้ ไม่ต้องมีใบอนุญาต

คำร้องขอใบอนุญาตประกอบการอาชีพขายทอดตลาดหรือค้าของเก่านั้น ท่านให้ทำตามแบบที่ระบุไว้ในกฎเสนาบดีและยื่นต่อเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาต

ท่านห้ามมิให้ออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ร้องขอตามความในมาตรา ๕ เว้นแต่ผู้นั้นจะมีวุฒิและลักษณะ ดังต่อไปนี้ (๑) อายุยี่สิบปีขึ้นไป (๒) มีความรู้ภาษาไทยพอ (๓) ไม่เคยต้องคำพิพากษาอันถึงที่สุดให้ลงพระราชอาชญาจำคุกในฐานความผิดซึ่งกระทบถึงความซื่อสัตย์สุจริตแห่งตน เว้นแต่ในคำพิพากษานั้นให้รอการลงอาชญาไว้ตามความในมาตรา ๔๑ แห่งกฎหมายลักษณะอาญา

ผู้ทอดตลาดต้อง (ก) แสดงคำแจ้งความแห่งการขายทุกคราวไว้ ณ สถานที่ขายให้เห็นได้แจ้ง (ข) อยู่ ณ ที่ขายในเวลาขายทอดตลาดและพร้อมที่จะแสดงใบอนุญาตต่อนายตรวจ เมื่อเรียกตรวจ (ค) มีสมุดบัญชีสำหรับการขายทุกคราว และจดรายการข้อสำคัญทั้งปวงแห่งการขายนั้น ๆ ลงไว้ (ฆ) แจ้งวันและสถานที่ขายให้นายตรวจทราบล่วงหน้าอย่างน้อยสามวันเต็ม (ง) แสดงนามของตนและคำว่า “ผู้ทอดตลาด” ไว้เหนือประตูชั้นนอกแห่งสำนักงาน เพื่อความสงบเรียบร้อยของประชาชน ถ้านายตรวจประสงค์จะทราบรายการข้อสำคัญอันเกี่ยวกับทรัพย์ที่ขายและได้มีหนังสือแสดงความประสงค์นี้แล้ว ท่านว่าผู้ทอดตลาดต้องบอกรายการที่ประสงค์นั้น

ผู้ค้าของเก่าต้อง (ก) แสดงนามของตน และคำว่า “ผู้ค้าของเก่า” ไว้เหนือประตูชั้นนอกแห่งร้านของตน (ข) แสดงใบอนุญาตประจำไว้ในร้านของตนในที่อันเห็นได้แจ้ง (ค) มีสมุดบัญชีสำหรับการค้าของตน และจดรายการข้อสำคัญทั้งปวงแห่งการค้าลงไว้ทุกราย (ฆ) แจ้งแก่นายตำรวจ เมื่อมีเหตุควรสงสัยว่าทรัพย์ที่มีผู้มาเสนอหรือโอนให้แก่ตนนั้นเป็นทรัพย์ที่ลักมาหรือได้มาโดยการฉ้อฉล

ท่านให้เพิกถอนใบอนุญาตของผู้รับใบอนุญาต ซึ่งต้องคำพิพากษาอันถึงที่สุดให้ลงพระราชอาชญาจำคุกในฐานความผิดซึ่งกระทบถึงความซื่อสัตย์สุจริต (เว้นแต่ในคำพิพากษานั้นให้รอการลงอาชญาไว้ตามความในมาตรา ๔๑ แห่งกฎหมายลักษณะอาญา) หรือต้องคำพิพากษาในฐานความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ถึงสองครั้งในปีเดียวกัน ถ้าเจ้าพนักงานเพิกถอนใบอนุญาตเพราะผู้รับใบอนุญาตกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้โดยตรงดังกล่าวไว้ในวรรคก่อน ท่านมิให้ออกใบอนุญาตชนิดเดียวกันให้แก่ผู้นั้นอีกก่อนล่วงพ้นหกเดือนนับแต่วันเพิกถอน

เมื่อเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาตมีคำสั่งไม่ออกใบอนุญาตหรือสั่งเพิกถอนใบอนุญาตที่ออกให้แล้วก็ดี ท่านว่าเสนาบดีจะสั่งเปลี่ยนแปลงคำสั่งของเจ้าพนักงานก็ได้ แต่ผู้ร้องหรือผู้รับใบอนุญาตต้องยื่นคำร้องต่อเสนาบดีภายในสิบวัน นับแต่วันที่ได้รับคำบอกกล่าวคำสั่งของเจ้าพนักงานเป็นต้นไป

ท่านว่าใบอนุญาตตามพระราชบัญญัตินี้เป็นใบอนุญาตเฉพาะตัว โอนกันไม่ได้ และสมบูรณ์เพียงวันที่ ๓๑ มีนาคมทุกปี

บุคคลผู้ใดประกอบการอาชีพขายทอดตลาดหรือค้าของเก่าโดยไม่มีใบอนุญาต หรือได้กระทำเมื่อภายหลังใบอนุญาตถูกเพิกถอนแล้ว หรือฝ่าฝืนบทบัญญัติอื่นแห่งพระราชบัญญัตินี้ หรือกฎเสนาบดีซึ่งออกโดยอาศัยอำนาจแห่งพระราชบัญญัตินี้ ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินพันบาท

ในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก และในระยะเวลาอันสมควร นายตรวจมีอำนาจเพื่อปฏิบัติการตามหน้าที่ของตนเข้าไปในร้านของผู้รับใบอนุญาตเรียกให้ผู้รับใบอนุญาตนำใบอนุญาต สมุดและบัญชีออกให้ตรวจ อนึ่ง ในขณะที่มีการขายทอดตลาดอยู่ ท่านว่านายตรวจมีอำนาจเรียกให้ผู้รับใบอนุญาตนำใบอนุญาต สมุดและบัญชีออกให้ตรวจได้เช่นเดียวกัน

บุคคลใดประกอบการอาชีพขายทอดตลาดหรือค้าของเก่าอยู่ในวันประกาศใช้พระราชบัญญัตินี้ ท่านให้ยื่นคำร้องขอรับใบอนุญาตภายในกำหนดสามเดือนนับแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้เป็นต้นไป

ให้เสนาบดีกระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎเสนาบดี ตั้งเจ้าพนักงานผู้ออกใบอนุญาต และนายตรวจ กำหนดอัตราค่าธรรมเนียมการออกใบอนุญาต และว่าด้วยกิจการอื่น ๆ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ กฎเสนาบดีนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้