พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล พุทธศักราช 2482 (ยกเลิก) _______ เปลี่ยนอะไรบ้าง

ในพระราชบัญญัตินี้ “เขตเลือกตั้ง” หมายความว่า เขตท้องถิ่นซึ่งกำหนดให้ราษฎรในเขตนั้นเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลสามคน “หน่วยลงคะแนน” หมายความว่า ท้องถิ่นซึ่งกำหนดเพื่อการลงคะแนนเลือกตั้ง ณ ที่ลงคะแนนแห่งหนึ่ง “ผู้สมัคร” หมายความว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้ง “บัตรเลือกตั้ง” หมายความว่า บัตรซึ่งใช้ในการลงคะแนนเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล และให้หมายรวมถึงเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครรับเลือกตั้งด้วย

ให้ข้าหลวงประจำจังหวัดในกรณีแห่งโดยปกติให้ถือเขตเทศบาลนครและเทศบาลเมือง หรือนายอำเภอในกรณีแห่งเป็นเขตเลือกตั้งเขตหนึ่ง แต่ถ้าเทศบาลตำบล ใดมีจำนวนราษฎรตามหลักฐานการทะเบียนราษฎรเกินกว่าหนึ่งแสนคน ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดประกาศแบ่งเขตเทศบาลออกเป็นเขตเลือกตั้ง มีจำนวนเท่าที่จะพึงได้ สมาชิกครบถ้วนตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาล เพิ่มขึ้นอีก แต่ต้องไม่เกินกว่าสี่เขต โดยให้แต่ละเขตที่มีจำนวนราษฎรใกล้เคียงกัน เท่าที่จะแบ่งได้ และให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลมีจำนวนเท่ากันทุกเขต ประกาศนั้นให้ระบุว่าเป็นเขตเลือกตั้งที่เท่าใด ของเทศบาลใด และให้มีจำนวนสมาชิกสภาเทศบาลที่จะพึงทำการเลือกตั้งเท่าใด และประกาศให้ราษฎรทราบก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าหกสิบวัน เขตที่ประกาศแล้วนั้น ให้ใช้เป็นเขตเลือกตั้งตลอดไปจนกว่าจะได้ประกาศเปลี่ยนแปลง

ในเขตเลือกตั้งใด ถ้ามีผู้สมัครเพียงสามคน หรือน้อยกว่าสามคน ไม่เป็นจำนวนสมาชิกสภาเทศบาล ที่จะมีการเลือกตั้งได้ในเขตเลือกตั้งนั้นให้ถือว่าผู้สมัครนั้นราษฎรได้ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาเทศบาลแล้ว โดยไม่ต้องลงคะแนน แต่ในกรณีที่การเลือกตั้งไม่ได้สมาชิกตามจำนวนที่กฎหมายบัญญัติไว้ ในเขตเลือกตั้งใด ให้เทศบาลจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่เฉพาะเขตเลือกตั้งนั้น เพื่อให้ได้สมาชิกครบจำนวน ในการเลือกตั้งใหม่นี้ ให้เป็นหน้าที่ของเทศบาลที่จะประกาศ ก่อนพ้นสิบห้าวัน นับจากวันที่เลือกตั้งครั้งสุดท้าย โดยระบุวันเลือกตั้งและระยะเวลาสมัครรับเลือกตั้งตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๖

คุณสมบัติของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง คือ (๑) มีสัญชาติไทยตามกฎหมาย แต่ผู้มีสัญชาติไทยคนใด (ก) ถ้าบิดาให้เป็นคนต่างด้าว ต้องเป็นผู้ที่ได้เรียนภาษาไทยจนได้รับประกาศนียบัตรไม่ต่ำกว่าชั้นมัธยมปีที่ ๖ ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ หรือได้รับราชการตามไปเช่นเดียวกับคุณสมบัติของผู้เลือกตั้งตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร หรือเป็นข้าราชการ ครูประชาบาล พนักงานเทศบาล หรือพนักงานสุขาภิบาล โดยมีเงินเดือนประจำมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี (ข) ถ้าเป็นบุคคลผู้ได้สัญชาติไทยโดยการแปลงชาติต้องมีคุณสมบัติอย่างใดอย่างหนึ่งอันกำหนดไว้ในข้อ (ก) และได้มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรไทยติดต่อกันนับแต่วันที่ได้แปลงชาติมาแล้วไม่น้อยกว่าสิบปี (๒) อายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์ในวันเลือกตั้ง (๓) มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตเทศบาลนั้น เป็นเวลาติดต่อกันไม่น้อยกว่าหกเดือน ก่อนวันเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ผู้ขาดคุณสมบัติของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง คือ (๑) บุคคลวิกลจริต หรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ (๒) บุคคลหูหนวก หรือให้เป็นใบ้ หรือบุคคลซึ่งตาบอดทั้งสองข้าง (๓) ภิกษุ สามเณร นักพรต หรือนักบวช (๔) ผู้อยู่ในระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิไปเช่นเดียวกับผู้ขาดคุณสมบัติของผู้เลือกตั้งตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

คุณสมบัติของผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง คือ (๑) ให้เป็นไปเช่นเดียวกับผู้สมัครตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และต้องมีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๗เพิ่มเติมดังต่อไปนี้ (๒) อายุไม่ต่ำกว่าสามสิบปีบริบูรณ์ในวัน๑) มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตเทศบาลนั้นเป็นเวลาติดต่อ กันจนถึงวันสมัครรับเลือกตั้งไม่น้อยกว่าหกเดือน หรือ (๓๒) เป็นผู้ที่ต้องเสียภาษีโรงเรือนตามกฎหมายว่าด้วยภาษีโรงเรือนและที่ดิน หรือภาษีเงินได้ หรือภาษีบำรุงท้องที่ตามประมวลรัษฎากร หรือเป็นสามีหรือภริยาของผู้ที่ต้องเสียภาษีดังกล่าวแล้ว หรือเป็นเจ้าบ้านในเขตเทศบาลนั้นตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎรในเขตเทศบาลนั้น (๔) มีพื้นความรู้ดังนี้ (ก) ในกรณีแห่งเทศบาลนคร มีความรู้สอบไล่ได้ไม่ต่ำกว่าชั้นมัธยมปีที่ ๖ ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ หรือมีความรู้ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการรับรองว่าเทียบได้ไม่ต่ำกว่านั้น หรือเป็นข้าราชการประจำ หรือพนักงานเทศบาลประจำตั้งแต่ชั้นตรีขึ้นไป หรือมีชื่ออย่างอื่นซึ่งคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน หรือคณะกรรมการพนักงานเทศบาล แล้วแต่กรณีรับรองว่าเทียบได้ไม่ต่ำกว่าชั้นตรีขึ้นไป หรือเคยเป็นข้าราชการ หรือพนักงานเทศบาล ดังกล่าวข้างต้น และมิได้ถูกไล่ออกหรือปลดออกโดยมิได้รับบำเหน็จบำนาญ (ข) ในกรณีแห่งเทศบาลเมือง มีความรู้สอบไล่ได้ไม่ต่ำกว่าชั้นมัธยมปีที่ ๓ ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ หรือมีความรู้ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการรับรองว่าเทียบได้ไม่ต่ำกว่านั้น หรือเป็นข้าราชการประจำ หรือพนักงานเทศบาลประจำตั้งแต่ชั้นจัตวาขึ้นไป หรือมีชื่ออย่างอื่นซึ่งคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน หรือคณะกรรมการพนักงานเทศบาลแล้วแต่กรณี รับรองว่าเทียบได้ตั้งแต่ชั้นจัตวาขึ้นไป หรือเคยเป็นข้าราชการ หรือพนักงานเทศบาลดังกล่าวมาข้างต้น และมิได้ถูกไล่ออก หรือปลดออก โดยมิได้รับบำเหน็จบำนาญ ถ้ารัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเห็นสมควรจะประกาศกำหนดพื้นความรู้สูงขึ้น แต่ไม่เกินกว่าพื้นความรู้ที่กำหนดไว้ในกรณีแห่งเทศบาลนคร หรือกำหนดพื้นความรู้ต่ำลงแต่ไม่ต่ำกว่าพื้นความรู้ที่กำหนดไว้ในกรณีแห่งเทศบาลตำบลเฉพาะเทศบาลใดก็ได้ (ค) ในกรณีแห่งเทศบาลตำบล มีความรู้สอบไล่ได้ต่ำกว่าประโยคประถมศึกษา ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการหรือมีความรู้ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการรับรอบรองว่าเทียบได้ไม่ต่ำกว่านั้น (๕) บิดามีสัญชาติไทย

ผู้ขาดคุณสมบัติของผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง คือ (๑) ให้เป็นไปเช่นเดียวกับผู้ขาดคุณสมบัติตามมาตรา ๑๘ (๒) ผู้ติดยาเสพติดให้โทษ (๓) บุคคลผู้ล้มละลายซึ่งศาลยังไม่สั่งให้พ้นคดี (๔) บุคคลที่เป็นโรคติดต่อตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงหรือเป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง (๕) ผู้รับโทษ หรือเคยรับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่ความผิดลหุโทษ หรือความผิดที่มีกำหนดโทษชั้นลหุโทษ หรือความผิดอันได้กระทำโดยประมาทของผู้สมัครตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดกำหนดหน่วยลงคะแนนที่จะพึงมีในเทศบาลนั้น ตามปกติให้ใช้เขตเลือกตั้งหนึ่งเป็นหน่วยลงคะแนนหน่วยหนึ่ง ถ้าในเขตเลือกตั้งใด จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งเกินกว่าหนึ่งพันห้าร้อยคน ให้เทศบาลโดยอนุมัติของข้าหลวงประจำผู้ว่าราชการจังหวัดในกรณีแห่งเทศบาลนคร และเทศบาลเมือง หรือนายอำเภอในกรณีแห่งเทศบาลตำบล จัดแบ่งเขตเลือกตั้งนั้นออกเป็นหน่วยลงคะแนน โดยให้มีผู้มีสิทธิเลือกตั้งในหน่วยหนึ่งไม่เกินกว่าหนึ่งพันห้าร้อยคนคน ทั้งนี้ เว้นแต่การแยกเป็นอีกหน่วยลงคะแนนหนึ่งจะไม่สะดวกแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการไปลงคะแนนเลือกตั้ง แม้จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะเกินกว่าหนึ่งพันคน แต่ไม่เกินสี่พันคน จะรวมเป็นหน่วยลงคะแนนเดียวกันก็ได้ เมื่อได้กำหนดหน่วยลงคะแนนขึ้นแล้ว ให้ประกาศหน่วยลงคะแนนไว้ ณ สำนักงานเทศบาล ที่ว่าการอำเภอ และศาลากลางจังหวัด และให้จัดทำแผนที่สังเขปแสดงเขตของหน่วยลงคะแนนประกอบไว้ด้วย

ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสามสิบวัน ให้เทศบาลโดยอนุมัติของข้าหลวงประจำผู้ว่าราชการจังหวัดในกรณีแห่งเทศบาลนคร และเทศบาลเมือง หรือนายอำเภอในกรณีแห่งเทศบาลตำบล ตั้งกรรมการตรวจคะแนนประจำหน่วยลงคะแนนแห่งละสามคน กับกรรมการสำรองไม่เกินสามคน และพนักงานคะแนนไม่น้อยกว่าหนึ่งคน ทั้งให้มีอำนาจปลดถอดถอนและตั้งบุคคลอื่นแทน ให้ถือว่ากรรมการตรวจคะแนน พนักงานคะแนน และ และบุคคลผู้ทำการในหน้าที่กรรมการตรวจคะแนนเป็นเจ้าพนักงานตามกฎหมาย

ให้เทศบาลจัดทำบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเทศบาลขึ้นไว้โดยคัดจากทะเบียนผู้เลือกตั้งตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเฉพาะในเขตเทศบาล และ และให้แก้ไขเพิ่มเติมต่อไปตามหลักฐานที่ปรากฏ

บัตรเลือกตั้งต่อไปนี้ให้ถือว่าเป็นบัตรเสีย คือ (๑) บัตรปลอม (๒) บัตรซึ่งลงเครื่องหมายให้แก่ผู้ประจำตัวผู้สมัครเกินกว่าสามคนจำนวนสมาชิกสภาเทศบาลที่จะมีได้ในเขตเลือกตั้งนั้น (๓) บัตรซึ่งมิได้ลงเครื่องหมายเลย (๔4) บัตรซึ่งปรากฎปรากฏว่าได้พบพับซ้อนกันเกินกว่าบัตรเดียว (๕) บัตรซึ่งมีการขีดเขียน หรือเครื่องสังเกต หรือข้อความอื่นใดนอกจากที่กำหนดในกฎกระทรวง (๖) บัตรซึ่งลงเครื่องหมายไม่ชัดเจนว่าลงเครื่องหมายให้แก่ผู้ใด (๗) บัตรซึ่งลงเครื่องหมายซ้ำกันให้ถือว่าเสียเฉพาะเครื่องหมายที่ซ้ำกันเท่านั้น แต่ถ้าบัตรตามที่กล่าวในอนุมาตรา ๖ ยังมีเครื่องหมายที่ลงไว้ชัดเจนให้แก่ผู้สมัครคนใดอยู่ด้วย ภายใต้บังคับแห่งวรรคต้นมิให้ถือว่าบัตรนั้นเป็นบัตรเสีย และให้นับคะแนนให้แก่ผู้สมัครที่มีเครืองหมายเครื่องหมายชัดเจนลงให้นั้น

เมื่อเทศบาลได้รับรายงานแสดงผลของการนับคะแนนจากคณะกรรมการตรวจคะแนนแห่งหน่วยลงคะแนนต่าง ๆ ในเขตเลือกตั้งใดแล้ว ให้คณะเทศมนตรีรวมยอดคะแนนของผู้สมัครแต่ละคนในเขตเลือกตั้งนั้นโดยเร็ว ในเขตเลือกตั้งหนึ่ง ให้ผู้สมัครสามคนซึ่งได้คะแนนสูงกว่าผู้อื่นมากตามลำดับลงมาได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามจำนวนที่มีการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น ภายในบังคับแห่งวรรคก่อน ในกรณีที่มีผู้สมัครหลายคนได้คะแนนเท่ากันให้ผู้สมัครซึ่งได้ จนเป็นเหตุให้ไม่สามารถเรียงลำดับผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาเทศบาลได้ตามจำนวน ก็ให้ผู้ที่ได้คะแนนเท่ากันนั้นจับสลากต่อหน้าคณะเทศมนตรีเพื่อยุติว่าผู้ใดให้ได้จำนวนผู้ได้รับเลือกตั้งครบจำนวนที่เขตเลือกตั้งนั้นมีการเลือกตั้งได้ได้ จำนวน เขตเลือกตั้งนน การเล่อกตั้งได้ การจับสลากตามความในมาตรานี้ ให้กระทำต่อหน้าคณะเทศมนตรี