พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล พุทธศักราช 2482 (ยกเลิก) _______ เปลี่ยนอะไรบ้าง

ในพระราชบัญญัตินี้ “เขตเลือกตั้ง” หมายความว่า เขตท้องถิ่นที่ซึ่งกำหนดให้ราษฎรจัดเป็นเขตอันจะมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล “หน่วยลงคะแนนเลือกตั้ง” หมายความว่า ท้องถิ่นซึ่งที่กำหนดเพื่อการให้ทำการลงคะแนนเลือกตั้ง ณ ที่ “ที่เลือกตั้ง” หมายความว่า สถานที่ที่กำหนดให้ทำการลงคะแนนแห่งหนึ่งเลือกตั้ง และให้หมายความรวมถึงบริเวณที่กำหนดขึ้นโดยรอบที่เลือกตั้ง “ผู้สมัคร” หมายความว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้ง “บัตรผู้เลือกตั้ง” หมายความว่า บัตรซึ่งใช้ในการลงคะแนนผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล และให้หมายรวมถึงเครื่องหมายประจำตัวผู้สมัครรับเลือกตั้งด้วย

การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลจะทำได้ต่อเมื่อข้าหลวงประจำผู้ว่าราชการจังหวัด ได้ประกาศให้เลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลแล้ว โดยระบุวันเลือกตั้งและระยะเวลาสมัครรับเลือกตั้งไว้ในประกาศนั้น

ในวันที่คณะกรรมการตรวจคะแนนประชุมกันตามความในมาตรา ๓๘ และมาตรา ๓๙ และในวันเลือกตั้ง ห้ามมิให้ผู้ใดชักชวนขอคะแนนหรือทำการโฆษณาใด ๆ ภายในปริมณฑลสามสิบเมตรแห่งที่ลงคะแนนบริเวณที่เลือกตั้ง ทั้งห้ามมิให้ใช้เครื่องเปล่งเสียง หรือทำเสียงอื่นใดโดยประการที่รบกวน หรือเป็นอุปสรรคแก่การเลือกตั้งประชุมของคณะกรรมการตรวจคะแนน แม้ว่าจะทำนอกปริมณฑลดังกล่าวแล้วบริเวณที่เลือกตั้งนั้นก็ตาม

เมื่อได้มีประกาศให้เลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลในเขตเลือกตั้งใดแล้ว ไม่ให้นำมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. ๒๕๐๓ มาใช้บังคับสำหรับในกรณีที่นำสิ่งพิมพ์ตามกฎหมายว่าด้วยการพิมพ์ แผ่น ประกาศ หรือสิ่งอื่นมาโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งเพื่อประโยชน์ของผู้สมัคร การโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งต้องไม่กระทำโดยวิธีทา พ่น หรือ ระบายสี ซึ่งข้อความ ภาพ หรือรูปรอยใด ๆ ณ ที่รั้ว กำแพง ผนังอาคาร สะพาน เสาไฟฟ้า หรือต้นไม้ บรรดาซึ่งเป็นทรัพย์สินของทางราชการ หรือ ณ บริเวณที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินทำป้ายห้ามปิดประกาศไว้ และต้องไม่กระทำโดยวิธีปิดประกาศ ณ ทรัพย์สินดังกล่าวของทางราชการที่อยู่ในเขตเทศบาลหรือสุขาภิบาล หรือบริเวณที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินทำบ้ายห้ามปิดประกาศไว้ ในกรณีที่มีการโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งอันเป็นการฝ่าฝืนวรรคสอง ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นตามกฎหมายว่าด้วยการรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมืองมีอำนาจและหน้าที่ทำลาย ปกปิด ลบ หรือล้างข้อความ ภาพ หรือรูปรอยดังกล่าว แต่ในกรณีที่มิใช่เป็นทรัพย์สินของทางราชการ เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะมีอำนาจดังกล่าวเมื่อได้รับคำร้องขอจากเจ้าของหรือผู้ครอบครอง

เมื่อได้มีประกาศให้เลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลในเขตเลือกตั้งใดแล้ว ให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นตามกฎหมายว่าด้วยการรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง กำหนดสถานที่เพื่อการปิดประกาศโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งไว้ตามสมควร เมื่อมีการกำหนดสถานที่ตามวรรคหนึ่งแล้ว มิให้นำความในวรรคสองของมาตรา ๑๒ ทวิ มาใช้บังคับการโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งโดยวิธีปิดประกาศสิ่งพิมพ์ตามกฎหมายว่าด้วยการพิมพ์ในสถานที่ที่ได้จัดไว้ให้

เมื่อได้มีประกาศระบุที่เลือกตั้งตามมาตรา ๒๗ ห้ามมิให้ผู้ใดนำสิ่งพิมพ์ตามกฎหมายว่าด้วยการพิมพ์ แผ่นประกาศ หรือ สิ่งอื่นมาโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งเพื่อประโยชน์ของผู้สมัครภายในที่เลือกตั้ง ในกรณีที่มีสิ่งพิมพ์ตามกฎหมายว่าด้วยการพิมพ์ แผ่นประกาศ หรือ สิ่งอื่นใดอันเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครภายในที่เลือกตั้งอยู่แล้วก่อน หรือในวันเลือกตั้ง ให้เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนน หรือเจ้าหน้าที่คะแนน มีอำนาจและหน้าที่ทำลาย ปกปิด หรือ นำออกไปไว้นอกที่เลือกตั้งดังกล่าว

เบญจ นับตั้งแต่เวลา ๑๘.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันเลือกตั้งหนึ่งวัน จนสิ้นสุดวันเลือกตั้ง ห้ามมิให้ผู้ใดทำการโฆษณาไม่ว่าโดยวิธีใดอันเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัคร หรือทำด้วยประการใด อันเป็นการรบกวนหรือเป็นอุปสรรคแก่การเลือกตั้ง

ฉ นับตั้งแต่เวลา ๑๘.๐๐ นาฬิกาของวันก่อนวันเลือกตั้งหนึ่งวัน จนสิ้นสุดวันเลือกตั้ง ห้ามมิให้ผู้ใดขาย จำหน่าย จ่ายแจก หรือจัดเลี้ยงสุราทุกชนิด ในเขตเลือกตั้ง

สัตต ห้ามมิให้ผู้ใดเล่น หรือจัดให้มีการเล่นการพนันขันต่อ ว่าผู้สมัคร หรือพรรคการเมืองใดแพ้หรือชนะ หรือได้คะแนนเท่าใด และได้รับเลือกตั้งหรือไม่ได้รับเลือกตั้ง หรือได้รับเลือกตั้งจำนวนเท่าใด

บุคคลผู้มีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๗ และไม่เป็นผู้ต้องห้ามตามมาตรา ๑๘ ย่อมมีสิทธิเลือกตั้ง(ยกเลิก)

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องมีคุณสมบัติบุคคลดังต่อไปนี้ เป็นผู้เลือกตั้ง (๑) มีสัญชาติไทยตามกฎหมายโดยการเกิด แต่บุคคลผู้ได้มีสัญชาติไทยโดยการแปลงชาติซึ่งบิดาเป็นคนต่างด้าวต้องมีคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๗ ทวิ และมาตรา ๑๗ ตรี แล้วแต่กรณีอีกด้วย (๒) อายุมีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์ ในวันที่ ๑ มกราคม ของปีที่มีการเลือกตั้ง และ (๓) มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้ง

บุคคลผู้ได้มีสัญชาติไทยโดยการเปลี่ยนแปลงชาติซึ่งบิดาเป็นคนต่างด้าวจะเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ ต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใด ใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ด้วย คือ (๑) สอบไล่ได้ไม่ต่ำกว่าชั้นมัธยมปีที่หกหรือมัธยมศึกษาปีที่ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ หรือมีความรู้ตามที่กระทรวงศึกษาธิการเทียบเท่าระดับการศึกษาภาคบังคับ ตามกฎหมายที่ใช้อยู่ขณะที่ผู้นั้นพ้นเกณฑ์การศึกษาภาคบังคับ (๒) รับหรือเคยรับราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร (๓) เป็นหรือเคยเป็นข้าราชการหรือข้าราชการส่วนท้องถิ่น โดยมีเงินเดือนประจำมาแล้วไม่น้อยกว่าห้าปี (๔) เป็นหรือเคยเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งรัฐ สมาชิกสภาจังหวัด สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร สมาชิกสภาเทศบาล กรรมการสุขาภิบาล กรรมการสภาตำบล กำนัน หรือผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน (๔) ตนเองหรือคู่สมรสเสียหรือเคยเสียภาษีรายได้บุคคลธรรมดา หรือแพทย์ประจำตำบลภาษีโรงเรือนและที่ดินหรือภาษีบำรุงท้องที่ตามกฎหมาย (๕) มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรไทยติดต่อ กันไม่น้อยกว่าสิบปี

บุคคลผู้ได้สัญชาติไทยโดยการแปลงชาติจะเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้ ต้องมีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๗ ทวิ และได้มีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรติดต่อกันนับแต่ได้สัญชาติไทยมาแล้วไม่น้อยกว่าสิบปี(ยกเลิก)

บุคคลผู้มีลักษณะดังต่อไปนี้ในวันเลือกตั้งเป็นบุคคลต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้ง คือ (๑) วิกลจริต หรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ (๒) หูหนวกและเป็นใบ้ ซึ่งไม่สามารถอ่านและเขียนหนังสือได้ (๓) เป็นภิกษุ สามเณร นักพรตหรือนักบวช (๔) ต้องคุมขังอยู่โดยหมายของศาลหรือโดยคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมาย (๕) อยู่ในระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งโดยคำพิพากษา

บุคคลผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามมาตรา ๑๖ และมีคุณสมบัติตามมาตรา ๒๐ ทั้งไม่เป็นบุคคลต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ หรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๒ ย่อมมีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง(ยกเลิก)

ผู้สมัครต้องมีคุณสมบัติบุคคลดังต่อไปนี้ เป็นผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง (๑) มีสัญชาติไทยตามกฎหมายโดยการเกิด แต่บุคคลผู้ได้มีสัญชาติไทยโดยการแปลงชาติซึ่งบิดาเป็นคนต่างด้าว ต้องมีคุณสมบัติตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๒๐ ทวิ อีกด้วย (๒) อายุมีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบห้าปีบริบูรณ์ในวันเลือกตั้ง และ (๓) มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตเทศบาลที่สมัครเป็นเวลาติดต่อกันจนถึงวันสมัครไม่น้อยกว่าหกเดือน หรือเป็นเจ้าบ้านในเขตเทศบาลนั้นตามกฎหมายว่าด้วยทะเบียนราษฎรหรือได้เสียภาษีตามกฎหมายว่าด้วยภาษีโรงเรือนและที่ดิน หรือตามกฎหมายว่าด้วยภาษีบำรุงท้องที่ให้กับเทศบาลนั้นในปีที่สมัคร หรือในปีก่อนปีที่สมัครหนึ่งปี

บุคคลผู้ได้มีสัญชาติไทยโดยการเปลี่ยนแปลงชาติซึ่งบิดาเป็นคนต่างด้าวจะเป็นผู้สมัครได้ ต้องมีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๗ ทวิ และมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ด้วย คือ (๑) เป็นผู้ได้เข้าเรียนอยู่ในโรงเรียนตามกำหนดเวลา และสอบไล่ได้ไม่ต่ำกว่าชั้นมัธยมปีที่หก หรือระดับมัธยมศึกษาปีที่สามตอนปลาย ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ หรือตามแผนการศึกษาของชาติ หรือได้เข้าเรียนอยู่ในโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษาอื่นในประเทศตามกำหนดเวลามาโดยตลอด จนมีความรู้ตามที่กระทรวงศึกษาธิการเทียบเท่า หรือรับรองว่าเทียบไม่ได้ได้ไม่ต่ำกว่านั้น และต้องมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งอย่างใดต่อไปนี้อีกด้วย (๑) รับระดับมัธยมศึกษาตอนปลายตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ หรือเคยรับราชการตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหารตามแผนการศึกษาของชาติ (๒) เคยเป็นข้าราชการได้เข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยหรือราชการส่วนท้องถิ่นตั้งแต่สถาบันการศึกษาชั้นตรีขึ้นไปหรือเทียบไม่ต่ำกว่าชั้นตรีขึ้นไป (๓) เคยสูงในประเทศตามหลักสูตร จนเป็นสมาชิกสภาจังหวัด สมาชิกสภาเทศบาล กรรมการสุขาภิบาล กรรมการตำบล กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หรือแพทย์ประจำตำบล (๔) มีภูมิลำเนาในราชอาณาจักรไทยติดต่อกันนับแต่ได้สัญชาติไทยมาแล้วไม่น้อยผู้สอบไล่ได้ไม่ต่ำกว่าสิบปี เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ให้คณะกรรมการข้าราชการพลเรือนมีอำนาจหน้าที่กระทำการเทียบชั้นข้าราชการตาม (๒)ปริญญาตรีหรือเทียบเท่า

ผู้มีลักษณะดังต่อไปนี้ เป็นบุคลต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้ง คือ (๑) ติดยาเสพติดให้โทษ (๒) ตาบอดทั้งสองข้าง (๓) เป็นบุคลล้มลาย ซึ่งศาลยังไม่สั่งให้พ้นจากคดี (๔) เป็นโรคเรื้อน วัณโรคระยะอันตราย หรือโรคพิษสุราเรื้อรัง (๕) เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายให้จำคุกตั้งแต่หนึ่งสองปีขึ้นไป โดยได้พ้นโทษมายังไม่ถึงห้าปีในวันเลือกตั้ง เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาท (๖) เคยเป็นข้าราชการซึ่งถูกไล่ออก หรือปลดออก เพราะทุจริตต่อหน้าที่ราชการโดยมิได้รับเบี้ยหวัด บำเหน็จ หรือบำนาญ หรือเคยเป็นเจ้าพนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาล ท้องถิ่น หรือพนักงานองค์การของของหน่วยงานของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจซึ่งถูกไล่ออก หรือปลดออก หรือเลิกจ้าง เพราะทุจริตต่อหน้าที่ ยังไม่ครบเจ็ดปีนับแต่วันที่ถูกไล่ออก ปลดออก หรือเลิกจ้าง แล้วแต่กรณี ถึงจนถึงวันสมัครรับเลือกตั้งยังไม่ครบเจ็ดปี (๗) เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือนิติบัญญัติแห่งรัฐ สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร สมาชิกสภาจังหวัด หรือกรรมการสุขาภิบาล กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หรือแพทย์ประจำตำบล (๘) เป็นบุคคลผู้มีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิเลือกตั้งตามมาตรา ๑๘ (๑) (๒) (๓) หรือ (๕) (๙) ต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายให้จำคุก และถูกคุมขังอยู่โดยหมายของศาลหรือโดยคำสั่งนั้น

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดเห็นว่า ตามประกาศการสมัครตามมาตรา ๒๔ ปรากฏชื่อบุคคลผู้ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง สมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น อาจยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งเขตเลือกตั้งนั้นอยู่ในเขตอำนาจก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่ายี่สิบวัน ขอให้ศาลมีคำสั่งให้ถอนการสมัครของบุคคลนั้นได้ เมื่อศาลได้รับคำร้องแล้ว ให้ดำเนินการพิจารณาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและวินิจฉัยมีคำสั่งให้ถอนการสมัครหรือไม่โดยเร็ว คำสั่งของศาลนั้นให้เป็นที่สุด และถ้าศาลมีคำสั่งให้ถอนการสมัคร ก็ให้ศาลรีบสั่งไปยังเทศบาลด้วย ให้เทศบาลประกาศถอนการสมัครตามคำสั่งศาลไว้ ณ สำนักงานเทศบาลและ ณ ที่ลงคะแนนทุกแห่งในเขตเลือกตั้งนั้น การดำเนินกระบวนพิจารณาตามความในมาตรานี้ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียม

ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดกำหนดหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งที่จะพึงมีในเขตเทศบาล โดยปกติให้มีผู้มีสิทธิเลือกตั้งในหน่วยหนึ่งไม่เกินกว่าหนึ่งพันคน แต่ถ้าการแยกเป็นอีกหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งหนึ่ง จะไม่สะดวกแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการไปลงคะแนนเลือกตั้ง แม้จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะเกินกว่าหนึ่งพันคน แต่ไม่เกินสองพันคน จะรวมเป็นหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งเดียวกันก็ได้ เมื่อได้กำหนดหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งขึ้นแล้ว ให้ประกาศหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งไว้ ณ สำนักงานเทศบาล ที่ว่าการอำเภอ และศาลากลางจังหวัด และให้จัดทำแผนที่สังเขปแสดงเขตของหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งประกอบไว้ด้วย

ให้เทศบาลประกาศกำหนดหน่วยลงคะแนนเลือกตั้ง และระบุที่ลงคะแนนเลือกตั้งของแต่ละหน่วยขึ้นไว้ ไม่น้อยกว่าสามสิบวันก่อนวันเลือกตั้ง

ที่ลงคะแนนเลือกตั้งนั้นต้องเป็นที่ซึ่งประชาชนเข้าออกได้โดยสะดวกเพื่อการเลือกตั้ง ทั้งมีลักษณะและเครื่องประกอบดังกำหนดในกฎกระทรวง

ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสามสิบวัน ให้เทศบาลโดยอนุมัติของผู้ว่าราชการจังหวัดในกรณีแห่งเป็นเทศบาลนครและเทศบาลเมือง หรือโดยอนุมัติของนายอำเภอ ในกรณีแห่งเป็นเทศบาลตำบล แต่งตั้งเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งหนึ่งคน กรรมการตรวจคะแนนประจำหน่วยลงคะแนนแห่งละสามคน กับกรรมการสำรองไม่เกินสามคน และพนักงานเจ็ดคนและเจ้าหน้าที่คะแนนไม่น้อยกว่าหนึ่งคน อย่างน้อยหนึ่งคนประจำทุกหน่วยเลือกตั้ง เพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ทั้งให้มีอำนาจถอดถอนและปลดหรือแต่งตั้งบุคคลอื่นแทน ให้ถือว่าหน้าที่ของเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนน และเจ้าหน้าที่คะแนน ในการเลือกตั้งให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง ให้ถือว่าเจ้าพนักงานคะแนนและบุคคลผู้ทำการในหน้าที่ผู้ดำเนินการเลือกตั้ง กรรมการตรวจคะแนนและเจ้าหน้าที่คะแนน เป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญานับแต่วันที่ได้รับการแต่งตั้งจนสิ้นสุดแห่งการงานในหน้าที่

เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง ให้แต่งตั้งจากข้าราชการหรือเจ้าพนักงานท้องถิ่น กรรมการตรวจคะแนน กรรมการสำรองและพนักงานและเจ้าหน้าที่คะแนน ให้แต่งตั้งจากบุคคลผู้มีคุณสมบัติเป็นผู้มีสิทธิผู้เลือกตั้ง ซึ่งมีความประพฤติดี และสามารถอ่านและเขียนหนังสือไทยได้ ห้ามมิให้แต่งตั้งข้าราชการประจำการหรือพนักงานเทศบาล หรือ นายกเทศมนตรี เจ้าพนักงานท้องถิ่นผู้สมัคร หรือตัวแทนผู้สมัคร กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล สารวัตร กำนัน หรือผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน เป็นกรรมการตรวจคะแนนหรือกรรมการสำรอง ทั้ง ห้ามมิให้แต่งตั้งผู้สมัครหรือตัวแทนผู้สมัครเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่คะแนน

ก่อนเวลาเปิดการรับลงคะแนนครึ่งชั่วโมง ถ้าให้คณะกรรมการตรวจคะแนนคนใดยังมิได้ไปถึงที่ลงเลือกกรรมการตรวจคะแนน คนหนึ่งเป็นประธานเมื่อประธานไม่อยู่ในที่เลือกตั้ง หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้กรรมการสำรองเข้าทำตรวจคะแนนเลือกกรรมการตรวจคะแนนอื่นเป็นประธานไปพลางก่อนจนกว่าประธานที่ได้เลือกตั้งไว้แล้วสามารถปฏิบัติหน้าที่แทน จนกว่าได้ ในการดำเนินการของคณะกรรมการตรวจคะแนน ให้ถือว่ากรรมการคนนั้นจะไปถึงตรวจคะแนนตั้งแต่กึ่งหนึ่งขึ้นไปเป็นองค์คณะ ถ้าในกรณีที่กรรมการตรวจคะแนนคนใดไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ อันอาจเสียหายแก่การงานแล้ว ก็มาไม่ครบจำนวนเจ็ดคน ให้กรรมการสำรองปฏิบัติหน้าที่แทนจนกว่าตรวจคะแนนที่อยู่ในที่เลือกตั้งแต่งตั้งผู้ซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๓๐ เป็นกรรมการตรวจคะแนนคนนั้นจะให้ครบเจ็ดคนไปพลางก่อนจนกว่ากรรมการตรวจคะแนนที่ได้แต่งตั้งไว้แล้วสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ถ้าในกรณีที่ไม่มีกรรมการสำรองมีไม่พอก็ให้กรรมการตรวจคะแนนปฏิบัติหน้าที่ ให้เทศบาลหรือเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งประจำหน่วยเลือกตั้งมีอำนาจแต่งตั้งผู้ซึ่งอยู่ ณ ที่ลงมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๓๐ เป็นกรรมการตรวจคะแนน และให้กรรมการตรวจคะแนนผู้นั้นแต่งตั้งบุคคลซึ่งผู้มีคุณสมบัติและไม่ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๓๐ อีกหกคนเป็นกรรมการแทนตรวจคะแนนไปพลางก่อน จนกว่ากรรมการตรวจคะแนนซึ่งเทศบาลแต่งตั้งไว้แล้วสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้

กรรมการตรวจคะแนนมีอำนาจหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยในที่ลงคะแนนเลือกตัั้ง หากปรากฏว่าผู้ใดกระทำตนเป็นที่ขัดขวางรบกวนในกิจการเลือกตั้ง หรือจะทำความไม่เรียบร้อยขึ้น กรรมการตรวจคะแนนมีอำนาจที่จะสั่งให้ผู้นั้นออกไปเสียจากที่ลงคะแนนเลือกตั้ง แต่ต้องมิให้ขัดต่อการที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะใช้สิทธิในการเลือกตั้ง

ให้เมื่อได้มีประกาศให้เลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลในเขตเลือกตั้งใดแล้ว ให้เทศบาลจัดทำประกาศบัญชีผู้มีสิทธิรายชื่อผู้เลือกตั้ง โดยอนุโลมตามของแต่ละหน่วยเลือกตั้งไว้ ณ สำนักงานเทศบาล ที่สาธารณะที่เห็นได้ง่ายและที่เลือกตั้งหรือบริเวณใกล้เคียงกับที่เลือกตั้งก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสามสิบวัน บัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นหน้าที่ของเทศบาลคัดรายชื่อผู้เลือกตั้งจากทะเบียนบ้าน ในการคัดรายชื่อผู้เลือกตั้งตามกฎหมายว่าด้วยการวรรคสอง ถ้าปรากฎว่ามีบุคคลสัญชาติไทยผู้ใดมีบิดาเป็นคนต่างด้าว และมีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์ในวันที่ ๑ มกราคม ของปีที่มีการจัดทำบัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทน และแก้ไขเพิ่มเติมตาม ให้เป็นหน้าที่ของเทศบาลทำการตรวจสอบว่าบุคคลนั้นเป็นผู้เลือกตั้งหรือไม่ถ้าเป็นก็ให้บันทึกไว้เป็นหลักฐาน และคัดชื่อลงในบัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้งในกรณีมีความจำเป็นต้องสอบถามบุคคลดังกล่าว ให้เทศบาลส่งเจ้าหน้าที่ไปสอบถามบุคคลนั้น ณ บ้านที่ปรากฏตามทะเบียน เพื่อประโยชน์ในการจัดทำบัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้งตามวรรคหนึ่งให้เทศบาลจัดให้มีบัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้งไว้เป็นประจำ และแก้ไขให้ถูกต้องทุกปี บัญชีดังกล่าวผู้มีส่วนได้เสียมีสิทธิตรวจดู และขอยื่นคำร้องแก้ไขให้ถูกต้องได้ โดยนำความในมาตรา ๔๐ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ให้เทศบาลคัดบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งแยกออก ตามหน่วยลงคะแนน แล้วประกาศไว้ ณ ที่ลงคะแนนและที่อื่นซึ่งเห็นได้ง่ายไม่น้อยกว่าสี่แห่งในหน่วยลงคะแนนนั้น ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสามสิบวัน(ยกเลิก)

ให้เทศบาลมอบบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งได้คัดไว้ตามมาตรา ๓๕ ให้แก่พนักงานคะแนนก่อนการประชุมครั้งแรกของคณะกรรมการตรวจคะแนนตามมาตรา ๓๘(ยกเลิก)

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดมีชื่ออยู่ในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกลือกตั้งสำหรับหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งใด ให้มีสิทธิลงคะแนนเฉพาะที่ลงคะแนนเลือกตั้งแห่งหน่วยนั้น

ก่อนวันเลือกตั้งสิบห้าวัน ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนประชุมกันเป็นครั้งแรกตั้งแต่ 8.00 นาฬิกาถึง ๑๖.๐๐ นาฬิกา ณ ที่ลงคะแนนเลือกตั้ง เพื่อพิจารณาคำร้องและแก้ไขเพิ่มเติมบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามมาตรา ๔๐ และมาตรา ๔๑ บัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งเท่าที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมภายในกำหนดเวลาประชุมของคณะกรรมการดังว่านี้ ให้ประกาศไว้ ณ ที่ลงคะแนนตั้งแต่วันประชุมของคณะกรรมการเป็นต้นไป ก่อนวันเลือกตั้งสามวัน ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนประชุมกันอีกครั้งหนึ่งตั้งแต่ ๘.๐๐ นาฬิกาถึง ๑๖.๐๐ นาฬิกา ณ ที่ลงคะแนนเลือกตั้งนั้น เพื่อแก้ไขเพิ่มเติมบัญชีผู้สิทธิเลือกตั้งตามคำสั่งศาล ดั่งบัญญัติไว้ในมาตรา ๔๐ และมาตรา ๔๑ และบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง อันได้แก้ไขเพิ่มเติมแล้วดังว่านี้ ให้ประกาศไว้ ณ ที่ลงคะแนนเลือกตั้ง ตั้งแต่วันประชุมของคณะกรรม การเป็นต้นไป ให้พนักงานเจ้าหน้าที่คะแนน ทำหน้าที่เลขานุการในการประชุมของคณะกรรมการตรวจคะแนน

ในกรณีที่มีการเลือกตั้งใหม่ในเขตเลือกตั้งใด ให้ใช้บัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการเลือกตั้งครั้งสุดท้ายในเขตเลือกตั้งนั้น ซึ่งเทศบาลได้แก้ไขเพิ่มเติมต่อมาตามหลักฐานที่ปรากฏ เป็นบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งในการเลือกตั้งใหม่นี้ ถ้าวันเลือกตั้งใหม่ยังไม่พ้นหกเดือน นับแต่วันเลือกตั้งครั้งสุดท้าย ห้ามมิให้นำบทบัญญัติ มาตรา ๓๘ มาใช้บังคับ

บุคคลใดไม่มีชื่อในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งในหน่อยลงคะแนนหน่วยเลือกตั้งใด ถ้าเห็นว่าตนสมควรมีชื่อเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งในหน่วยนั้น อาจร้องต่อคณะกรรมการตรวจคะแนนในวันและเวลาที่คณะกรรมการประชุมกันเป็นครั้งแรกตามมาตรา ๓๘ ถ้าคณะกรรมการตรวจคะแนนวินิจฉัยว่าผู้ร้องมีสิทธิลงคะแนนในหน่วยนั้นก็ให้เติมชื่อผู้ร้องลงในบัญชี ถ้าวินิจฉัยว่าผู้ร้องไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยนั้นก็ให้ยกคำร้องเสีย ในกรณีที่คณะกรรมการตรวจคะแนนยกคำร้อง หรือไม่แก้ไขเพิ่มเติมบัญชีตามคำร้องของผู้ใด หรือในกรณีที่เทศบาลถอนชื่อผู้ใดออกจากบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามมาตรา ๓๙ ผู้นั้นมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งอยู่ในเขตเลือกตั้งนั้นอยู่ในเขตอำนาจ ถ้าศาลเห็นว่าผู้นั้นมีสิทธิลงคะแนนในหน่วยนั้นก็ให้สั่งให้คณะกรรมการตรวจคะแนนเติมชื่อลงในบัญชี ถ้าศาลเห็นว่าไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยนั้นก็ให้สั่งยกคำร้องเสีย และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๒๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลม การใดที่คณะกรรมการตรวจคะแนนได้ปฏิบัติไปก่อนรับคำสั่งศาล ให้เป็นอันสมบูรณ์ตามกฎหมาย

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดเห็นว่าตามบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ปรากฏชื่อบุคคลที่ไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยลงคะแนนเลือกตั้ง อาจร้องต่อคณะกรรมการตรวจคะแนนในวันและเวลาที่คณะกรรมการประชุมกันเป็นครั้งแรกตามมาตรา ๓๘ ให้ถอนชื่อบุคคลนั้นออกจากบัญชี ถ้าคณะกรรมการตรวจคะแนนวินิจฉัยให้ถอนชื่อบุคคลใดออกจากบัญชี ให้แจ้งเป็นหนังสือให้บุคคลนั้นทราบโดยเร็ว บุคคลผู้ถูกถอนชื่อหรือผู้ซึ่งคณะกรรมการยกคำร้อง หรือ ไม่แก้ไขเพิ่มเติมบัญชีตามคำร้องของตนตามความในวรรคก่อนก็ดี ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดเห็นว่าบุคคลที่เทศบาล หรือคณะกรรมการตรวจคะแนนได้เติมชื่อลงในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามความในมาตรา ๓๙ หรือมาตรา ๔๐ แล้วแต่กรณี เป็นผู้ไม่มีสิทธิลงคะแนนก็ดี มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งเขตเลือกตั้งนั้นอยู่ในเขตอำนาจ และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๔๐ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ในวันเลือกตั้ง ให้เปิดการลงคะแนนตั้งแต่ ๘.๐๐เวลา ๐๘.๐๐ นาฬิกาถึง ๑๖.๐๐ ถึงเวลา ๑๕.๐๐ นาฬิกา เมื่อถึงเวลา ๑๖.๐๐๑๕.๐๐ นาฬิกาแล้ว ห้ามมิให้ส่งบัตรผู้เลือกตั้งให้แก่ผู้ใดอีก แต่ต้องยอมให้ผู้มีสิทธิได้รับบัตรเลือกตั้งแล้ว แต่ยังมิได้ลงคะแนนและมอบให้กรรมการตรวจคะแนนหย่อนลงในหีบบัตรเลือกตั้งซึ่งได้รับ ให้มอบบัตรเลือกตั้งไปแล้วดำเนินการลงคืนกรรมการตรวจคะแนนต่อไปจนเสร็จ และให้กรรมการตรวจคะแนนบันทึกในบัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้งด้วย

ถ้าไม่สามารถดำเนินการลงคะแนน หรือการลงคะแนนเลือกตั้งต้องหยุดชะงักลงในหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งใดเนื่องจากเกิดจลาจล อุทกภัย อัคคีภัย หรือเหตุนอกอำนาจอย่างอื่น ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนแห่งหน่วยนั้น มีอำนาจเลื่อนการลงคะแนน แล้วรีบแจ้งให้เทศบาลทราบ ในกรณีเช่นนี้ ให้เทศบาลประกาศกำหนดวันลงคะแนนใหม่ในหน่วยนั้นก่อนพ้นเจ็ดวัน นับแต่วันรับทราบว่าเหตุนั้นได้สงบลงแล้ว และต้องประกาศก่อนวันลงคะแนนไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน ในกรณีที่การลงคะแนนต้องหยุดชะงักลง ให้ยกเลิกการลงคะแนนที่ได้กระทำมาแล้วในวันนั้น และให้คณะกรรมการตรวจคะแนนเปิดหีบบัตรเลือกตั้ง และทำลายบัตรเลือกตั้งเสียตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง แล้วให้เริ่มต้นดำเนินการลงคะแนนในวันลงคะแนนที่กำหนดใหม่ตามความในวรรคก่อน

ขณะจะเปิดการลงคะแนน ให้กรรมการตรวจคะแนนเปิดหีบบัตรเลือกตั้งแสดงให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งอยู่ ณ ที่ลงคะแนนเลือกตั้งเห็นว่าเป็นหีบเปล่า แล้วให้ปิดหีบบัตรเลือกตั้งใส่กุญแจ ประจำครั่งทับรูกุญแจไว้จนเสร็จการลงคะแนน

ในระหว่างเวลาเปิดการลงคะแนน ห้ามมิให้เปิดหีบบัตรเลือกตั้ง เว้นแต่มีความจำเป็นซึ่งให้คณะกรรมการตรวจคะแนนเปิดได้ โดยมิให้เอาบัตรออกจากหีบ แล้วปิดหีบไว้ตามเดิม ในกรณีเช่นนี้ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนกระทำต่อหน้าผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งอยู่ ณ ที่ลงคะแนนเลือกตั้ง และให้ทำรายงาน บันทึก แสดงเหตุในการเปิดหีบบัตรเลือกตั้งนั้นไว้ด้วย

ในวันเลือกตั้ง เมื่อผู้มีสิทธิระหว่างเวลาเปิดการลงคะแนน ให้ผู้เลือกตั้งผู้ใดที่จะลงคะแนนไปแสดงตนต่อกรรมการตรวจคะแนนแล้ว ให้กรรมการโดยแสดงบัตรประจำตัวประชาชน เพื่อให้ตรวจคะแนนตรวจสอบสอบชื่อในบัญชีผู้มีสิทธิรายชื่อผู้เลือกตั้ง ถ้าปรากฏเมื่อกรรมการตรวจคะแนนตรวจสอบถูกต้องแล้ว ให้อ่านชื่อและที่อยู่ของผู้นั้นในบัญชีก็ดัง ๆ ถ้าไม่มีผู้เลือกตั้ง ผู้สมัคร หรือตัวแทนผู้สมัครทักท้วง ให้หมายเหตุไว้ในบัญชี แล้วจึงให้ลงคะแนนได้ ในขณะที่รายชื่อผู้เลือกตั้ง โดยให้จดหมายเลขของบัตรประจำตัวประชาชนและสถานที่ออกบัตรประจำตัวประชาชน แต่ในกรณีผู้เลือกตั้งใช้ใบรับคำขอมีบัตรหรือเปลี่ยนบัตรใหม่ ให้ลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือ แล้วแต่กรณี ลงในบัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้งเป็นหลักฐานเพิ่มขึ้น ทั้งนี้ ตามวิธีการที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง แล้วให้กรรมการตรวจคะแนนจะส่งมอบบัตรเลือกตั้งให้แก่ผู้ใด นั้นไปลงคะแนน ในกรณีที่ผู้เลือกตั้งผู้ใดเป็นบุคคลไม่ต้องอ่านชื่อและที่อยู่ของผู้นั้นโดยออกเสียงดัง หากผู้มีสิทธิมีบัตรประจำตัวประชาชนตามกฎหมายต้องแสดงหลักฐานอื่นตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงต่อกรรมการตรวจคะแนน และให้กรรมการตรวจคะแนนปฏิบัติตามวรรคหนึ่งแล้วให้ผู้เลือกตั้งลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือ แล้วแต่กรณี ในบัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้งคนใดไว้เป็นหลักฐานด้วย หากมีผู้ทักท้วง หรือกรรมการตรวจคะแนนสงสัยว่าผู้เลือกตั้งที่มาแสดงตนนั้นมิใช่บุคคลไม่ใช่เป็นผู้มีชื่อในบัญชีรายชื่อผู้เลือกตั้ง ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนมีอำนาจสอบสวนและวินิจฉัยชี้ขาดว่าจะให้ผู้นั้นผู้ถูกทักท้วงหรือผู้ถูกสงสัยมีสิทธิลงคะแนนหรือไม่ แล้วทำบันทึกไว้ คำชี้ขาดของคณะกรรมการจรวจตรวจคะแนนให้เป็นที่สุด ในกรณีที่คณะกรรมการตรวจคะแนนวินิจฉัยว่าผู้ถูกทักท้วงหรือผู้ถูกสงสัยไม่มีสิทธิลงคะแนน ให้คณะกรรมการตรวจคะแนนทำบันทึกคำวินิจฉัยและลงลายมือชื่อไว้ด้วย บัตรประจำตัวตามมาตรานี้ ให้หมายความรวมถึงบัตรประจำตัวประชาชนที่หมดอายุแล้วด้วย

ในการลงคะแนนเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องลงคะแนนด้วยตนเอง และจะทอดบัตรเลือกตั้งได้แต่บัตรเดียว ในการทอดบัตรเลือกตั้ง ให้ยื่นบัตรแก่กรรมการตรวจคะแนนผู้ประจำหีบบัตรเลือกตั้ง และให้กรรมการนั้นใส่บัตรลงในหีบทันที

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใดได้รับบัตรเลือกตั้งเพื่อลงคะแนนแล้ว ไม่ประสงค์จะลงคะแนนให้ผู้ใด ให้คืนบัตรนั้นแก่กรรมการตรวจคะแนน และให้กรรมการตรวจคะแนนบันทึกไว้ในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

ในการประชุมของคณะกรรมการตรวจคะแนนก็ดี การลงคะแนนก็ดี การนับคะแนนก็ดี ผู้สมัครแต่ละคน มีสิทธิที่จะแต่งตั้งให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเป็นตัวแทนผู้สมัครประจำอยู่ ณ ที่ซึ่งจัดไว้ ในที่ลงคะแนนเลือกตั้งได้แห่งละคน ภายใต้บังคับมาตรา ๓๓ ตัวแทนผู้สมัครต้องได้รับความยินยอมให้ดูการดำเนินการเลือกตั้ง และอ่านบัตรแต่ละใบโดยไม่จับต้องบัตรในเมื่อกรรมการตรวจคะแนนอ่านบัตร ทั้งให้ได้ฟังการประชุมของคณะกรรมการตรวจคะแนนด้วย ตัวแทนผู้สมัครอาจร้องทักท้วงในเมื่อเห็นว่ากรรมการตรวจคะแนนปฏิบัติการไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ในกรณีเช่นนี้ให้พนักงานเจ้าหน้าที่คะแนนจดบันทึกคำทักท้วงนั้นไว้ ห้ามมิให้ตัวแทนผู้สมัครจับต้องบัตรเลือกตั้ง หรือกล่าวโต้ตอบกับกรรมการตรวจคะแนนหรือระหว่างกันเอง โดยประการที่เป็นอุปสรรคต่อกิจการที่กำลังดำเนินอยู่ ในการตั้งตัวแทนผู้สมัคร ให้ใช้แบบตามที่กำหนดในกฎกระทรวง และให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากรแสตมป์

เมื่อเสร็จการลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว ให้กรรมการตรวจคะแนนนับบัตร ตรวจบัตร และนับคะแนน โดยเปิดเผย ห้ามมิให้เลื่อนหรือประวิงการนับคะแนน เมื่อการนับคะแนนเสร็จแล้ว ให้กรรมการตรวจคะแนนประกาศผลของการนับคะแนน ณ ที่ลงคะแนนเลือกตั้งนั้น แล้วทำรายงานแสดงผลของการนับคะแนน เก็บรวบรวมเอกสารบรรจุหีบบัตรเลือกตั้ง และปิดหีบบัตรเลือกตั้งตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง ส่งไปยังเทศบาลโดยเร็ว ก่อนประกาศผลของการนับคะแนน ห้ามมิให้ผู้มีหน้าที่เป็นกรรมการตรวจคะแนน และพนักงานเจ้าหน้าที่คะแนนแจ้งแก่ผู้ใดให้ทราบจำนวนบัตรเลือกตั้งซึ่งได้ลงคะแนนไว้ หรือให้ทราบจำนวนคะแนนอันได้ลงไว้สำหรับบุคคลใด หรือให้ทราบว่าผู้ใดได้ลงคะแนนหรือไม่

เมื่อเทศบาลได้รับรายงานแสดงผลของการนับคะแนนจากคณะกรรมการตรวจคะแนนแห่งหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งต่าง ๆ ในเขตเลือกตั้งใดแล้ว ให้คณะเทศมนตรีรวมยอดคะแนนของผู้สมัครแต่ละคนในเขตเลือกตั้งนั้นโดยเร็ว ในเขตเลือกตั้งหนึ่ง ให้ผู้สมัครซึ่งได้คะแนนมากตามลำดับลงมาได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาเทศบาลตามจำนวนที่มีการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น ภายในบังคับแห่งวรรคก่อน ในกรณีที่มีผู้สมัครหลายคนได้คะแนนเท่ากัน จนเป็นเหตุให้ไม่สามารถเรียงลำดับผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาเทศบาลได้ตามจำนวน ก็ให้ผู้ที่ได้คะแนนเท่ากันนั้นจับสลากเพื่อให้ได้จำนวนผู้ได้รับเลือกตั้งครบจำนวนที่เขตเลือกตั้งนั้นมีการเลือกตั้งได้ได้ จำนวน เขตเลือกตั้งนน การเล่อกตั้งได้ การจับสลากตามความในมาตรานี้ ให้กระทำต่อหน้าคณะเทศมนตรี

ให้เมื่อการเลือกตั้งเสร็จสิ้นแล้ว เทศบาลจะทำลายบัตรเลือกตั้งและเอกสารที่เก็บรักษาอยู่ในหีบบัตรเลือกตั้งไว้เป็นนั้นได้เมื่อพ้นระยะเวลาหนึ่งปี นับจากวันคัดค้านการเลือกตั้ง แต่ตามมาตรา ๕๗ แล้วไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน ในกรณีที่มีการคัดค้านการเลือกตั้ง และการพิจารณาไม่เสร็จสิ้นภายในหนึ่งปีก็ให้ในเขตเลือกตั้งใด ให้เทศบาลเก็บไว้ต่อไปจนเสร็จการพิจารณา เพื่อพ้นกำหนดนี้แล้ว ให้เปิดรักษาหีบบัตรและทำลายเอกสารเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น ๆ เสีย เว้นแต่จะมีคำสั่งศาลเป็นอย่างอื่น ในระหว่างกำหนดเวลานี้จะเปิดหีบบัตรออกตรวจดูได้เฉพาะเมื่อมีคำสั่งศาลไว้จนกว่าคดีจะถึงที่สุด

ภายในสิบห้าวัน นับตั้งแต่เทศบาลประกาศผลของการเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบคนก็ดี ผู้สมัครคนใดก็ดี ในเขตเลือกตั้งใด เห็นว่าการเลือกตั้งในเขตนั้นเป็นไปโดยมิชอบ มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นซึ่งเขตเลือกตั้งนั้นอยู่ในเขตอำนาจ เพื่อขอให้สั่งว่าบุคคลผู้หนึ่งผู้ใดมิได้รับเลือกตั้งโดยชอบ และหรือว่าผู้ใดได้รับเลือกตั้งโดยชอบ หรือว่าไม่มีบุคคลผู้หนึ่งผู้ใดได้รับเลือกตั้งโดยชอบ

ผู้สมัครเมื่อได้มีประกาศให้เลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาลในเขตเลือกตั้งใดจนถึงวันเลือกตั้ง ผู้ใด เพื่อจะจูงใจให้ผู้เลือกตั้งลงคะแนนเลือกตั้งหรือผู้ใดให้ หรือให้คำมั่นให้งดเว้นมิให้ลงคะแนนให้แก่ผู้สมัครใด กระทำการดังต่อไปนี้ (๑) จัดทำ ให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้ทรัพย์สินหรือผลประโยชน์อย่างใด ๆ แก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งคนใด โดยเจตนาจะจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งนั้นลงคะแนนเลือกตั้งให้แก่ตนเองก็ดีอื่นใด อันอาจคำนวณเป็นเงินได้แก่ผู้ใด (๒) ให้ เสนอให้ หรือให้แก่ผู้สัญญาว่าจะให้เงินหรือทรัพย์สินอื่นก็ดี ไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม แก่สมาคม มูลนิธิ วัด สถาบันการศึกษา หรือให้งดเว้นมิให้ลงคะแนนให้แก่ผู้ใดก็ดี สถานสงเคราะห์อื่นใด (๓) ทำการโฆษณาหาเสียงด้วยการจัดให้มีมหรสพและการรื่นเริงต่าง ๆ (๔) ทำสิ่งอันเป็นสาธารณประโยชน์หรือสิ่งอื่นใดเพื่อประโยชน์ของบุคคล ชุมชน สมาคม มูลนิธิ วัด สถาบันการศึกษา หรือสถาบันอื่นใด ทั้งนี้ ไม่ว่าจะเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมหรือไม่ก็ตาม (๕) เลี้ยงหรือรับจะจัดเลี้ยงผู้ใด มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินพันหนึ่งหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาแปดปี

ผู้สมัครผู้ใดจัดยานพาหนะใด ๆ ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งใช้เพื่อไปลงคะแนน หรือกลับ หรือจัดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปลงคะแนน หรือกลับ โดยไม่ต้องเสียค่าโดยสารยานพาหนะซึ่งต้องเสียตามปกติ หรือผู้ใดกระทำการเช่นว่านั้นเพื่อประโยชน์แก่ผู้สมัครคนใด มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปี

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดเรียกหรือรับทรัพย์สินหรือผลประโยชน์อย่างใด ๆ เป็นประโยชน์แก่ตนเองหรือผู้อื่น โดยให้คำมั่นว่าจะลงคะแนนเลือกตั้ง หรืองดเว้นไม่ลงคะแนนเลือกตั้งผู้ใด มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาแปดปี

ผู้ใดมิได้มีอำนาจที่จะทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย กระทำด้วยประการใดๆโดยเจตนาขัดขวาง หรือหน่วงเหนี่ยวมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปยังที่ลงคะแนน หรือเข้าไปในที่ลงคะแนน หรือมิให้ไปถึงที่ดั่งว่านั้นภายในกำหนดเวลาที่จะขอแก้บัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หรือที่จะลงคะแนนเลือกตั้งได้ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปี

ผู้ใดลงคะแนนเลือกตั้ง หรือพยายามลงคะแนนโดยรู้อยู่แล้วว่าตนไม่มีสิทธิเลือกตั้ง หรือไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยลงคะแนนเลือกตั้งนั้นได้ก็ดี ทอดบัตร หรือพยายามทอดบัตรมากกว่าบัตรหนึ่ง หรือมากกว่าครั้งหนึ่งในการลงคะแนนเลือกตั้งก็ดี มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดเวลาสี่ปี

ผู้ใดก่อให้เกิดการวุ่นวายขึ้นในที่ลงคะแนนเลือกตั้งหรือในที่ประชาชนชุมนุมกันอยู่เพื่อรอการเข้าไปขอแก้บัญชีหรือลงคะแนนเลือกตั้ง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใดกระทำการละเมิดต่อมาตรา ๑๒ มาตรา ๑๒ ทวิ วรรคสอง มาตรา ๑๒ ตรี มาตรา ๑๒ จัตวา วรรคหนึ่ง มาตรา ๑๒ เบญจ มาตรา ๑๒ ฉ และมาตรา ๑๒ สัตต มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินร้อยหนึ่งหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือนปี หรือทั้งปรับทั้งจำ --- ผู้รับสนองพระราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี