มาตรา 19

การที่ต้องเมื่อปรากฏเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ ให้เลือกผู้ใหญ่บ้านขึ้นใหม่นั้น อาศัยเหตุ ๒ ประการ คือ ข้อ ๑ ถ้าลูกบ้านใน(๑) กรณีที่หมู่บ้านใดทวีมีจำนวนราษฎรเพิ่มขึ้น จะเป็นไม่ว่าด้วยผู้คนเกิดเหตุใดก็ตาม หรืออพยพมาแต่ที่อื่นก็ตาม เมื่อกำนันนายตำบลและผู้ใหญ่บ้านในตำบลนั้นปรึกษากันเห็นว่า จำนวนคนในหมู่บ้านใดราษฎรนั้นเกินกว่าความสามารถในของผู้ใหญ่บ้านคนเดียวจะดูแลปกครองให้เรียบร้อยได้ ให้กำนันนำความแจ้งต่อกรมการรายงานต่อนายอำเภอ ให้พิเคราะห์ด้วยอีกชั้น ๑ แล้วให้กรมการอำเภอบอกเข้าไปเพื่อพิจารณาและเสนอความเห็นไปยังผู้ว่าราชการเมือง เมื่อจังหวัด ในกรณีที่ผู้ว่าราชการเมืองจังหวัดเห็นสมควรแล้ว ก็ ให้ตั้งหมู่บ้านขึ้นใหม่และเลือกผู้ใหญ่บ้านเพิ่มเติมขึ้นใหม่ได้ ข้อ ๒ ถ้า(๒) กรณีที่ผู้ใหญ่บ้านหมู่ของหมู่บ้านใดว่างลง ให้คัดเลือกผู้ใหญ่บ้านขึ้นใหม่ภายในกำหนดสิบห้าวัน สามสิบวันนับแต่วันที่ได้ทราบการว่างผู้ใหญ่บ้านของหมู่บ้านนั้น การคัดว่างลง ในกรณีมีความจำเป็นไม่อาจจัดให้มีการเลือกให้นำความในผู้ใหญ่บ้านภายในกำหนดตาม (๒) ได้ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดขยายเวลาออกไปได้เท่าที่จำเป็น และในระหว่างที่ยังมิได้มีการเลือกผู้ใหญ่บ้าน ผู้ว่าราชการจังหวัดจะแต่งตั้งผู้ใหญ่บ้านในตำบลนั้นคนหนึ่งเป็นผู้รักษาการแทนผู้ใหญ่บ้าน หรือจะแต่งตั้งบุคคลผู้มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๑๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม๑๒ เป็นผู้รักษาการผู้ใหญ่บ้านจนกว่าจะมีการเลือกผู้ใหญ่บ้านก็ได้