พระราชบัญญัติว่าด้วยสภากาชาดไทย พระพุทธศักราช 2461
พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการมา ณ พระสุรสีหนาทให้ประกาศทราบทั่วกันว่า
เมื่อปีพระพุทธศักราช ๒๔๓๖ พระราชวงศานุวงศ์และข้าราชการ ประชาชนชายหญิงมากหลาย ได้มีน้ำใจปรีดีพร้อมเพรียงกันออกเงินเป็นทุนตั้งสมาคมขึ้นอย่างหนึ่ง สำหรับจัดหาเครื่องยาเครื่องพยาบาลให้แก่ทหารซึ่งต้องไปราชการในสนาม กระทำกิจ ทั้งนี้ ด้วยความเมตตาการุณเป็นการเชิดชูเกียรติคุณของชาติบ้านเมือง จึงสมเด็จพระบรมชนกนารถพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับสมาคมนั้นเข้าไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ และพระราชทานนามว่า “สภาอุนาโลมแดง” แต่ภายหลังเปลี่ยนนามเป็น “สภากาชาดไทย” และสมเด็จพระบรมราชินีนารถพระบรมราชชนนีพันปีหลวงได้ทรงรับตำแหน่งสภานายิกา มีกรรมการินีจัดดำเนินการของสภาตลอดมาเป็นลำดับ สภาได้ทำประโยชน์ให้แก่มหาชนเป็นอเนกประการ เช่นสร้างโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ขึ้นเป็นที่รักษาพยาบาลคนเจ็บไข้ทั่วไป ทั้งตั้งโรงเรียนนางพยาบาลเพื่อฝึกหัดสั่งสอนกุลสตรีให้มีความรู้ในเชิงการพยาบาลไข้และช่วยการคลอดบุตร สำหรับทำคุณประโยชน์ให้แก่เพื่อนมนุษย์ทั้งหลาย ดังนี้เป็นต้น
บัดนี้ ทรงพระราชดำริว่าสมควรจักวางระเบียบการสำหรับสภากาชาดไทยนี้ให้เป็นหลักฐานมั่นคงบริบูรณ์ดียิ่งขึ้น จึงมีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้ตราพระราชบัญญัติไว้สืบไปดังนี้ ว่า
ประกาศมา ณ วันที่ ๑๒ มิถุนายน พระพุทธศักราช ๒๔๖๑
หมวดที่ 1 ว่าด้วยความมุ่งหมาย สำหรับสภาและหน้าที่กรรมการ
สภากาชาดไทยมีไว้ด้วยความมุ่งหมายจะกระทำกิจในทางเมตตาการุณดังจะกล่าวต่อไปนี้
ก. จัดสถานที่ถาวรสำหรับทำการรักษาพยาบาลคนเจ็บไข้ ไม่ว่าชาติใดภาษาใด
ข. จัดการช่วยเหลือผู้รับภัยเนื่องจากอุบัติเหตุ เช่นมีโรคร้ายเกิดแพร่หลายขึ้นในทำเลใดทำเลหนึ่ง เกิดอุทกภัย ดังนี้เป็นต้น
ค. จัดการสั่งสอนนางพยาบาล สะสมบุคคลที่จะทำการในหน้าที่นางพยาบาล และอำนวยการทั้งปวงในเรื่องนี้
ง. บำรุงกิจการทางแพทยศาสตร์ให้เจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้น
จ. ช่วยกองทัพบกทัพเรือในทางพยาบาล ทั้งในเวลาสงครามและยามสงบศึก
ให้สภากาชาดไทยมีฐานะเป็นนิติบุคคล ดำเนินการอันเป็นสาธารณกุศลเพื่อมนุษยธรรมตามหลักการของกาชาดสากล และพึงได้รับการสนับสนุนการดำเนินการจากรัฐ
กิจการของสภากาชาดไทยไม่อยู่ภายใต้บังคับแห่งกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน กฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์ กฎหมายว่าด้วยการประกันสังคม และกฎหมายว่าด้วยเงินทดแทน
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงดำรงตำแหน่งบรมราชูปถัมภกแห่งสภานี้
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งบุคคลผู้ไว้วางพระราชหฤทัยอย่างสนิทเป็นสภานายก ๑ (ถ้าเป็นหญิงก็เรียกว่าสภานายิกา) อุปนายกผู้อำนวยการสภา ๑
นอกจากที่กล่าวแล้วในมาตรา ๓ ให้มีตำแหน่งกรรมการของสภา คือ
เลขาธิการ ๑
ผู้ช่วยเลขาธิการ ๑
เหรัญญิก ๑
ผู้ช่วยเหรัญญิก ๑
กรรมการที่ปรึกษา ไม่จำกัดจำนวน
ผู้อำนวยการกองแยกของสภา เช่นผู้อำนวยการโรงพยาบาลของสภาโรงใดโรงหนึ่ง ดังนี้เป็นต้น
ตำแหน่งกรรมการของสภา ซึ่งกล่าวมานี้ ให้สภานายกเป็นผู้เลือกบุคคลและสั่งตั้งบรรจุได้เอง
สภานายกกับอุปนายกผู้อำนวยการสภา เป็นผู้อำนวยการสั่งการร่วมกันแทนกัน ให้การงานทั้งปวงของสภาดำเนินไปโดยเรียบร้อย ทั้งมีอำนาจบังคับบัญชาการสิทธิ์ขาดในกิจการทั้งปวงของสภานี้ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้สภานายกและอุปนายกผู้อำนวยการสภากาชาดไทย กราบบังคมทูลพระกรุณาโดยตรงในเรื่องซึ่งเกี่ยวกับกิจการของสภา ทั้งพูดจาโต้ตอบกับเสนาบดีเจ้ากระทรวงทบวงการได้ในฐานะเสมอหน้ากัน
เลขาธิการ มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบในการสรรพหนังสือ ซึ่งมีโต้ตอบไปมาระหว่างกรรมการสภาและคณะอื่น ๆ ทั้งเป็นผู้รวบรวมรักษาข้อบังคับคำสั่งและระเบียบการทั้งปวง กับมีหน้าที่ในเรื่องรับสมาชิกขึ้นทะเบียนจำหน่ายออกจากทะเบียนและรักษาทะเบียนนั้น มีผู้ช่วยเลขาธิการช่วยเหลือในการทั้งปวงนี้
เหรัญญิก มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบในสรรพกิจซึ่งเนื่องกับการเบิกจ่ายการรักษาเงิน ผลประโยชน์ และสมบัติทั้งปวงของสภา มีผู้ช่วยเหรัญญิกช่วยเหลือในการทั้งปวงนี้
ระเบียบการเบิกจ่ายรักษาเงินให้ดำเนินอนุโลมตามระเบียบของกระทรวงพระคลังมหาสมบัติมากที่สุดที่จะเป็นได้
กรรมการที่ปรึกษา เป็นตำแหน่งสำหรับให้เกียรติยศแก่ผู้ที่ได้ทำการช่วยเหลือสภามาแล้วในกิจการต่าง ๆ หรือกำลังทำอยู่ให้มีหน้าที่ทำการทั้งปวงซึ่งสภานายก หรืออุปนายกผู้อำนวยการขอร้องให้กระทำ
ผู้อำนวยการกองแยกนั้น เมื่อได้รับมอบให้เป็นหัวหน้าในกองใด เช่นเป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลของสภา เป็นผู้อำนวยการปาสตุระสภา เป็นผู้อำนวยการกองพยาบาลสนามดังนี้เป็นต้น ก็ให้เป็นผู้รับผิดชอบและบังคับบัญชาให้การงานในกองนั้น ๆ ดำเนินไปโดยเรียบร้อยสมประสงค์ของกรรมการสภา
ผู้อำนวยการเหล่านี้ มีอำนาจที่จะออกข้อบังคับวางระเบียบการต่าง ๆ ภายในกองของตน แต่ก่อนที่จะออกนั้นต้องได้หารือและได้รับอนุมัติจากอุปนายกผู้อำนวยการสภาเสียก่อน
พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้กรรมการสภากาชาดไทย จัดการเรี่ยไรในหนทางต่าง ๆ ที่ชอบด้วยพระราชกำหนดกฎหมาย เพื่อรับเงินมาเป็นทุนดำเนินกิจการของสภาให้เจริญรุ่งเรืองยิ่ง ๆ ไป
ทุนของสภากาชาดไทย ประกอบด้วย
(๑) เงินอุดหนุนที่รัฐบาลจัดสรรให้โดยตรงจากงบประมาณรายจ่ายประจำปี
(๒) เงินหรือทรัพย์สินที่มีผู้บริจาคให้
(๓) ค่าบำรุง ค่าธรรมเนียม ค่าบริการ หรือรายได้จากการดำเนินการ
(๔) ดอกผลของเงินหรือรายได้จากทรัพย์สินของสภากาชาดไทย
(๕) รายได้หรือผลประโยชน์อื่น
เพื่อประโยชน์ในการจัดสรรเงินอุดหนุนให้แก่สภากาชาดไทย ให้สภากาชาดไทยเสนอขอรับงบประมาณรายจ่ายประจำปีต่อคณะรัฐมนตรี โดยความเห็นชอบของนายกรัฐมนตรี เพื่อจัดสรรเป็นเงินอุดหนุนของสภากาชาดไทยไว้ในพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี หรือพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม แล้วแต่กรณี
ให้กระทรวงการคลังกำหนดระเบียบวิธีการในการเบิกจ่ายเงินงบประมาณรายจ่ายของสภากาชาดไทย
บรรดาเงินหรือรายได้ของสภากาชาดไทย ไม่เป็นเงินหรือรายได้ที่ต้องนำส่งกระทรวงการคลัง
การใช้จ่ายเงินหรือรายได้ของสภากาชาดไทย ให้เป็นไปเพื่อประโยชน์แก่กิจการของสภากาชาดไทยตามข้อบังคับและระเบียบที่คณะกรรมการสภากาชาดไทยกำหนด
ทรัพย์สินของสภากาชาดไทยไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี ตลอดจนการบังคับทางปกครอง
การบัญชีของสภากาชาดไทย ให้จัดทำตามมาตรฐานการบัญชีตามกฎหมายว่าด้วยการบัญชีและหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการสภากาชาดไทยกำหนด และต้องจัดให้มีการตรวจสอบภายในเกี่ยวกับการเงิน การบัญชี และการพัสดุของสภากาชาดไทย ตลอดจนรายงานผลการตรวจสอบให้คณะกรรมการสภากาชาดไทยทราบอย่างน้อยปีละครั้ง
ในการตรวจสอบภายใน ให้มีคณะกรรมการตรวจสอบของสภากาชาดไทยทำหน้าที่ตรวจสอบภายในตามข้อบังคับที่คณะกรรมการสภากาชาดไทยกำหนด และให้รับผิดชอบขึ้นตรงต่อคณะกรรมการสภากาชาดไทย
ให้สภากาชาดไทยจัดทำงบการเงินตามกฎหมายว่าด้วยการบัญชีส่งผู้สอบบัญชีภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันสิ้นปีงบประมาณ เพื่อตรวจสอบ
ให้คณะกรรมการสภากาชาดไทยแต่งตั้งบุคคลใดหรือขอให้หน่วยงานของรัฐเป็นผู้สอบบัญชีของสภากาชาดไทย และให้ทำการตรวจสอบรับรองบัญชีและการเงินของสภากาชาดไทยทุกรอบปีงบประมาณ แล้วทำรายงานผลการสอบบัญชีเสนอต่อคณะกรรมการสภากาชาดไทยภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันสิ้นปีงบประมาณทุกปี และให้สภากาชาดไทยจัดทำรายงานผลการดำเนินงานประจำปีตามข้อบังคับที่คณะกรรมการสภากาชาดไทยกำหนด
หมวดที่ 2 ว่าด้วยสมาชิก
บุคคลซึ่งจะเข้าเป็นสมาชิกในสภากาชาดไทย ต้องเป็นผู้ซึ่งอุปถัมภ์ค้ำชูช่วยเหลือทำนุบำรุงหรือทำประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่งให้แก่สภา หรือที่อุปนายกผู้อำนวยการเห็นว่าสมควรเชิญเป็นสมาชิกพิเศษเพราะจะนำมาซึ่งเกียรติศักดิ์แก่สภา
อนึ่ง ผู้ซึ่งจะเป็นสมาชิกนั้นไม่จำกัดว่าหญิงหรือชายย่อมจะเป็นได้เท่ากัน
ให้แบ่งสมาชิกออกเป็น ๔ ประเภท คือ
๑. สมาชิกพิเศษ
๒. สมาชิกกิตติมศักดิ์
๓. สมาชิกวิสามัญ
๔. สมาชิกสามัญ
สมาชิกพิเศษ ได้แก่ผู้ซึ่งอุปนายกผู้อำนวยการเชิญเป็นสมาชิก เพราะจะนำมาซึ่งเกียรติศักดิ์แก่สภาดังว่ามาแล้ว
สมาชิกกิตติมศักดิ์ ได้แก่ผู้ซึ่งได้ให้ทรัพย์สินเงินทองแก่สภา เช่นให้เงินสำหรับสร้างถาวรวัตถุ ให้ทรัพย์สมบัติอย่างใด ๆ ในคราวเดียวซึ่งตีราคาได้กว่า ๓,๐๐๐ บาท หรือให้เงินในคราวเดียวกว่า ๓,๐๐๐ บาทขึ้นไป
ผู้ใดได้ให้ทรัพย์สินเงินทองแก่สภาแล้วดังว่านี้ นับแต่ต้นปีพระพุทธศักราช ๒๔๕๗ ลงมา ให้นับว่าเป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์จงทุกคน
สมาชิกวิสามัญ ได้แก่ผู้ซึ่งให้เงินแก่สภาเป็นการบำรุงประจำปี ปีละไม่ต่ำกว่า ๑๐๐ บาท ทุก ๆ ปีไป
สมาชิกสามัญ ได้แก่ผู้มีความรู้สอบไล่ได้ประกาศนียบัตรของสภากาชาดไทยในวิชาพยาบาลอย่าง ๑ ทั้งได้แก่ผู้ให้เงินบำรุงสภาประจำปี ปีละ ๑๐ บาททุกปีเสมอไป
ผู้ใดสมัครจะเข้าเป็นสมาชิกประเภทใดประเภทหนึ่งดังกล่าวไว้ในมาตรา ๑๔ มาตรา ๑๕ มาตรา ๑๖ ให้เขียนจดหมายแสดงความประสงค์ส่งมายังอุปนายกผู้อำนวยการ หรือเลขาธิการสภา เมื่ออุปนายกผู้อำนวยการพิจารณาเห็นสมควรจะรับเป็นสมาชิกแล้ว จักได้สั่งให้ขึ้นทะเบียน และแจ้งไปให้ผู้นั้นทราบ หรือให้เลขาธิการแจ้งไปให้ทราบ
สมาชิกมีสิทธิที่จะขอให้แพทย์ของสภาทำการรักษาพยาบาลให้ แล้วเสียเงินค่ารักษาพยาบาลเพียงครึ่งอัตราซึ่งเก็บจากคนที่มิใช่สมาชิก
การส่งเงินบำรุงนั้น จะส่งตรงให้สภานายก หรืออุปนายกผู้อำนวยการ หรือเลขาธิการ หรือเหรัญญิก ก็ได้ทั้งสิ้น ส่งเป็นตัวเงินก็ได้ เป็นใบเช็คหรือเป็นธนาณัติเป็นตั๋วดร๊าฟต์ก็ได้
ในวันสิ้นปีใดปีหนึ่ง ถ้าปรากฏว่าสมาชิกวิสามัญหรือสมาชิกสามัญผู้ใด มิได้ส่งเงินบำรุงประจำปีนั้นมายังกรรมการสภา ให้นับว่าขาดจากสมาชิก ให้คัดนามออกจากทะเบียนทีเดียว
สมาชิกผู้ใดมีความประสงค์จะลาออกจากตำแหน่งสมาชิก ก็ทำได้ แต่ต้องแจ้งความเป็นลายลักษณ์อักษรมายังเลขาธิการ และถ้ามีหนี้เกี่ยวค้างอยู่กับสภา ต้องใช้เสียให้เสร็จสิ้นก่อนออก
ให้เป็นที่เข้าใจกันว่าสภากาชาดไทยนี้เป็นสมาคมสำหรับประกอบการกุศลโดยแท้ การเข้าเป็นสมาชิกในสภานี้ชอบด้วยพระราชนิยมยิ่งนัก เพราะฉะนั้น ในกระทรวงทบวงการใดมีกฎข้อบังคับว่าผู้รับราชการในกระทรวงทบวงการนั้น ๆ ต้องขออนุญาตผู้บังคับบัญชาก่อนเข้าเป็นสมาชิกในสมาคมต่าง ๆ ดังนั้นไซร้ ให้ถือว่าการเข้าเป็นสมาชิกสภากาชาดไทยนี้ พระราชทานพระบรมราชานุญาตแล้วเสร็จ
หมวดที่ 3 ว่าด้วยเครื่องหมาย
รูปกาชาด (กากบาทแดง) เป็นเครื่องหมายของสภากาชาดไทยเช่นเดียวกับสภากาชาดของทุกประเทศ ห้ามมิให้ผู้หนึ่งผู้ใดภายในพระราชอาณาเขตไทยนี้ใช้รูปกาชาด (กากบาทแดง) นี้เป็นเครื่องหมายสำหรับการใด ๆ เช่นใช้เป็นตรายี่ห้อในการขายของเป็นต้น ห้ามมิให้เขียนหรือติดไว้ ณ ที่ใด ๆ เป็นอันขาด นอกจากได้รับอนุญาตแล้วจากกรรมการสภากาชาดไทย
ให้มีเครื่องหมายสำหรับสมาชิกของสภากาชาดไทยเป็นเข็มกลัดทองลงยาหรือเงินกาไหล่ทองลงยา รูปกลมเส้นศูนย์กลางยาว ๒ ๑/๒ เซนติเมตร ขอบวงกลมนั้นมีรูปเป็นจักร และมีอักษรพระบรมนามาภิไธยย่อ จ.ป.ร. ทับบนรูปกาชาดวางอยู่กลาง
เข็มนี้สำหรับกลัดที่อกเสื้อ
เฉพาะผู้ซึ่งเป็นกรรมการหรือสมาชิกของสภากาชาดไทยเท่านั้นจะมีสิทธิกลัดเข็มนี้ได้ และเข็มนี้กรรมการสภาจะแจกให้แก่สมาชิกทุกคนไม่คิดราคา ผู้ใดออกจากสมาชิกต้องส่งเข็มนี้คืน
หมวดที่ 3/1 เหรียญกาชาด
เหรียญกาชาดมีสามประเภท คือ เหรียญกาชาดสมนาคุณ เหรียญกาชาดสรรเสริญ และเหรียญกาชาดสดุดี
เหรียญกาชาดสมนาคุณ มีลักษณะเป็นเหรียญโลหะกลมแบน เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒๗ มิลลิเมตร ด้านหน้ามีรูปกาชาดและรูปนางพยาบาลประคองทารกกับคนชรา ด้านหลังกลางเหรียญมีที่ว่างสำหรับจารึกนามผู้ได้รับเหรียญและพุทธศักราช ภายในวงขอบเหรียญเบื้องบนมีข้อความว่า “สภากาชาด” และภายในวงขอบเหรียญเบื้องล่างมีข้อความว่า “สมนาคุณ” ด้านหน้ามีห่วงเป็นรูปกระหนก สำหรับบุรุษใช้ห้อยกับแพรแถบสีขาวกว้าง ๓๐ มิลลิเมตร ด้านหน้าแพรแถบตรงกลางมีกาชาดลงยา สำหรับสตรีใช้ห้อยกับแพรแถบดังกล่าวผูกเป็นรูปแมลงปอ
เหรียญกาชาดสมนาคุณ มีลำดับเป็น ๓ ชั้น คือ
ชั้นที่ ๑ ทองคำลงยาที่กาชาด
ชั้นที่ ๒ เงินกาไหล่ทอง
ชั้นที่ ๓ เงินรมดำ
เหรียญกาชาดสรรเสริญ มีลักษณะเป็นเหรียญทองแดงแบนรูปกาชาดมีวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลาง ๓๐ มิลลิเมตรทับอยู่ ด้านหน้ามีรูปนางเมขลาอุ้มพระชนกขึ้นจากมหาสมุทร ด้านหลังกลางเหรียญมีข้อความว่า “กาชาดสรรเสริญ” มีห่วงห้อย สำหรับบุรุษใช้ห้อยกับแพรแถบสีขาว กว้าง ๓๐ มิลลิเมตร มีริ้วสีแดงใกล้ขอบทั้งสองข้าง ด้านหน้าแพรแถบตรงกลางมีกาชาดลงยา สำหรับสตรีใช้ห้อยกับแพรแถบดังกล่าวผูกเป็นรูปแมลงปอ
เหรียญกาชาดสดุดี มีลักษณะเป็นเหรียญกลมแบน เส้นผ่าศูนย์กลาง ๓๐ มิลลิเมตร ด้านหน้า กลางเหรียญมีพระรูปสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถทรงฉลองพระองค์ชุดไทยประยุกต์ ทรงสายสะพายและสายสร้อยแห่งเครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์ อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ พระอังสาเบื้องซ้ายประดับดวงตราปฐมจุลจอมเกล้า เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา และเหรียญรัตนาภรณ์รัชกาลที่ ๙ ชั้นที่ ๑ ภายในวงขอบเหรียญ มีข้อความว่า “สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ สภานายิกาสภากาชาดไทย” ด้านหลังกลางเหรียญมีรูปตราสัญลักษณ์งานเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๖ รอบ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๔๗ ขนาบด้านขวาและซ้ายด้วยเครื่องหมายกาชาด ด้านล่างมีข้อความว่า “กาชาดสดุดี” เหนือขอบเหรียญมีอักษรพระนามาภิไธย “ส.ก.” ไขว้ ภายใต้พระมหามงกุฎ ด้านหลังมีห่วงสำหรับบุรุษใช้ห้อยกับแพรแถบ กว้าง ๓๐ มิลลิเมตร พื้นของแพรแถบเป็นสีขาวและตรงกลางแพรแถบมีริ้วสีแดง สำหรับสตรีใช้ห้อยกับแพรแถบดังกล่าวผูกเป็นรูปแมลงปอ
เหรียญกาชาดสดุดี มีลำดับเป็น ๓ ชั้น คือ
ชั้นพิเศษ ทองคำ
ชั้นที่ ๑ เงิน
ชั้นที่ ๒ บรอนซ์
การให้เหรียญกาชาดสมนาคุณ เหรียญกาชาดสรรเสริญ และเหรียญกาชาดสดุดี ให้เป็นไปตามข้อบังคับสภากาชาดไทย
เหรียญกาชาดสมนาคุณ เหรียญกาชาดสรรเสริญ และเหรียญกาชาดสดุดี ให้ประดับได้อย่างเครื่องราชอิสริยาภรณ์ และให้มีประกาศนียบัตรกำกับ เหรียญจำลองและดุมเสื้อ ทั้งนี้ ตามที่กำหนดในข้อบังคับสภากาชาดไทย
เหรียญกาชาดสมนาคุณ เหรียญกาชาดสรรเสริญ และเหรียญกาชาดสดุดี ให้เป็นสิทธิแก่ผู้ได้รับ และเมื่อผู้ได้รับวายชนม์ให้ตกทอดแก่ทายาทเพื่อรักษาไว้เป็นที่ระลึก
หมวดที่ 4 ว่าด้วยการลงอาญาแก่ผู้ละเมิดพระราชบัญญัตินี้
ผู้ใดใช้รูปกาชาดเป็นเครื่องหมายสำหรับการใด ๆ เขียนหรือติดไว้ ณ ที่ใด ๆ โดยมิได้รับอนุญาตจากกรรมการสภากาชาดไทยก่อน ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษ จำขังไม่เกิน ๓ เดือน สถาน ๑ ปรับไม่เกิน ๑๐๐๐ บาท สถาน ๑ หรือทั้งจำขังและปรับไม่เกินกำหนดซึ่งว่ามาแล้วนั้น
ผู้ใดซึ่งมิได้เป็นกรรมการหรือสมาชิกสภากาชาดไทยประดับเข็มเครื่องหมายสำหรับสมาชิกสภากาชาดไทย ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษ จำขังไม่เกิน ๓ เดือน สถาน ๑ ปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท สถาน ๑ หรือทั้งจำขังและปรับไม่เกินกำหนดซึ่งว่ามาแล้วนั้น
การฟ้องเอาโทษแก่ผู้ละเมิดพระราชบัญญัตินี้ ให้เป็นหน้าที่ของเจ้าพนักงานอัยการแผ่นดินแต่ฝ่ายเดียว
หมวดที่ 5 ว่าด้วยกำหนดเริ่มใช้และผู้รักษาพระราชบัญญัติ
ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้แต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป และให้ยกเลิกพระราชบัญญัติห้ามใช้เครื่องหมายกากะบาทแดงซึ่งได้ประกาศให้ใช้แต่วันที่ ๗ มกราคม พระพุทธศักราช ๒๔๕๔ นั้นเสีย ไม่ใช้ต่อไป
ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
ให้สภานายกและอุปนายกผู้อำนวยการสภากาชาดไทย มีอำนาจที่จะออกข้อบังคับวางระเบียบการละเอียดสำหรับเจ้าหน้าที่ทั้งปวงในสภากาชาดไทยปฏิบัติตามนั้นได้