ประมวลรัษฎากร เปลี่ยนอะไรบ้าง

ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร ลงวันที่ ๔ สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐) อาทิตย์ทิพอาภา พล.อ. เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน ตราไว้ ณ วันที่ ๓๑ มีนาคม พุทธศักราช ๒๔๘๑ เป็นปีที่ ๕ ในรัชกาลปัจจุบัน โดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า สมควรตราประมวลรัษฎากรเพื่อปรับปรุงการรัษฎากรตามหลักความเป็นธรรมแก่สังคม จึงมีพระราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้ บัญชีอัตราภาษีเงินได้ (๑) สำหรับบุคคลธรรมดา (ก) อัตราภาษีปกติ เงินได้สุทธิไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๐ (ข) อัตราภาษีเสริม เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๑๒,๐๐๐๑๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๐,๐๐๐๒๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๐๒๐ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๒๐,๐๐๐๒๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๓๐,๐๐๐๓๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๕๓๐ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๓๐,๐๐๐๓๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๔๐,๐๐๐๔๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๒๐๔๐ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๔๐,๐๐๐ บาท๔๐๐,๐๐๐ บาท ขึ้นไป ร้อยละ ๕๐ แต่(๒) สำหรับบริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (ก) กำไรสุทธิไม่เกิน ๕๐,๐๐๐๕๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๒๕๑๐ เงินได้(ข) กำไรสุทธิส่วนที่เกิน ๕๐,๐๐๐๕๐๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๖๐,๐๐๐๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๓๐๑๕ เงินได้(ค) กำไรสุทธิส่วนที่เกิน ๖๐,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๗๐,๐๐๐ บาท กว่า ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๓๕๒๐ บัญชีอัตราภาษีการค้า ประเภทการค้า การประกอบหรือ ดำเนินกิจการค้า เกณฑ์การจัดเก็บ ยอดเงินได้สุทธิที่ต้องคำนวณ เพื่อเสียภาษี อัตราภาษี ร้อยละ ๑. การรับจ้างทำของ ได้แก่การทำที่ได้รับสินจ้างจากสัญญาจ้างทำของ รวมทั้งการขายส่วนที่เกิน ๗๐,๐๐๐ บาทประกอบ และวัตถุพลอยได้จากการทำนั้น เช่น การตัด เย็บ ถักเสื้อผ้า การทำเครื่องเรือน การช่างไม้ การทาสี พ่นสี หรือขัดมันต่าง ๆ การซ่อมแซมบูรณะ หรือทำความสะอาด เครื่องจักรกล เครื่องมือ เครื่องใช้ และสิ่งของต่าง ๆ การย้อมสี การซักรีด การดัด ตัด หรือแต่งผม การช่างฝีมือต่าง ๆ หรือการรับจ้างทำของอื่น ๆ รวมทั้งการขายส่วนประกอบ และวัตถุพลอยได้จากการทำนั้น ๆ นอกจากที่ระบุไว้ในประเภทอื่นแล้ว รายรับ ๑ ๒. การขายของ ได้แก่การขายหรือแลกเปลี่ยนทรัพย์สินนอกจากที่ระบุไว้ในประเภทอื่นแล้ว เว้นการขายหนังสือพิมพ์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นข่าวสารอันเป็นบริการสาธารณะ แต่ไม่เกิน ๘๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๔๐รายรับ ๑ ๓. การขายผลิตภัณฑ์ ได้แก่การขายหรือแลกเปลี่ยนสิ่งอุปโภคบริโภคหรือสิ่งอื่น ๆ ที่ผลิตเองรวมทั้งการขาย หรือแลกเปลี่ยนวัตถุพลอยได้ เช่น การทำเหมืองแร่ การทำยาง การทำโรงสีข้าว การทำน้ำแข็ง การทำน้ำตาล หรือการผลิตอื่น ๆ เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน ๘๐,๐๐๐ บาทรายรับ ๑ ๔. การทำไฟฟ้า ได้แก่การจำหน่ายกระแสไฟฟ้า วัตถุพลอยได้ และสิ่งอุปกรณ์ไฟฟ้า รายรับ ๑ ๕. การทำประปา แต่ไม่เกิน ๑๒๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๔๕ได้แก่การจำหน่ายน้ำประปา หรือน้ำบาดาล วัตถุพลอยได้ และสิ่งอุปกรณ์ประปา รายรับ ๑ ๖. การพิมพ์ เงินได้สุทธิได้แก่การรับพิมพ์ทุกชนิด การรับเย็บสมุดเอกสารหรือทำปกรวมทั้งการขายส่วนประกอบและวัตถุพลอยได้ รายรับ ๑ ๗. การถ่ายรูป ได้แก่การล้าง อัด ขยายรูป การทำบล๊อก การถ่าย หรือทำภาพยนตร์ รวมทั้งการขายส่วนที่เกิน ๑๒๐,๐๐๐ บาทประกอบและวัตถุพลอยได้ รายรับ ๑ ๘. การรับเหมาก่อสร้าง ได้แก่การทำทาง การชลประทาน การปลูกสร้างโรงเรือนและการก่อสร้างอย่างอื่น รายรับ ๑ ๙. การรับโฆษณา ได้แก่การรับโฆษณาด้วยวิธีการทุกชนิด รายรับ ๒ ๑๐. การให้เช่าทรัพย์สิน ได้แก่การให้เช่า หรือให้เช่าซื้อยานพาหนะต่าง ๆ ฟิล์มภาพยนตร์ หรือทรัพย์สินอย่างอื่นที่มิใช่อสังหาริมทรัพย์ รายรับ ๑ ๑๑. การทำห้องเย็น ได้แก่การรับบริการเกี่ยวกับการเก็บสิ่งของต่าง ๆ ในห้องเย็น ขึ้นไป ร้อยละ ๕๐รายรับ ๑ ๑๒. การทำคลังสินค้า ได้แก่การทำคลังสินค้าหรือการรับฝากทรัพย์ รายรับ ๒ ๑๓. การทำโรงแรม (๒) สำหรับบริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลได้แก่การทำโรงแรมหรือบ้านพัก ห้องพัก หรือหอพักทำนองเดียวกับโรงแรมที่มิใช่ที่พักนักเรียนโดยเฉพาะ รายรับ ๑๐ ๑๔. การทำภัตตาคาร ได้แก่การจำหน่ายอาหาร หรือเครื่องดื่มในสถานที่ซึ่งจัดไว้ให้ประชาชนเข้าไปบริโภคได้ (๑) ภัตตาคารที่มีค่ารายปีไม่เกิน ๖๐๐ บาท (ก) กำไรสุทธิไม่๒) ภัตตาคารที่มีค่ารายปีเกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๐๖๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑,๒๐๐ บาท (ข) กำไรสุทธิส่วนที่๓) ภัตตาคารที่มีค่ารายปีเกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท ๑,๒๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๑๕๒,๔๐๐ บาท (๔) ภัตตาคารที่มีค่ารายปีเกิน ๒,๔๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๖,๐๐๐ บาท (ค) กำไรสุทธิส่วนที่๕) ภัตตาคารที่มีค่ารายปีเกินกว่า ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ร้อยละ ๒๐ ๖,๐๐๐ บาทขึ้นไป รายรับ รายรับ รายรับ รายรับ รายรับ ๒ ๔ ๖ ๑๐ ๑๕ ๑๕. การขนส่ง ได้แก่การขนส่งหรือรับจ้างด้วยยานพาหนะ รายรับ ๑/๔ ๑๖. การทำสถานพยาบาล ได้แก่การจัดที่พักหรืออาหารให้แก่คนไข้ รวมทั้งการรักษาพยาบาลและการให้ยา รายรับ ๑ ๑๗. การมหรสพ ได้แก่การจัดให้มีมหรสพตามความหมายในมาตรา ๑๓๐ เงินที่ได้รับตามตั๋วหรือค่าผ่านประตูโดยไม่รวมอากรมหรสพ ๑ ๑๘. โรงรับจำนำ ได้แก่การทำโรงรับจำนำรวมทั้งการขายของที่จำนำหลุดเป็นสิทธิ ดอกเบี้ยและรายรับ ๓ ๑๙. นายหน้าและตัวแทน ได้แก่การรับทำการเป็นนายหน้า ตัวแทน หรือรับจัดธุรกิจให้ผู้อื่นนอกจากที่ระบุไว้ในประเภทอื่น และรวมทั้งการรับจัดการเป็นผู้ขายทอดตลาด รายรับ ๕ ๒๐. การขายอสังหาริมทรัพย์ พิกัดอัตราฉบับที่ ๑ได้แก่การขาย ขายฝาก หรือให้เช่าซื้ออสังหาริมทรัพย์เป็นทางค้าหากำไร รายรับ ๓ ๒๑. การธนาคาร ได้แก่กิจการออมสินซึ่งไม่ใช่ของรัฐบาล กิจการของธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์ หรือของผู้ที่ประกอบกิจการโดยปกติเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ เช่น ให้กู้ยืมเงิน ค้ำประกัน รับแลกเปลี่ยนเงินตรา ออก ซื้อ หรือขายตั๋วเงิน หรือรับส่งเงินไปต่างประเทศด้วยวิธีต่าง ๆ รวมทั้งกิจการโพยก๊วน หรือฮ่วยตั๋ว (ก) ดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม ค่าบริการที่เรียกเก็บ (ข) กำไรก่อนหักรายจ่ายใด ๆ จากการรับแลกเปลี่ยนเงินตรา การออก ซื้อ หรือขายตั๋วเงิน การรับส่งเงินไปต่างประเทศ ๒ ๘ ๒๒. ประกันภัย ได้แก่ (๑) การรับประกันชีวิต (๒) การรับประกันอย่างอื่น เบี้ยประกันภัยที่เก็บได้ เว้นแต่เบี้ยประกันภัยที่ต้องคืนภายในเดือนที่เก็บได้หรือเบี้ยประกันภัยที่ได้จากการรับประกันต่อ เบี้ยประกันภัยที่เก็บได้ เว้นแต่เบี้ยประกันภัยที่ต้องคืนภายในเดือนที่เก็บได้ หรือเบี้ยประกันภัยที่ได้จากการรับประกันต่อ ๑ ๒ บัญชีอัตราภาษีป้าย ๑. อัตราภาษีเรียกเก็บนั้น ให้คิดตามพื้นที่ของป้ายดังต่อไปนี้ (ก) ป้ายที่ไม่มีมีอักษรไทยล้วน พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตร หรือเศษต่อ ๑๐ ต่อ ๑ บาท (ข) ป้ายที่มีอักษรไทยปนกับอักษรต่างประเทศหรือเครื่องหมายอื่น พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตร หรือเศษ ต่อ ๕ บาท แต่ถ้าในป้ายนั้น พื้นที่สำหรับอักษรไทยน้อยกว่าพื้นที่สำหรับอักษรต่างประเทศ หรือเครื่องหมายอื่นให้คิดตามอัตรา (กค) (ค) ป้ายที่มีไม่มีอักษรไทยล้วน พื้นที่ป้ายทุก ๕๐๐ ตารางเซนติเมตร หรือเศษต่อ ๑ ต่อ ๑๐ บาท ๒. ป้ายทุกป้ายต้องเสียภาษีอย่างน้อยป้ายละ ๑๐ บาท ๓. สำหรับป้ายโฆษณาให้เรียกเก็บภาษี ๑ ใน ๔ ของอัตราตาม ๑ และ ๒ ๔. พื้นที่ของป้ายไม่ว่าจะมีรูปร่างลักษณะอย่างใด ให้คำนวณดังนี้ (ก) ถ้าเป็นป้ายมีขอบเขตกำหนดได้ ให้เอาส่วนกว้างที่สุดคูณด้วยส่วนยาวที่สุดของขอบเขตป้ายเป็นตารางเซนติเมตร (ข) ถ้าเป็นป้ายไม่มีขอบเขตกำหนดได้ ให้ถือส่วนกว้างที่สุดเท่ากับส่วนกว้างของตัวอักษร หรือเครื่องหมายนอกที่สุดที่ประกอบเป็นป้ายเพิ่มขึ้นอีก ๑๐ เซนติเมตร และถือส่วนยาวที่สุดเท่ากับส่วนยาวของตัวอักษร หรือเครื่องหมายนอกที่สุดที่ประกอบเป็นป้ายเพิ่มขึ้นอีก ๑๐ เซนติเมตร แล้วคูณส่วนกว้างกับส่วนยาวเป็นตารางเซนติเมตร พิกัดอัตราฉบับที่ ๒ ร้านค้า ๑. ภาษีที่เรียกเก็บนั้น ให้ใช้ค่ารายปีในปีที่ล่วงมาแล้วของร้านค้าเป็นหลักเกณฑ์การประเมิน แต่ในกรณีที่เป็นร้านค้าสร้างขึ้นใหม่ ใช้เป็นครั้งแรกในปีภาษีใดก็ดี หรือเป็นร้านค้าที่มิได้สร้างใหม่ แต่ไม่ทราบค่ารายปีในปีที่ล่วงมาแล้วและไม่สามารถตรวจสอบได้ก็ดี ให้ใช้ค่ารายปีในปีภาษีนั้นเองเป็นหลักเกณฑ์การประเมิน ๒. ภาษีให้เรียกเก็บตามอัตรา ดังต่อไปนี้ (ก) ร้านค้าที่ผู้ต้องเสียภาษีไม่ได้อาศัยอยู่ร้อยละ ๕๐ แห่งค่ารายปี (ข) ร้านค้าเฉพาะร้านที่ผู้ต้องเสียภาษีอาศัยอยู่ร้อยละ ๔๐ แห่งค่ารายปี (ค) ร้านค้าที่มีค่ารายปีไม่ถึง ๑๒๐ บาท ให้ยกเว้นภาษีสำหรับส่วนร้านค้า แต่ทั้งนี้ มิให้เป็นการยกเว้นในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการใช้ร้านค้าหลายร้าน และค่ารายปีแห่งร้านค้าเหล่านั้น รวมกันมีจำนวนตั้งแต่ ๑๒๐ บาทขึ้นไป (ง) ร้านค้าแผงลอย ซึ่งค้าเฉพาะเครื่องบริโภคให้เรียกเก็บภาษีเพียงกึ่งอัตราของ (ก) (ข) หรือ (ค) แล้วแต่กรณี พิกัดอัตราฉบับที่ ๓ โรงอุตสาหกรรม ๑. ภาษีให้เรียกเก็บตามอัตรา ดังต่อไปนี้ (ก) โรงสี (๑) กำลังที่เครื่องจักรอาจทำการได้เป็นอย่างสูงสุดใน ๒๔ ชั่วโมง ในปีที่ล่วงมาแล้วคิดเป็นเกวียน ๆ ละ ๒๐ บาทต่อปี (๒) จำนวนลูกจ้างในปีที่ล่วงมาแล้ว คิดถัวเฉลี่ยเป็นรายเดือนคนละ ๑๐ บาทต่อปี (ข) ที่ทำการโม่หรือย่อยหิน ที่ทำการขุดแร่ หรือโรงอุตสาหกรรมอย่างอื่น (๑) กำลังสูงสุดของเครื่องจักรในปีที่ล่วงมาแล้ว คิดเป็นแรงม้า ๆ ละ ๒๐ บาทต่อปี (๒) จำนวนลูกจ้างในปีที่ล่วงมาแล้วคิดถัวเฉลี่ยเป็นรายเดือน คนละ ๑๐ บาทต่อปี (ค) ถ้าใช้แต่เครื่องจักรหรือลูกจ้างอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่อย่างเดียว ก็ให้เรียกเก็บภาษีตาม (๑) หรือ (๒) เพียงอย่างเดียว แล้วแต่กรณี ๒. ในกรณีที่เริ่มประกอบกิจการในโรงอุตสาหกรรม ระหว่างวันที่ ๑ มกราคมถึงวันที่ ๓๐ มิถุนายน ในปีภาษีใด ให้ใช้หลักเกณฑ์การประเมิน ดังต่อไปนี้ (ก) โรงสี (๑) กำลังที่เครื่องจักรอาจทำการได้เป็นอย่างสูงสุดใน ๒๔ ชั่วโมงในเดือนแรกที่ทำการ คิดเป็นเกวียน (๒) จำนวนลูกจ้างในเดือนแรกที่ทำการ คิดถัวเฉลี่ยเป็นรายวัน (ข) ที่ทำการโม่หรือย่อยหิน ที่ทำการขุดแร่หรือโรงอุตสาหกรรมอย่างอื่น (๑) กำลังสูงสุดของเครื่องจักรในเดือนแรกที่ทำการ คิดเป็นแรงม้า (๒) จำนวนลูกจ้างในเดือนแรกที่ทำการ คิดถัวเฉลี่ยเป็นรายวัน (๓) ถ้าใช้แต่เครื่องจักรหรือลูกจ้างอย่างใดอย่างหนึ่งแต่อย่างเดียว ก็ให้เรียกเก็บภาษีตาม (๑) หรือ (๒) เพียงอย่างเดียว แล้วแต่กรณี ๓. ในกรณีที่ผู้ประกอบกิจการในโรงอุตสาหกรรมขายเฉพาะแต่ผลที่ผลิตในการอุตสาหกรรมนั้น ไม่ว่าจะขายที่โรงอุตสาหกรรมนั้นเองหรือที่ร้านค้าซึ่งมีไว้สำหรับการขายนั้นก็ตาม ภาษีโรงค้าที่ต้องเสียตามมาตรา ๗๙ (๒) นั้น คงให้เสียแต่เฉพาะแต่สำหรับส่วนโรงอุตสาหกรรม บัญชีอัตราอากรแสตมป์ ลักษณะแห่งตราสาร ค่าอากรแสตมป์ ผู้ที่ต้อง เสียอากร ผู้ที่ต้อง ขีดฆ่าแสตมป์ ๑. เช่าที่ดิน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้าง อย่างอื่น หรือแพ ก. ถ้าไม่มีเงินกินเปล่า ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษ ของ ๑๐๐ บาท แห่งค่าเช่าทั้งหมด ตลอดเวลาเช่า ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า ข. ถ้ามีเงินกินเปล่าและไม่มีค่าเช่า ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาทหรือเศษ ของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า ค. ถ้ามีเงินกินเปล่าและมีค่าเช่าด้วย ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษ ของ ๑๐๐ บาทแห่งเงินกินเปล่า และค่าเช่าตลอดเวลาเช่าทั้งสองอย่างรวมกันตลอดอายุการเช่า ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า หมายเหตุ ๑.(๑) ถ้าสัญญาเช่ามิได้มีกำหนดอายุการ เช่า ให้ถือว่ามีกำหนดเวลา ๓ ปี ๒.(๒) ถ้าสัญญาเช่าฉบับใดครบกำหนด อายุการเช่าหรือครบกำหนด ๓ ปี ตาม (๑) แล้ว ผู้เช่ายังคงครองทรัพย์ สินทรัพย์สินอยู่ และผู้ให้เช่ารู้ความนั้น แล้วไม่ทักท้วง ทั้งมิได้ทำสัญญา ใหม่ ให้ถือว่าสัญญาเช่าฉบับ เดิมนั้นมีอายุต่อไปได้เริ่มทำกันใหม่โดยไม่มีกำหนด อายุการเช่า และต้องเสียอากรอีกภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่ถือว่าเริ่มทำสัญญาใหม่นั้น ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร การเช่าทรัพย์สินใช้ในการทำนาไร่ ไร่ สวน ๒. โอนใบหุ้น ใบหุ้นกู้ พันธบัตรและ และใบรับรองหนี้ ซึ่งบริษัท สมาคม คณะ บุคคล หรือองค์การใด ๆ เป็นผู้ออก คิดตามราคาหุ้นที่ชำระแล้วหรือตาม ราคาในตราสาร แล้วแต่อย่างใดจะ มากกว่าทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้โอน ผู้รับโอน ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. โอนพันธบัตรของรัฐบาลไทย ข. โอน ใบหุ้น ใบหุ้นกู้ และใบรับรองหนี้ ซึ่งสหกรณ์ หรือธนาคารเพื่อการสหกรณ์เป็นผู้ออก ๓. เช่าซื้อทรัพย์สิน ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษ ของ ๑๐๐ บาท แห่งราคาทั้งหมด ๑๐ สตางค์ ผู้ให้เช่า ผู้เช่า ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร เช่าซื้อทรัพย์สินใช้ในการทำนาไร่ ไร่ สวน ๔. จ้างทำของ ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษ ของ ๑๐๐ บาท แห่งสินจ้างซึ่งที่กำหนดไว้ ๒๕๑๐ สตางค์ ผู้รับจ้าง ผู้ว่าจ้าง หมายเหตุ (๑) ถ้าในเวลากระทำสัญญาจ้างทำของ ไม่ทราบจำนวนสินจ้างว่าเป็นราคาเท่า ใดเท่าใด ให้ประมาณจำนวนสินจ้างตาม สมควร เมื่อการรับจ้างทำของได้เสร็จ สิ้นลง และปรากฏแล้วเสียอากรตามจำนวนสินจ้างแน่ที่ประมาณนั้น นอนแล้ว (๒) ถ้ามีการรับเงินสินจ้างเป็นคราว ๆ และอากรที่เสียไว้เดิมยังไม่ครบ ให้เสียอากรเพิ่มเติมให้ครบ ตามจำนวนที่ต้องเสีย หรือขอคืนทุกครั้งในทันทีที่มีการรับเงิน อากรถ้าได้(๓) เมื่อการรับจ้างทำของได้สิ้นสุดลงแล้ว และปรากฏว่าได้เสียอากรเกินไปให้ขอคืนตามมาตรา ๑๒๒ ได้ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร สัญญาที่ทำขึ้นนอกสยาม ประเทศไทยและการ ปฏิบัติตามข้อสัญญานั้นมิได้ทำในสยามประเทศไทย ๕. กู้ยืมเงินหรือการตกลงให้เบิกเงินเกินบัญชีจากธนาคาร ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท๒๐๐ บาท หรือเศษ ของ ๑๐๐ บาทของ ๒๐๐ บาท แห่งยอดเงินที่ให้กู้ยืม หรือตกลงให้เบิกเกินบัญชี ๑๐ สตางค์ ผู้ให้กู้ ผู้กู้ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร การกู้ยืมเงินซึ่งสมาชิกกู้ยืมจากสหกรณ์ หรือสหกรณ์กู้ยืมจากสหกรณ์ หรือจาก ธนาคารเพื่อการสหกรณ์ ๖. กรมธรรม์ประกันภัย ก . (ก) กรมธรรม์ประกันวินาศภัย ทุก ๒๕ บาท หรือเศษของ ๒๕ บาท แห่งเบี้ยประกันภัย ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย ข.(ข) กรมธรรม์ประกันชีวิต ทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งจำนวนเงินที่เอาประกันภัย ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย ค.(ค) กรมธรรม์เงินปีประกันภัยอื่น ๆ ทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งจำนวนเงินที่เอาประกันภัย ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย (ง) กรมธรรม์เงินปี ทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๐๐ บาท แห่งต้นทุนเงินปีนั้น หรือถ้าไม่ปรากฏ ต้นทุน ให้คิดทุก ๒๐๐ บาท หรือเศษ ของ ๒๐๐ บาท แห่ง ๓๓ ๑/๓ เท่าของ รายได้ประจำปี ๑๐ สตางค์ ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย ง . (จ) กรมธรรม์ประกันภัยซึ่งผู้รับ ประกันภัยนำไปให้ผู้อื่นประกัน อีกต่อหนึ่ง ๑ บาท ผู้รับประกันภัยคนหลัง ผู้รับประกันภัยคนหลัง จ. ใบรับค่าเบี้ยประกันภัยเมื่อ(ฉ) บันทึกการต่ออายุ กรมธรรม์ประกันภัยเดิม กึ่งอัตราซึ่งเรียกเก็บสำหรับกรมธรรม์เดิม ผู้รับประกันภัย ผู้รับประกันภัย ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก.(ก) การประกันภัยสัตว์พาหนะซึ่งใช้ในการเกษตรกรรม ข.(ข) บันทึกประกันภัยหรือกรมธรรม์ประกันภัยชั่วคราว ซึ่งรับรองจะออกรมธรรม์กรมธรรม์ประกันภัยตัวจริง แต่ถ้าผู้ทรงจะเรียกร้องเอาสิทธิอย่างอื่นนอกจากให้ส่งมอบกรมธรรม์ประกันภัยตัวจริงแล้วต้องปิดแสตมป์เสียก่อน เช่นเดียวกับที่จะต้องปิดสำหรับกรมธรรม์ประกันภัยตัวจริง ๗. ใบมอบอำนาจ คือ ใบตั้งตัวแทนซึ่งมิ ได้มิได้กระทำในรูปลักษณะตราสารสัญญา รวมทั้งใบตั้งอนุญาโตตุลาการ ก.(ก) มอบอำนาจให้บุคคลคนเดียวหรือ หลายคนกระทำการครั้งเดียว ๑๕ บาท ผู้มอบอำนาจ ผู้รับมอบอำนาจ ข.(ข) มอบอำนาจให้บุคคลคนเดียวหรือ หลายคนร่วมกันกระทำการมากกว่า ครั้งเดียว ๕๑๐ บาท ผู้มอบอำนาจ ผู้รับมอบอำนาจ ค.(ค) มอบอำนาจให้กระทำการมากกว่าครั้ง เดียว โดยให้บุคคลหลายคน ต่างคน ต่างกระทำการกิจการแยกกันได้ คิดตาม รายตัวบุคคลที่รับมอบ คนละ ๕๑๐ บาท ผู้มอบอำนาจ ผู้รับมอบอำนาจ หมายเหตุ ถ้าผู้มอบอำนาจมีหลายคน แต่มิได้ เป็นผู้มีอำนาจร่วมกัน แล้วมอบ อำนาจในตราสารฉบับเดียวกัน ต้อง คิดตามรายตัวบุคคลผู้มอบอำนาจคนหนึ่ง เป็นเรื่องหนึ่ง ตามมาตรา ๑๐๘ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ๑. ใบไว้ความ(๑) ใบแต่งทนายและใบมอบอำนาจซึ่งทนายความให้แก่เสมียนของตน เพื่อเป็นตัวแทนดำเนินคดีในศาล ๒.(๒) ใบมอบอำนาจให้โอน หรือให้กระทำการใด ๆ เกี่ยวด้วยสัตว์พาหนะ ตามกฎหมายว่าด้วยสัตว์พาหนะ ๓.(๓) ใบมอบอำนาจให้รับเงินหรือสิ่งของแทน ๔.(๔) ใบมอบอำนาจซึ่งสหกรณ์เป็นผู้มอบ และใบมอบอำนาจตั้งสหกรณ์เป็นตัวแทนจัดการให้สหกรณ์ได้รับสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ ๘. ใบมอบฉันทะสำหรับให้ลงมติในที่ ประชุมของบริษัท ก.(ก) มอบฉันทะสำหรับชุมนุมการประชุมครั้งเดียว ๒๕ สตางค์๑ บาท ผู้มอบฉันทะ ผู้มอบฉันทะ ข.(ข) มอบฉันทะสำหรับชุมนุมการประชุมกว่าครั้งเดียว ๑๕ บาท ผู้มอบฉันทะ ผู้มอบฉันทะ ๙. (๑) ตั๋วแลกเงินหรือตราสารทำนองเดียวกัน ที่ใช้อย่างตั๋วแลกเงิน ก.(ก) จ่ายเมื่อเห็น ๕๑๐ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย ข.(ข) จ่ายเวลาอื่นนอกจากจ่ายเมื่อเห็น ทุก ๒๕๐ บาท ทุก ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๒๕๐ ของ ๑๐๐ บาท ๕๑๐ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย (๒) ตั๋วสัญญาใช้เงินหรือตราสารทำนองเดียวกัน ที่ใช้อย่างตั๋วสัญญาใช้เงิน ก.(ก) ออกให้ในลักษณะกู้เงิน คิดตาม จำนวนเงินในตราสาร ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้จะได้รับใช้เงินตามตั๋วสัญญาใช้เงิน ผู้ออกตั๋ว ข.(ข) ออกให้ในกรณีอื่น คิดอย่างเดียวกับอัตราตั๋วแลกเงิน ผู้ออกตั๋ว ผู้ออกตั๋ว ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ถ้าตั๋วออกเป็นสำรับ และฉบับแรก ในสำรับนั้นปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ฉบับอื่น ๆ ไม่ต้องปิดอีก แต่ต้อง สลักหลังฉบับนั้น ๆ ไว้ว่า ได้เสีย ค่าอากรแล้ว ๑๐. บิลออฟเลดิง ๒๕ สตางค์ ผู้กระทำตราสาร ผู้กระทำตราสาร ยกเว้นไม่ต้องเสียอากรหมายเหตุ ก. ถ้าออกเป็นสำรับ และฉบับแรก ในสำรับนั้นให้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ตามอัตราทุกฉบับอื่น ๆ ไม่ต้องปิดอีก แต่ต้องสลัก หลังฉบับนั้น ๆ ไว้ว่า ได้เสียอากรแล้ว ข. บิลออฟเลดิงสำหรับสินค้าที่ส่งเข้า มาในสยาม ๑๑. (๑) ใบหุ้นหรือใบหุ้นกู้ หรือใบรับรอง หนี้ ของบริษัท สมาคม คณะบุคคล หรือองค์การใด ๆ ๑๐๒๕ สตางค์ ผู้ทรงตราสาร ผู้ทรงตราสาร (๒) พันธบัตรของรัฐบาลใด ๆ ที่ขาย ในประเทศไทย ทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑ บาท ผู้ทรงตราสาร ผู้ทรงตราสาร ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ใบหุ้น ใบหุ้นกู้ หรือใบรับรองหนี้ของสหกรณ์ ๑๒. เช็ค หรือหนังสือคำสั่งใด ๆ ซึ่งใช้ แทนเช็ค ฉบับละ ๕๒๕ สตางค์ ผู้สั่งจ่าย ผู้สั่งจ่าย ๑๓. ใบใบรับฝากเงินต่อประเภทประจำของธนาคาร โดยมีดอกเบี้ย ก. ใบ(ก) ใบรับฝากที่มีจำนวนเงินต่ำกว่า ๕๐๐ ๑๐,๐๐๐ บาท ๒๕ สตางค์๑ บาท ผู้รับฝาก ผู้รับฝาก ข. ใบ(ข) ใบรับฝากที่มีจำนวนเงินตั้งแต่ ๕๐๐ ๑๐,๐๐๐ บาทขึ้นไป ๕๐ สตางค์๕ บาท ผู้รับฝาก ผู้รับฝาก ๑๔. เลตเตอร์ออฟเครดิต ก.(ก) ออกในสยามประเทศไทย เงินต่ำกว่า ๑,๒๐๐ บาท ๑ บาท ผู้ออกตราสาร ผู้ออกตราสาร เงินตั้งแต่ ๑,๒๐๐ บาทขึ้นไป แต่ ต่ำกว่า ๖,๐๐๐ บาท ๓ บาท ผู้ออกตราสาร ผู้ออกตราสาร เงินตั้งแต่ ๖,๐๐๐ บาท ขึ้นไป ๕ บาท ผู้ออกตราสาร ผู้ออกตราสาร ข.(ข) ออกในต่างประเทศ และให้ชำระ เงินในสยามประเทศไทย คราวละ ๒๕ สตางค์๑ บาท ผู้ทรงคนแรกในสยามประเทศไทย ผู้ทรงคนแรกในสยามประเทศไทย หมายเหตุ ตราสารเลตเตอร์ออฟเครดิตที่ออกในประเทศไทย และให้ชำระเงินในต่างประเทศ ต้องทำสำเนาเก็บไว้ในประเทศไทย ส่วนการเสียอากรให้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ เฉพาะในฉบับสำเนาดังกล่าวนั้น ๑๕. เช็คสำหรับผู้เดินทาง ก.(ก) ออกในสยามประเทศไทย ฉบับละ ๑๐๒๕ สตางค์ ผู้ออกเช็ค ผู้ออกเช็ค ข.(ข) ออกในเมืองต่างประเทศ แต่ให้ ชำระเงินในสยามในประเทศไทย ฉบับละ ๑๐๒๕ สตางค์ ผู้ทรงคนแรกในสยามประเทศไทย ผู้ทรงคนแรกในสยามประเทศไทย ๑๖. ใบรับของ ซึ่งออกให้เนื่องในกิจการรับขนส่งสินค้าภายในประเทศ โดยทางน้ำ ทางบก และทางอากาศ คือ ตราสารซึ่งลงลายมือชื่อพนักงานหรือนายสินค้าของยานพาหนะรับขนส่ง ซึ่งออกรับของดังระบุไว้ในใบรับนั้นเมื่อไม่ได้ออกบิลออฟเลดิง ก. ใบรับของที่ออกสำหรับรับขนส่ง และมีมูลค่ารับขนส่งน้อยกว่า ๕ บาท สำรับ ฉบับละ ๑๐ สตางค์ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ข. ใบรับของในกรณีอื่น สำรับละหมายเหตุ ๒๕ สตางค์ ผู้ออกใบรับถ้าออกเป็นสำรับให้ปิดแสตมป์ตามอัตราทุกฉบับ ผู้ออกใบรับ ๑๗. ค้ำประกัน ก.(ก) สำหรับเงินกรณีที่มิได้จำกัดจำนวนไม่ถึง ๕๐๐ บาท ทุกเงินไว้ ๑ บาท ผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน (ข) สำหรับจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ ไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท ๑ บาท ข.ผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน (ค) สำหรับจำนวนเงินตั้งแต่๕๐๐ บาท ขึ้นไป ๑ เกิน ๑,๐๐๐ บาท แต่ไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท ๕ บาท ผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน (ง) สำหรับจำนวนเงินเกิน ๑๐,๐๐๐ บาทขึ้นไป ๑๐ บาท ผู้ค้ำประกัน ผู้ค้ำประกัน ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก.(ก) ค้ำประกันหนี้เนื่องแต่การที่รัฐบาล ให้ราษฎรกู้ยืมหรือยืมเพื่อการบริโภคหรือ การเกษตรกรรม ข.(ข) ค้ำประกันหนี้เนื่องแต่การที่สหกรณ์ ให้สมาชิกกู้ยืมเงินหรือยืม ๑๘. จำนำ จำนวนหนี้ทุก ๑๐๐ บาท๒๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ ๒๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้รับจำนำ ผู้ผู้รับจำนำ ถ้าการจำนำมิได้จำกัดจำนวนหนี้ไว้ ๑ บาท ผู้รับจำนำ ผู้ผู้รับจำนำ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก.(ก) ตั๋วจำนำของโรงรับจำนำที่ได้รับ อนุญาตตามกฎหมาย ข.(ข) จำนำอันเกี่ยวกับการกู้ยืมซึ่งได้ปิด แสตมป์บริบูรณ์แล้วตามข้อ ๕ ๑๘๑๙. ใบรับของคลังสินค้า ๒๕ สตางค์ นายคลังสินค้า นายคลังสินค้า ๒๐. คำสั่งให้ส่งมอบของ คือตราสารซึ่ง บุคคลซึ่งผู้ปรากฏนามชื่อในตราสารนั้น หรือ ผู้ซึ่งบุคคลผู้นั้นตรานามชื่อไว้หรือผู้ทรงมี สิทธิที่จะรับมอบสินค้าอันอยู่ในอู่ หรือ เมืองท่า หรือคลังสินค้าซึ่งรับเก็บ หรือ รับฝาก โดยเรียกเก็บค่าเช่า หรือรับ สินค้าอันอยู่ที่ท่าสินค้า โดยที่เจ้าของ ลงลายมือชื่อ หรือมีผู้อื่นลงลายมือ ชื่อแทนในเมื่อขาย หรือโอนทรัพย์สิน อันปรากฏในตราสารนั้น ๕๑๐ สตางค์ ผู้ออกคำสั่ง ผู้ออกคำสั่ง ๒๑. ตัวแทน ก.(ก) มอบอำนาจเฉพาะการ ๕ บาท ตัวการ ตัวการ ข.(ข) มอบอำนาจทั่วไป ๑๐ บาท ตัวการ ตัวการ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร การตั้งตัวแทนในกรณีสหกรณ์เป็นตัวการ ๒๒. คำชี้ขาดของอนุญาโตตุลาการ ก.(ก) ในกรณีซึ่งพิพาทกันด้วยจำนวนเงิน หรือราคาทุกจำนวนเงิน ๑๐๐ บาท หรือเศษของ ๑๐๐ บาท ๑๐ สตางค์ อนุญาโตอนุญาโตตุลาการ ตุลาการอนุญาโตตุลาการ อนุญาโต ตุลาการ ข.(ข) ในกรณีอื่นซึ่งไม่กล่าวถึงจำนวนเงิน หรือราคา ๑๐ บาท อนุญาโตอนุญาโตตุลาการ ตุลาการอนุญาโตตุลาการ อนุญาโต ตุลาการ ๒๓. คู่ฉบับหรือคู่ฉีกแห่งตราสาร คือ เอกสารคือ ตราสารซึ่งมีข้อความอย่างเดียวกันกับต้น ฉบับต้นฉบับหรือต้นสัญญา และผู้กระทำ ตราสารได้ลงลายมือชื่อไว้อย่างเดียว กับต้นฉบับ ก. ถ้าต้นฉบับเสียอากรไม่เกิน ๕๐ สตางค์ เท่ากับอากรที่ ต้องเสียสำหรับ ต้นฉบับ (๑) ถ้าไม่มีบุคคลอีกฝ่ายหนึ่งเป็นคู่สัญญา คนที่เสียอากรสำหรับต้นฉบับ ต้องเป็นผู้เสีย คนเดียวกับ ผู้ขีดฆ่า ต้นฉบับ ข. ถ้า(ก) ถ้าต้นฉบับเสียอากรไม่เกิน ๕๐ สตางค์๑ บาท ๕๐ สตางค์เท่ากับอากรที่ต้องเสียสำหรับต้นฉบับ (๒) ถ้ามีบุคคลอีกฝ่ายหนึ่งเป็นคู่สัญญา บุคคลอีกฝ่ายหนึ่งนั้น ต้องเป็นผู้เสียภาษีอากร คนเดียวกับผู้ขีดฆ่าต้นฉบับ (ข) ถ้าเกิน ๑ บาท ๑ บาท ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ถ้าฝ่ายที่ต้องเสียอากรเป็นสหกรณ์ ๒๔. หนังสือบริคณห์สนธิ ของบริษัทจำกัด ที่ส่งต่อนายทะเบียน ๕๐ บาท ผู้เริ่มก่อการ ผู้เริ่มก่อการ ๒๕. ข้อบังคับของบริษัทจำกัด ที่ส่งต่อ นายทะเบียน ๕๐ บาท กรรมการ กรรมการ ๒๖. ข้อบังคับใหม่หรือสำเนาหนังสือ บริคณห์สนธิ หรือข้อบังคับของบริษัท จำกัด ซึ่งเปลี่ยนแปลงใหม่ ที่ส่งต่อ นายทะเบียน ๑๐ บาท กรรมการ กรรมการ ๒๗. หนังสือสัญญาห้างหุ้นส่วน ก.(ก) หนังสือสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วน ๑๐ บาท ผู้เป็นหุ้นส่วน ผู้เป็นหุ้นส่วน ข.(ข) หนังสือสัญญาที่แก้ไขสัญญาจัดตั้งห้างหุ้นส่วน ๒ บาท ผู้เป็นหุ้นส่วน ผู้เป็นหุ้นส่วน ๒๘. ใบรับ (เว้นแต่เอกสารการโพยก๊วน ตามข้อ ๓๑) ออกตามจำนวนเงินในใบรับ(๑) จากกิจการค้าตามความในมาตรา ๑๐๕ (๑) สำหรับมูลค่าตั้งแต่ ๑๐ บาทขึ้นไป ก. (๒) จากกิจการอื่น ก.สำหรับมูลค่าเกินกว่า ๕ตั้งแต่ ๑๐ บาท แต่ไม่เกิน ๒๐ บาท ๑๐ สตางค์ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ข. สำหรับมูลค่าเกินกว่า ๒๐ บาท ทุก ๒๐ บาท หรือเศษของ ๒๐ บาท ๑๐ สตางค์ ๑๐ สตางค์ ๑๐ สตางค์ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ค. ใบรับในการเช่าซื้อหรือการขายที่จำต้องออกตามความในมาตรา ๑๐๕ ทุกจำนวน ๒๐ บาท หรือเศษของ๒๐ บาทผู้ออกใบรับ ๑๐ สตางค์ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ผู้ออกใบรับ ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. การรับเงินซึ่งมีการรับแสดงไว้ในตราสารนั้นเอง และตราสารนั้นได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้วในลักษณะตราสารอย่างอื่น ทั้งขณะเมื่อได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์ การรับที่มีแสดงไว้นั้นเป็นองค์ของตราสารนั้นอยู่แล้ว ข. การสลักหลังตั๋วเงินแสดงการรับเงินในตั๋วนั้นทั้งจำนวน เว้นแต่การสลักหลังแสดงการรับเงินในตั๋วสัญญาใช้เงินออกให้ในลักษณะกู้ยืมเงิน ค. การรับตั๋วเงินซึ่งมิใช่เป็นการชำระหรือประกันหนี้ ง. การรับเงินซึ่งออกในการซื้อขายหรือโอนเงินตราทางธนาคาร หรือทางองค์การของรัฐบาล จ. การรับเงินบำนาญ บำเหน็จ ค่าจ้างหรือเบี้ยทดแทนรายจ่ายซึ่งรัฐบาลหรือนายจ้างจ่ายให้ลูกจ้าง ฉ. ใบรับที่ธนาคารออกให้ในการส่งเงินฝากกระแสรายวัน ช. ใบรับเงินที่รัฐบาลจ่ายคืน ซ. ใบรับเงินทางธนาณัติ ฌ. ใบรับที่ลูกจ้างและนายจ้างออกให้ซึ่งกันและกัน หรือที่ลูกจ้างออกให้ระหว่างกันและกัน สำหรับเงินที่จ่ายรับรับจ่ายกันในกิจการของนายจ้างตามหน้าที่ ข้อยกเว้นนี้ให้ใช้ตลอดถึงใบรับที่บุคคลในคณะบุคคลซึ่งกระทำกิจการร่วมกันออกให้ซึ่งกันและกันตามหน้าที่เพื่อดำเนินกิจการของคณะบุคคลนั้น ญ. ใบรับที่ออกในต่างประเทศ เว้นแต่ใบรับเบี้ยประกันภัย ฎ. ใบรับซึ่งผู้ประกอบการเกษตรออกให้ในการจำหน่ายพืชผลอันเกิดจากเกษตรกรรมของตน เช่นข้าวเปลือก ผัก ผลไม้ ปลา สัตว์ ของป่าไข่ น้ำมันยาง หรือหวาย อันเกิดจากเกษตรกรรมของตน ฏ. ใบรับเงินจากคลังธนาคารออมสินของรัฐบาล ฐ. ใบรับที่ออกให้ในกรณีที่ขายสินค้า ซึ่งทำในราชอาณาจักรส่งออกไปจำหน่ายนอกราชอาณาจักร ฑ. ใบรับที่สหกรณ์และสมาชิกออกให้ซึ่งกันและกัน ฒฑ. ใบรับชั่วคราวซึ่งออกในการรับเบี้ยประกันภัยครั้งแรก แต่ถ้าผู้ทรงจะเรียกร้องเอาสิทธิอย่างอื่นนอกจากให้ส่งมอบใบรับตัวจริงแล้วต้องปิดแสตมป์เสียก่อนเช่นเดียวกับที่จะต้องปิดสำหรับใบรับตัวจริง ณฒ. ใบรับในการไถ่ถอนการจำนองและไถ่ถอนการขายฝาก ซึ่งได้จดทะเบียนการไถ่ถอนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ดณ. ใบรับเงินค่าพันธบัตรเงินกู้ของรัฐบาลที่โอน ตด. ใบรับเงินค่าตั๋วเงินคลังที่โอน ถต. ใบรับเงินสำหรับค่าปริวรรตเงินซึ่งธนาคารเป็นผู้ออก ทถ. ใบรับออกให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทย เนื่องในการแลกเปลี่ยนธนบัตร ธท. ใบรับเงินซึ่งธนาคารเพื่อการสหกรณ์เป็นผู้ออกออ ๒๙. แบบพิมพ์ของรัฐบาล ก . แบบพิมพ์ซึ่งกฎหมายได้กำหนดราคาสูงกว่าฉบับละ ๑๐ สตางค์ ไว้ ให้ปิดแสตมป์แทนราคา ตามราคาที่กฎหมายกำหนด ผู้ทำตราสาร เจ้าพนักงานผู้จ่ายแบบพิมพ์ ข . แบบพิมพ์อื่น ๆ ๑๐๒๐ สตางค์ ผู้ทำตราสาร เจ้าพนักงานผู้จ่ายแบบพิมพ์ ค . (ยกเลิก) ง . (ยกเลิก) จ . (ยกเลิก) ฉ . (ยกเลิก) ยกเว้นไม่ต้องเสียอากร ก. ในกรณีสหกรณ์หรือ เทศบาล หรือสุขาภิบาลเป็นผู้เสียอากร ข. แบบพิมพ์ซึ่งรัฐบาลขอร้องให้กรอกเพื่อความรู้ของรัฐบาล โดยผู้กรอกไม่มีความผูกพันตามกฎหมายที่จะพึงต้องปฏิบัติ ค. แบบพิมพ์ซึ่งเจ้าบ้านต้องกรอกตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๒ ก. แห่งกฎกระทรวงการคลังออกตามความในประมวลรัษฎากร (ฉบับที่ ๗) ว่าด้วยเงินช่วยการประถมศึกษา ง. แบบพิมพ์ซึ่งนักเรียนหรือนักศึกษาใช้ตอบข้อสอบ จง. แบบพิมพ์ที่ใช้ในการฝากและถอนเงินคลังธนาคารออมสินของรัฐบาล ฉ. แบบปจ. แบบ ป.ค. ๔๓ เรื่องขอทำการเพาะปลูกในเขตเกาะ หรือดอนในแม่น้ำโขงของกระทรวงมหาดไทย ชฉ. แบบ ป. ๒ เรื่องแจ้งความสำรวจเด็กของกระทรวงธรรมการศึกษาธิการ ซช. แบบ ป.๕ เรื่องส่งเด็กเข้าเรียนของกระทรวงธรรมการศึกษาธิการ ฌซ. แบบพิมพ์ของกองประมวลสถิติ สภาเศรษฐกิจแห่งชาติ ญฌ. แบบ ร.ว. ๒๒ เรื่องชี้เขตที่ดินของกรมที่ดินและโลหกิจ ญ. แบบพิมพ์อื่นตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวง ๓๐. เรื่องราวยื่นต่อรัฐบาลหรือ เทศบาล หรือสุขาภิบาล ซึ่งร้องขอประโยชน์อันมีมูลค่า ตาม ที่จะได้ตามที่กำหนดไว้ในโดยกฎกระทรวง ๑๐ สตางค์ ผู้กระทำ ตราสาร ผู้กระทำ ตราสาร ๓๑. เอกสารโพยก๊วน ที่แสดงการรับ แลกหรือการรับส่งเงิน ทุก ๕ บาท หรือเศษของ ๕ บาท ๑๐ สตางค์ เจ้าสำนักโพยก๊วน เจ้าสำนักโพยก๊วน บัญชีอัตราอากรมหรสพ ๑. ภาพยนต์ให้เก็บอากรร้อยละ ๕๐ ของค่าตั๋ว ๒. กีฬาซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้จัดให้มีขึ้น ให้เก็บอากรร้อยละ ๑๐ ของค่าตั๋ว ๓. มหรสพอย่างอื่นให้เก็บอากรร้อยละ ๓๐ ของค่าตั๋ว ถ้าเป็นกีฬาตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ให้เก็บอากรร้อยละ ๒๐ ของค่าตั๋ว ๔. ถ้าเป็นมหรสพผสมให้เก็บอากรในอัตราสูง ๕. ตั๋วไม่เสียค่าดูให้เก็บอากรตามราคาชั้นที่ดูเป็นรายครั้งและรายบุคคลที่เข้าดู ๖. การคำนวณอากร ถ้าเอาห้าหารมีเศษต่ำกว่าห้าสตางค์ให้ปัดทิ้ง ๗. บัตรที่ทางราชการออกให้เข้าดูโดยไม่ต้องเสียค่าดูและตั๋วที่มีราคาไม่เกิน ๕๐ สตางค์ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากร บัญชีอัตราภาษีบำรุงท้องที่ ก. ที่ดินนอกเขตเทศบาล ลำดับเลข รายการ คิดตามราคาปานกลางของที่ดินในอัตรา หมายเหตุ ๑ มีไม่เกิน ๕๐ ไร่ ร้อยละ ๐.๕๐ บาท แต่ไม่ต่ำกว่าไร่ละ ๑ บาท และไม่เกินกว่าไร่ละ ๖๐ บาท เฉพาะที่ดินซึ่งเจ้าของใช้ประกอบกสิกรรมเองให้เสียไม่เกินกว่าไร่ละ ๔๐ บาท ๒ มีเกิน ๕๐ ไร่ แต่ไม่เกิน ๕๐๐ ไร่ ร้อยละ ๑.๐๐ บาท(เฉพาะส่วนที่เกิน ๕๐ ไร่) แต่ไม่ต่ำกว่าไร่ละ ๒ บาท และไม่เกินกว่าไร่ละ ๑๐๐ บาท เฉพาะที่ดินซึ่งเจ้าของใช้ประกอบกสิกรรมเองให้เสียไม่เกินไร่ละ ๕๐ บาท ๓ มีเกิน ๕๐๐ ไร่ขึ้นไป ร้อยละ ๒.๐๐ บาท(เฉพาะส่วนที่เกิน ๕๐๐ ไร่) แต่ไม่ต่ำกว่าไร่ละ ๕ บาท ข. ที่ดินในเขตเทศบาล ลำดับเลข รายการ คิดตามราคาปานกลางของที่ดินในอัตรา หมายเหตุ ๑ มีไม่เกิน ๑ ไร่ ร้อยละ ๐.๕๐ บาท แต่ไม่ต่ำกว่าไร่ละ ๒ บาท และไม่เกินกว่าไร่ละ ๑๐๐ บาท เฉพาะที่ดินซึ่งเจ้าของใช้ประกอบกสิกรรมเองก่อนวันใช้พระราชบัญญัตินี้ ให้เสียไม่เกินไร่ละ ๕๐ บาท ๒ มีเกิน ๑ ไร่ แต่ไม่เกิน ๑๐ ไร่ ร้อยละ ๐.๗๕ บาท(เฉพาะส่วนที่เกิน ๑ ไร่) แต่ไม่ต่ำกว่าไร่ละ ๔ บาท และไม่เกินกว่าไร่ละ ๒๐๐ บาท เฉพาะที่ดินซึ่งเจ้าของใช้ประกอบกสิกรรมเองก่อนวันใช้พระราชบัญญัตินี้ ให้เสียไม่เกินกว่าไร่ละ ๑๐๐ บาท ๓ มีเกิน ๑๐ ไร่ แต่ไม่เกิน ๒๐ ไร่ ร้อยละ ๑.๐๐ บาท(เฉพาะส่วนที่เกิน ๑๐ ไร่) แต่ไม่ต่ำกว่าไร่ละ ๑๐ บาท และไม่เกินกว่าไร่ละ ๓๐๐ บาท ๔ มีเกิน ๒๐ ไร่ขึ้นไป ร้อยละ ๒.๐๐ บาท(เฉพาะส่วนที่เกิน ๒๐ ไร่) แต่ไม่ต่ำกว่าไร่ละ ๒๐ บาท และไม่เกินกว่าไร่ละ ๕๐๐ บาท หมายเหตุ ๑. ที่ดินต้องเสียภาษีบำรุงท้องที่ เศษของไร่ให้คิดในอัตราลดลงตามส่วน ๒. เศษของ ๑ ตารางวาให้ปัดขึ้นเป็น ๑ ตารางวา ๓. เศษของ ๕ สตางค์ ให้ปัดทิ้ง บัญชีอัตราเงินภาษีการอากรซื้อข้าวโภคภัณฑ์ ๑. ปลายข้าว ปลายข้าวกล้อง ปลายข้าวนึ่ง หาบหลวงละ ๔๐ สตางค์ประเภทที่ รายการโภคภัณฑ์ อัตราร้อยละของราคา ๑ ทองคำ ทองคำขาว เงิน นาก เพชร พลอย และเครื่องรูปพรรณ ๒. ข้าวอย่างอื่นหาบหลวงละ ๖๐ สตางค์ เศษของ ๑ หาบถ้าต่ำกว่า .๒๕ ของ ๑ หาบ ให้ปัดก. เครื่องรูปพรรณที่ทำด้วยทองคำ ทองคำขาว เงิน นาก หรือส่วนผสมของวัตถุดังกล่าว ข. เพชร พลอย ที่มิได้ทำเป็น .๒๕ ของ ๑ หาบ และเก็บเงินภาษีการซื้อข้าว ๑ ใน ๔ ของอัตราที่กำหนดข้างต้นรูปพรรณ ค. เครื่องรูปพรรณที่ประดับด้วยเพชร พลอย ง. เครื่องประดับกายที่ทำเทียมเครื่องรูปพรรณดังกล่าว ใน ก. และ ค. ถ้าสูงกว่า .๒๕ ของ ๑ หาบ แต่ไม่เกิน .๕๐ ของ ๑ หาบ ให้ปัดเป็น .๕๐ ของ ๑ หาบ และเก็บเงินภาษีการซื้อข้าว ๑ ใน ๒ ของอัตราที่กำหนดข้างต้นหมายเหตุ คำว่า “เพชร พลอย” หมายความตลอดถึงทับทิม มรกต บุษราคัม โกเมน โอปอล์ นิล เพทาย ไพฑูรย์ หยก ไข่มุก และอัญมนีที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ๕ ๑๐ ๑๐ ๑๐ ๒ ของที่ต้องใช้กับไฟฟ้าหรือน้ำมันเชื้อเพลิงหรือแก๊ส ถ้าสูงกว่า .๕๐ ของ ๑ หาบ แต่ไม่เกิน .๗๕ ของ ๑ หาบ ให้ปัดก. ตู้เย็นหรือเครื่องคุมภาวะอากาศ ข. พัดลม ค. เครื่องซักผ้า ๕๕๕ ๓ นาฬิกา รวมทั้งสิ่งที่ติดอยู่กับนาฬิกานั้น ก. นาฬิกาที่เรือนเป็น .๗๕ ของ ๑ หาบ และเก็บเงินภาษีการซื้อข้าว ๓ ใน ๔ ของอัตราที่กำหนดข้างต้นทองหรือนากทั้งหมดหรือบางส่วน ข. นาฬิกาที่ประดับด้วยโภคภัณฑ์ประเภทที่ ๑ ข. ๕๑๐ ๔ เครื่องบรรเลง ก. เครื่องรับวิทยุที่มีเครื่องเล่นจานเสียงด้วย ถ้าสูงกว่า .๗๕ ของ ๑ หาบ แต่ไม่ถึง ๑ หาบ ให้ปัดเป็น ๑ หาบ และเก็บเงินภาษีการซื้อข้าวตามอัตราข้างต้นข. หีบเสียง เครื่องเล่นจานเสียงหรือเครื่องขยายเสียง ค. จานเสียง บัญชีอัตราภาษีการซื้อน้ำตาล๕ น้ำตาล กิโลกรัมละ ๑๐ สตางค์๕ ๕ ๕ เครื่องถ่ายรูปและเครื่องฉายภาพ ก. กล้องถ่ายภาพยนตร์ หมายเหตุ ๑. เศษของ ๑ กิโลกรัมแต่ไม่เกิน .๕ กิโลกรัม ให้ปัดเป็น .๕ กิโลกรัม และคิดภาษีการซื้อน้ำตาล ๑ ใน ๒ ของอัตรา ถ้าเศษของ ๑ กิโลกรัมแต่เกิน .๕ กิโลกรัม ให้ปัดเป็น ๑ กิโลกรัม และคิดภาษีการซื้อน้ำตาลตามอัตราข. กล้องถ่ายรูป ค. ฟิล์มสำหรับถ่ายรูปหรือภาพยนตร์ทุกชนิดที่ยังไม่ได้ถ่าย ง. เครื่องฉายภาพหรือภาพยนตร์ จ. เครื่องขยาย ล้าง อัด หรือพิมพ์รูป ภาพยนตร์และฟิล์ม ๒.น้ำตาลใด ๆ ถ้ามีน้ำตาลทำจากอ้อย ตาลโตนด มะพร้าวต้นไม้อื่นหรือนำเข้ามาจากต่างประเทศเจือปนอยู่ ให้ถือเป็นน้ำตาลทั้งหมดฉ. อุปกรณ์ของสิ่งต่าง ๆ ตาม ก. ถึง จ. บัญชีอัตราภาษีโรงแรมภัตตาคาร๕ (๑) อัตราร้อยละ ๑๕ ของเงินที่เรียกเก็บหรือที่ค้างชำระ แต่ภาษีที่จะต้องเสียทั้งปี ต้องไม่น้อยกว่าค่ารายปี๕ ๕ ๕ ๕ ๕ ๖ รถยนต์และรถอื่น ก. รถยนต์ทุกชนิดรวมทั้งส่วนประกอบที่ติดอยู่กับรถยนต์นั้น เว้นรถยนต์บรรทุก (๒) ถ้าเงินภาษีที่ชำระตาม (๑) ตลอดปีปฏิทินรวมกันมีจำนวนไม่ถึงค่ารายปี ให้เพิ่มเงินภาษีที่จะต้องชำระในเดือนสุดท้ายของปีปฏิทินเพื่อให้ยอดเงินภาษีข. รถจักรยานยนต์ทุกชนิดรวมทั้งปีเท่ากับค่ารายปี แต่ถ้าเป็นกรณีที่ประกอบกิจการโรงแรมภัตตาคารไม่เต็มปี ให้เสียภาษีตามส่วนแห่งระยะเวลาของเดือนที่ประกอบกิจการในปีปฏิทินที่ติดอยูกับรถนั้น ๑๐ ๑๐ ๗ น้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันเบนซิน ๑

ในประมวลรัษฎากรนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น “รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้มีหน้าที่รักษาการตามประมวลรัษฎากรนี้ “อธิบดี” หมายความว่า อธิบดีหัวหน้ากรมในกระทรวงการคลัง ซึ่งควบคุมการเก็บรัษฎากรประเภทต่าง ๆ ดังกำหนดไว้ในประมวลรัษฎากรนี้ และหมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย “ข้าหลวงประจำจังหวัด” หมายความว่า ข้าหลวงประจำจังหวัดปกครองท้องที่ และหมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย “อำเภอ” หมายความว่า กรมการนายอำเภอปกครองท้องที่หรือสมุห์บัญชีอำเภอ และหมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย “นายอำเภอ” หมายความว่า นายอำเภอหรือปลัดกิ่งประจำท้องที่ และหมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย “ที่ว่าการอำเภอ” หมายความว่า ที่ว่าการอำเภอหรือกิ่งอำเภอประจำท้องที่

บรรดารัษฎากรประเภทต่าง ๆ ซึ่งเรียกเก็บตามประมวลรัษฎากรนี้ จะตราพระราชกฤษฎีกาเพื่อการต่อไปนี้ก็ได้ คือ (๑) ลดอัตรา หรือยกเว้นเพื่อให้เหมาะสมกับเหตุการณ์ กิจการ หรือสภาพของบางท้องที่บางแห่งหรือทั่วไป (๒) ยกเว้นแก่บุคคลหรือองค์การระหว่างประเทศตามข้อผูกพันที่ประเทศไทยมีอยู่ต่อองค์การสหประชาชาติ หรือตามกฎหมายระหว่างประเทศ หรือตามสัญญา หรือตามหลักถ้อยทีถ้อยปฏิบัติต่อกันกับนานาประเทศ (๓) ยกเว้นแก่รัฐบาล องค์การของรัฐบาล เทศบาล สุขาภิบาล องค์การศาสนา หรือองค์การกุศลสาธารณะ การลดหรือยกเว้นตาม (๑) (๒) และ (๒๓) นั้น จะตราพระราชกฤษฎีกายกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงก็ได้

ถ้าเจ้าพนักงานดังจะกล่าวต่อไปนี้เห็นว่าผู้ต้องหาไม่ควรต้องได้รับโทษจำคุก หรือไม่ควรถูกฟ้องร้อง ก็ให้มีอำนาจเปรียบเทียบ โดยกำหนดค่าปรับแต่สถานเดียว ในความผิดต่อไปนี้ได้ คือ ๑.(๑) ความผิดตามมาตรา ๓ ทศ มาตรา ๓๕ มาตรา ๓๖ มาตรา ๙๐ มาตรา ๙๑ มาตรา ๙๒ มาตรา ๙๓ มาตรา ๑๐๒ มาตรา ๑๒๔ มาตรา ๑๒๕ มาตรา ๑๒๗ มาตรา ๑๒๘ มาตรา ๑๔๒ มาตรา ๑๔๓ มาตรา ๑๖๕๑๖๓ มาตรา ๒๐๙๑๙๓ มาตรา ๒๔๓๑๙๔ มาตรา ๒๔๖๑๙๕ มาตรา ๒๖๐๑๙๖ และมาตรา ๒๖๑๑๙๘ ซึ่งเกิดขึ้นในจังหวัดพระนครและ หรือจังหวัดธนบุรี ให้เป็นอำนาจของอธิบดี ถ้าเกิดขึ้นในจังหวัดอื่น ให้เป็นอำนาจของข้าหลวงประจำผู้ว่าราชการจังหวัด ๒.(๒) ความผิดตามมาตรา ๑๒๖ มาตรา ๒๐๘ ๓ นว มาตรา ๒๑๐๓๗ มาตรา ๒๑๑๑๒๖ มาตรา ๒๔๒ มาตรา ๒๔๔ ๑๙๗ และมาตรา ๒๔๕๑๙๙ ให้เป็นอำนาจของคณะกรรมการ ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนกรมสรรพากร ผู้แทนกรมอัยการมหาดไทย และผู้แทนกรมตำรวจ ถ้าผู้ต้องหายินยอมตามที่เปรียบเทียบและยอมใช้ค่าปรับตามที่เปรียบเทียบเสร็จแล้ว ให้ถือว่าเป็นอันคุ้มผู้ต้องหามิให้ถูกฟ้องร้องต่อไปในกรณีแห่งความผิดนั้น

เบญจ ในกรณีจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร ให้อธิบดี สำหรับในเขตจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี หรือผู้ว่าราชการจังหวัด สำหรับในเขตจังหวัดอื่น มีอำนาจออกคำสั่งเป็นหนังสือให้เจ้าพนักงานสรรพากรทำการตรวจค้นหรือยึดบัญชี เอกสารหรือหลักฐานต่าง ๆ ซึ่งเกี่ยวกับหรือสันนิษฐานว่าเกี่ยวกับภาษีอากรที่จะต้องเสียได้ การตรวจค้นหรือยึดตามความในวรรคก่อน ให้กระทำได้ระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก

ฉ บรรดาบัญชี เอกสาร และหลักฐานต่าง ๆ ซึ่งเกี่ยวกับหรือสันนิษฐานว่าเกี่ยวกับภาษีอากรที่จะต้องเสีย ถ้าทำเป็นภาษาต่างประเทศ เจ้าพนักงานประเมินหรือพนักงานเจ้าหน้าที่จะสั่งให้บุคคลใดที่มีหน้าที่รับผิดชอบ จัดการแปลเป็นภาษาไทยให้เสร็จภายในเวลาที่สมควรก็ได้

สัตต เพื่อประโยชน์แห่งการจัดเก็บภาษีอากรตามประมวลรัษฎากร การตรวจสอบและรับรองบัญชีจะกระทำได้ก็แต่โดยบุคคลที่ได้รับใบอนุญาตจากอธิบดี บุคคลที่จะขอใบอนุญาตจากอธิบดีตามความในวรรคก่อนต้องเป็นผู้ที่มีคุณสมบัติและปฏิบัติตามระเบียบที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี บุคคลใดได้รับใบอนุญาตดังกล่าวแล้ว ถ้าฝ่าฝืนระเบียบที่อธิบดีกำหนด อธิบดีอาจพิจารณาสั่งถอนใบอนุญาตเสียก็ได้ บทบัญญัติแห่งมาตรานี้จะใช้บังคับในเขตจังหวัดใด ให้อธิบดีประกาศโดยอนุมัติรัฐมนตรี การประกาศ ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

อัฏฐ กำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการหรือแจ้งรายการต่าง ๆ ก็ดี กำหนดเวลาการอุทธรณ์ก็ดี หรือกำหนดเวลาการเสียภาษีอากรตามที่กำหนดไว้ในประมวลรัษฎากรนี้ก็ดี ถ้าผู้มีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามกำหนดเวลาดังกล่าวมิได้อยู่ในประเทศไทย หรือมีเหตุจำเป็นจนไม่สามารถจะปฏิบัติตามกำหนดเวลาได้ เมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นเป็นการสมควร จะให้ขยายหรือให้เลื่อนกำหนดเวลาออกไปอีกตามความจำเป็นแก่กรณีก็ได้ กำหนดเวลาต่าง ๆ ที่กำหนดไว้ในประมวลรัษฎากรนี้ เมื่อรัฐมนตรีเห็นเป็นการสมควร จะขยายหรือเลื่อนกำหนดเวลานั้นออกไปอีกตามความจำเป็นแก่กรณีก็ได้

นว ผู้ใดรู้อยู่แล้วไม่อำนวยความสะดวกหรือขัดขวางเจ้าพนักงานผู้กระทำการตามหน้าที่ ตามความในมาตรา ๓ เบญจ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

ทศ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าพนักงานประเมิน หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามความในมาตรา ๓ ฉ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท

ในการอุทธรณ์การประเมินภาษีอากรที่อำเภอไม่มีหน้าที่ประเมิน ให้อุทธรณ์ได้ตามเกณฑ์และวิธีการ ดังต่อไปนี้ (๑) เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามความในมาตรา ๒๑ หรือมาตรา ๒๕ ให้อุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินต่ออธิบดี หรือข้าหลวงประจำผู้ว่าราชการจังหวัด ตามที่กำหนดในกฎกระทรวงภายในกำหนด ๑๕ สิบห้าวัน นับแต่วันได้รับแจ้งการประเมินตามความในมาตรา ๑๕๑๘ มาตรา ๒๐ หรือมาตรา ๒๔ หรือมาตรา ๔๙ (๒) เว้นแต่ในกรณีห้ามอุทธรณ์ตามความในมาตรา ๓๓ ให้อุทธรณ์คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของอธิบดีหรือข้าหลวงประจำผู้ว่าราชการจังหวัดต่อศาลภายในกำหนด ๑๕ สิบห้าวัน นับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์

การอุทธรณ์ไม่เป็นการทุเลาการเสียภาษีอากร เว้นแต่กรณีอุทธรณ์การประเมินของเจ้าพนักงานประเมินตามความในมาตรา ๒๐ หรือมาตรา ๔๙ กรณีอุทธรณ์การประเมินตามความในมาตรา ๒๐ หรือมาตรา ๔๙ ผู้อุทธรณ์ต้องเสียภาษีอากรตามคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ภายในกำหนด ๓๐ สามสิบวัน นับแต่วันได้รับแจ้งคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ถ้าไม่เสียภายในกำหนดนี้ ให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐ แห่งเงินภาษีอากรที่ต้องเสีย เงินนี้ให้ถือเป็นค่าภาษีอากร<o:p>

ในหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น “เงินได้สุทธิ” หมายความว่า เงินได้อันเข้าลักษณะพึงเสียภาษีในหมวดนี้ เงินได้ที่กล่าวนี้ให้หมายความรวมตลอดถึงทรัพย์สินหรือประโยชน์อย่างอื่นที่ได้รับซึ่งอาจคิดคำนวณได้เป็นเงิน “ปีภาษี” หมายความว่า ปีปฏิทิน “ภาษีปกติ” หมายความว่า ภาษีเก็บจากเงินได้ในอัตราภาษีปกติ(ยกเลิก) “ภาษีเสริม” หมายความว่า ภาษีเก็บจากเงินได้ในอัตราภาษีเสริม(ยกเลิก) “ภาษีเงินได้” หมายความว่า ภาษีปกติ หรือภาษีเสริม หรือทั้งสองอย่างรวมกัน(ยกเลิก)

เงินได้พึงประเมินนั้น คือเงินได้ประเภทต่อไปนี้ (๑) เงินเดือน ค่าจ้าง โบนัส เบี้ยหวัด บำเหน็จ บำนาญ เงินค่าเช่าบ้าน บ้านที่นายจ้างให้อยู่โดยมิต้องไม่เสียค่าเช่า หรือประโยชน์เพิ่มอย่างอื่น ซึ่งนายจ้างจ่ายหรือให้ใช้ หรือให้แก่ลูกจ้างของตนเป็นค่าเนื่องจากการจ้างแรงงาน (๒) ค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า ค่าส่วนลด เงินอุดหนุน ในงานที่ทำ เบี้ยประชุมกรรมการ บำเหน็จกรรมการ โบนัสกรรมการ ค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า เงิน หรือเงินประโยชน์เพิ่มอย่างอื่นที่ได้ หรือได้ใช้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานอย่างอื่นที่ทำนอกจากที่ระบุไว้ในอนุมาตราอื่น หรือประโยชน์อย่างอื่นซึ่งได้รับเพิ่มขึ้นจากการรับทำงานให้ ไม่ว่าหน้าที่หรือตำแหน่งงานหรืองานที่รับทำให้นั้น จะเป็นการประจำหรือชั่วคราว (๓) เงินปีพระบรมวงศานุวงศ์ ค่าแห่งกู๊ดวิลล์ ค่าแห่งลิขสิทธิ์ ค่าแห่งการโอนสิทธิเงินปีหรือเงินได้มีลักษณะเป็นเงินรายปีอันได้มาจากพินัยกรรม นิติกรรมอย่างอื่น หรือคำพิพากษาของศาล และเงินที่ได้รับเป็นส่วนแบ่งหรือส่วนแจกของผลกำไรหรือดอกเบี้ย จากเงินทุนหรือทรัพย์สินอันเป็นทรัสต์ (๔) เงินได้ที่เป็น (ก) ดอกเบี้ยจากพันธบัตร หุ้นกู้ เงินกู้ยืม จำนำ จำนอง หรือจากเงินฝาก (ข) เงินปันผลหรือ เงินส่วนแบ่งของกำไร หรือประโยชน์ใดที่ได้จากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (ค) เงินโบนัสที่จ่ายแก่ผู้ถือหุ้น หรือผู้เป็นหุ้นส่วนในบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (ง) เงินลดทุนของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเฉพาะส่วนที่จ่ายไม่เกินกว่ากำไรและเงินที่กันไว้รวมกัน (จ) เงินเพิ่มทุนของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลซึ่งตั้งจากกำไรที่ได้มาหรือเงินที่กันไว้รวมกัน (ฉ) ผลประโยชน์ที่ได้จากการที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ควบเข้ากัน หรือการรับช่วงกัน หรือการเลิกกัน ซึ่งตีราคาเป็นเงินได้เกินกว่าเงินทุน ความใน (ก) นี้มิให้ใช้บังคับแก่ดอกเบี้ยจากพันธบัตรของรัฐบาลไทย จาก(ช) ผลประโยชน์ที่ได้จากการโอนหุ้นหรือโอนการเป็นหุ้นส่วน ซึ่งตีราคาเป็นเงินฝากธนาคารออมสิน และจากเงินฝากธนาคารเฉพาะส่วนที่ไม่ได้เกินอัตราดอกเบี้ยของธนาคารออมสินกว่าที่ลงทุน (๕) เงินได้เนื่องในหรือประโยชน์อย่างอื่นที่ได้เนื่องจาก (ก) การให้เช่าทรัพย์สิน รวมทั้ง (ข) การผิดสัญญาเช่าซื้อทรัพย์สิน (ค) การผิดสัญญาซื้อขายเงินผ่อน ซึ่งผู้ขายได้รับคืนทรัพย์สินที่ซื้อขายนั้นโดยไม่ต้องคืนเงินหรือประโยชน์อย่างอื่นที่ให้กันแทนที่ได้รับไว้แล้ว ในกรณี (ข) และ (ค) ให้ถือว่า เงินเนื่องในการให้เช่าหรือประโยชน์ที่ได้รับไว้แล้วแต่วันทำสัญญาจนถึงวันผิดสัญญาทั้งสิ้น เป็นเงินได้พึงประเมินของปีที่มีการผิดสัญญานั้น (๖) เงินได้จากวิชาชีพอิสระ คือวิชากฎหมาย การประกอบโรคศิลปะศิลป วิศวกรรม สถาปัตยกรรม การบัญชี ประณีตศิลปกรรม หรือวิชาชีพอิสระอื่น ซึ่งจะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดชนิดไว้ (๗) เงินได้จากการรับเหมาทำการโยธา เช่น การรับที่ผู้รับเหมาทำทาง ชลประทาน ประปา ปลูกสร้างโรงเรือน และการก่อสร้างอย่างอื่น ๆต้องลงทุนด้วยการจัดหาสัมภาระในส่วนสำคัญนอกจากเครื่องมือ (๘) เงินได้จากอาชีพอื่น ๆ เช่น การธุรกิจ การพาณิชย์ การเกษตร การพาณิชย์อุตสาหกรรม การขนส่ง การหัตถกรรม การศิลปกรรม การช่างฝีมือ และการอุตสาหกรรมหรือการอื่น ๆ ตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดชนิดไว้ วรรคสอง (ยกเลิก)นอกจากที่ระบุไว้ใน (๑) ถึง (๗) แล้ว

เงินได้ในลักษณะดังจะกล่าวพึงประเมินประเภทต่อไปนี้ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องรวมคำนวณเป็นเพื่อเสียภาษีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) และ (๒) คือ (๑) ค่าเบี้ยทดแทนรายจ่ายพิเศษเลี้ยง หรือประโยชน์เพิ่มอันจ่ายโดยสุจริตเป็นโสหุ้ยอันระบุเฉพาะค่าพาหนะ ซึ่งลูกจ้าง หรือผู้รับตำแหน่งหน้าที่งานหรือตำแหน่งงาน หรือลูกจ้างต้องผู้รับทำงานให้ได้จ่ายไปโดยสุจริตตามความจำเป็นเฉพาะในการที่ต้องปฏิบัติการตามหน้าที่และของตน และได้จ่ายไปทั้งหมดในการนั้น และโดยจำเป็นแก่การนั้น รวมทั้ง (๒) ค่าพาหนะและเบี้ยทดแทนรายจ่ายหรือประโยชน์เพิ่มในลักษณะดังว่ามานี้ ซึ่งเลี้ยงเดินทางตามอัตราที่รัฐบาลกำหนดไว้ตามพระโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยอัตราค่าพาหนะและเบี้ยเลี้ยงเดินทาง (๒๓) เงินค่าเดินทางซึ่งนายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างและ เฉพาะส่วนที่ลูกจ้างได้จ่ายทั้งหมดโดยจำเป็นเพื่อการเดินทางจากต่างถิ่นในการเข้ารับงานเป็นครั้งแรก หรือในการกลับถิ่นเดิม เมื่อการจ้างได้สิ้นสุดลงแล้ว (๓๔) ในกรณีที่นายจ้างและลูกจ้างได้ทำสัญญากันโดยสุจริตก่อนใช้พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ พุทธศักราช ๒๔๗๕ มีข้อกำหนดว่า นายจ้างจะชำระเงินบำเหน็จ เงินค่าธรรมเนียม เงินค่านายหน้า หรือเงินโบนัส ให้แก่ลูกจ้างเป็นจำนวนเดียว เมื่อการงานที่จ้างได้สิ้นสุดลงแล้ว แม้เงินเต็มจำนวนนั้นจะได้ชำระภายหลังที่ใช้บทบัญญัติในส่วนนี้ก็ดี เงินบำเหน็จ เงินค่าธรรมเนียม เงินค่านายหน้า หรือเงินโบนัส ส่วนที่เป็นค่าจ้างแรงงานอันได้ทำในเวลาก่อนใช้พระราชบัญญัติภาษีเงินได้ พุทธศักราช ๒๔๗๕ นั้น ไม่ต้องรวมคำนวณเป็นเพื่อเสียภาษีเงินได้พึงประเมิน (๔๕) เงินเพิ่มพิเศษประจำตำแหน่ง และเงินค่าเช่าบ้าน หรือบ้านที่ให้อยู่โดยไม่ต้องเสียค่าเช่า สำหรับข้าราชการ สถานทูต หรือสถานกงสุลไทยในต่างประเทศ (๖) เงินได้จากการขาย หรือส่วนลดจากการซื้ออากรแสตมป์ หรือแสตมป์ไปรษณียากรของรัฐบาล (๗) เบี้ยประชุมกรรมาธิการหรือกรรมการ หรือค่าสอน ค่าสอบ ที่ทางราชการหรือสถานศึกษาของทางราชการจ่ายให้ (๘) ดอกเบี้ยจากพันธบัตรของรัฐบาลไทย หรือจากเงินฝากธนาคารออมสินของรัฐบาล (๙) การขายทรัพย์สินอันเป็นมรดก หรือการขายทรัพย์สินซึ่งทรัพย์สินนั้นได้มาโดยมิได้มุ่งในทางการค้าหรือหากำไร ทั้งนี้ ต้องเป็นไปตามระเบียบที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี (๑๐) เงินได้ที่ได้รับจากการอุปการะ โดยหน้าที่ธรรมจรรยา เงินได้ที่ได้รับจากการรับมรดก หรือจากการให้โดยเสน่หาเนื่องในพิธีหรือตามโอกาสแห่งขนบธรรมเนียมประเพณี (๑๑) รางวัลสลากกินแบ่ง หรือสลากออมสินของรัฐบาล รางวัลที่ทางราชการจ่ายให้ในการประกวดหรือแข่งขัน สินบนรางวัลที่ทางราชการจ่ายให้ รางวัลเพื่อการศึกษาหรือค้นคว้าในวิทยาการ (๑๒) บำนาญพิเศษ บำเหน็จพิเศษ บำนาญตกทอด หรือบำเหน็จตกทอด (๑๓) ค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิด เงินที่ได้จากการประกันภัย หรือการฌาปนกิจสงเคราะห์ (๑๔) เงินส่วนแบ่งกำไรจากห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล และเงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ (๔) (ข) (ง) (จ) หรือ (ฉ) ซึ่งได้จาก บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีหน้าที่เสียภาษีอย่างบุคคลธรรมดา (๑๕) เงินได้ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วรวมกันไม่เกิน ๔,๘๐๐ บาท (๑๖) เงินได้ที่ได้รับจากกองมรดกซึ่งต้องเสียภาษีตามความในมาตรา ๕๗ ทวิ (๑๗) เงินได้ตามที่จะได้กำหนดยกเว้นโดยกฎกระทรวง

เงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ (๑) เฉพาะที่ได้กำหนดจำนวนซึ่งจะต้องจ่าย และระยะเวลาการจ่ายไว้แน่นอนและเป็นการประจำ หรือที่จ่ายในเมื่อได้ออกจากการงานแล้วโดยเด็ดขาดและ (๒) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาสำหรับเป็นค่าใช้จ่ายในการอาชีพได้ร้อยละ ๒๐ แต่รวมกันต้องไม่เกิน ๑๐,๐๐๐๒๐,๐๐๐ บาท

เงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ (๕) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าเป็นบ้าน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นหรือแพ ยอมให้หัก (ก) ค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ ๒๐ สำหรับชดเชยค่าเช่าที่ดิน เบี้ยประกันภัย ค่าซ่อมแซม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ (ข) ค่าภาษีโรงเรือนและที่ดิน หรือภาษีเรือ โรงร้าน ตึก แพ ตามอัตราที่ระบุไว้ในกฎหมายนั้น ๆ ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว และ (ค) ดอกเบี้ยจำนองสำหรับทรัพย์สินนั้นเท่าที่จ่ายจริง (๒) ถ้าเป็นที่ดินใช้ในการเกษตรกรรม ยอมให้หัก (ก) ค่าใช้จ่ายเป็นการเหมา ร้อยละ ๑๐ สำหรับชดเชยค่าบำรุงที่ดินและค่าเช่าที่ดิน<o:p> (ข) เงินช่วยบำรุงท้องที่ตามที่ได้ชำระไปในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว และ (ค) ดอกเบี้ยจำนองสำหรับทรัพย์สินนั้นเท่าที่จ่ายจริง (๓) ถ้าเป็นที่ดินที่มิได้ใช้ในการเกษตรกรรม ยอมให้หักดอกเบี้ยจำนองสำหรับทรัพย์สินนั้นเท่าที่จ่ายจริง (๔) ถ้าเป็นทรัพย์สินที่อาจจำนองได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ นอกจากที่กล่าวมาแล้วใน (๑) (๒) และ (๓) ยอมให้หักไปทั้งหมดตามความจำเป็นของกิจการ และค่าใช้จ่ายนั้นจะต้องไม่เป็นการเหมาร้อยละ ๑๐ สำหรับชดเชยเบี้ยประกันภัย ค่าซ่อมแซม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ และยังยอมให้หักดอกเบี้ยจำนองสำหรับทรัพย์สินนั้นเท่าที่จ่ายจริงได้อีกด้วย (๕) ถ้าเป็นทรัพย์สินอย่างอื่นนอกจากที่กล่าวมาแล้วใน (๑) (๒) (๓) และ (๔) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาร้อยละ ๕ สำหรับชดเชยค่าซ่อมแซม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆลงทุนหรือส่วนตัว ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๖๕ ตรี มาใช้บังคับโดยอนุโลม

เงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ (๖) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาสำหรับเป็นเท่าที่จ่ายไปทั้งหมดตามความจำเป็นของกิจการ และค่าใช้จ่ายในกิจการของวิชาชีพอิสระนั้น ๆ ตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดไว้จะต้องไม่เป็นการจ่ายลงทุนหรือส่วนตัว ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๖๕ ตรี มาใช้บังคับโดยอนุโลม

เงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ (๗) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายเท่าที่จ่ายไปทั้งหมดตามความจำเป็นของกิจการ และค่าใช้จ่ายนั้นจะต้องไม่เป็นการเหมาร้อยละ ๙๐ สำหรับชดเชยค่าวัตถุสิ่งของ ค่าแรงงาน และค่าใช้จ่ายที่จำเป็นแก่กิจการรับเหมาทำการโยธาจ่ายลงทุนหรือส่วนตัว ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๖๕ ตรี มาใช้บังคับโดยอนุโลม

เงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ (๘) ยอมให้หักค่าใช้จ่ายตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดไว้ให้หักได้สำหรับการอาชีพหรือสาขาของการอาชีพใด เพื่อให้เหมาะสมตามสภาพแห่งท้องที่ ทั้งนี้ ให้เป็นการเหมาไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๗๕ แห่งเงินได้พึงประเมินตามที่ได้ตามที่จะได้กำหนดไว้ในโดยพระราชกฤษฎีกานั้น

ภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา ๔๘ (๒) เงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ เมื่อได้หักตามมาตรา ๔๒ ทวิ ถึงมาตรา ๔๖ แล้ว ให้ได้ลดหย่อนอีก ดังต่อไปนี้ (๑) ในกรณีที่ผู้ต้องเสียภาษีมีภริยาอยู่ร่วมกันตลอดปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ซึ่งต้องประเมินเรียกเก็บภาษีเงินได้เสมือนเป็นคน ๆ เดียวตามมาตรา ๕๗ ตรีลดหย่อนให้ (ก) ลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับส่วนตัวสามีและภริยา ๓,๕๐๐ผู้มีเงินได้ ๓,๐๐๐ บาท (ข) ลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายตามมาตรา ๔๒ ทวิ สำหรับส่วนตัวสามีหรือภริยาโดยเฉพาะอีกร้อยละ ๒๐ ของของผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) ที่ภริยาได้รับ แต่ต้องไม่เกิน ๑,๕๐๐ บาท (ค) ลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับบุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้มีเงินได้ซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะ หรือไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ อันอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูคนละ ๙๐๐ บาท แต่มิให้ลดหย่อนให้สำหรับบุตรนั้นที่มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตั้งแต่ ๙๐๐ บาท ขึ้นไป (๒) ในกรณีที่ผู้ต้องเสียภาษีมีสามีหรือภริยาอยู่ร่วมกันบางเวลาในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว (ก) ต่างฝ่ายต่างมีเงินได้พึงประเมินการหักลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับส่วนตัว ๒,๐๐๐ บาท (ข) ลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับสามีหรือภริยา ๑,๕๐๐ บาท (ค) ลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับบุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะ หรือไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถอันอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูคนละ ๙๐๐ บาท แต่มิให้ลดหย่อนให้สำหรับบุตรที่มีเงินได้พึงประเมินในตาม (๑) (ก) และ (ข) ให้หักรวมกันได้ ๔,๕๐๐ บาท เว้นแต่ความเป็นสามีภริยามิได้มีอยู่ตลอดปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตั้งแต่ ๙๐๐ บาท ขึ้นไป (๓) ในกรณีอื่น (ก) การหักลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับส่วนตัว ๒,๐๐๐ บาทเฉพาะในปีนั้นจึงให้ต่างฝ่ายต่างขอหักลดหย่อนกันได้ (ข) ๓) การหักลดหย่อนให้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับบุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะ หรือไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ อันอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูคนละ ๙๐๐ บาท แต่มิให้ลดหย่อนให้สำหรับบุตรที่ของผู้มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วตั้งแต่ ๙๐๐ บาท ขึ้นไป การลดหย่อนสำหรับบุตรนั้น ให้ได้รับตลอดทั้งปี ไม่ว่าในกรณีที่ได้รับลดหย่อนจะมีอยู่ตลอดปีหรือไม่ (๔) ในกรณีคำนวณภาษีจากห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคลตามความในมาตรา ๕๖ วรรคท้าย การหักลดหย่อนให้คำนวณหักได้เฉพาะตามเกณฑ์ใน (๑) (ก) จากผู้เป็นหุ้นส่วนหรือบุคคลในคณะบุคคลแต่ละคนที่อยู่ในประเทศไทย รวมกันเป็นยอดที่จะหักลดหย่อนได้ทั้งสิ้น

เงินได้พึงประเมินต้องเสียภาษีเงินได้ ดังต่อไปนี้ (๑) เงินได้พึงประเมิน เมื่อได้หักตามมาตรา ๔๒ ทวิ ถึงมาตรา ๔๗ แล้ว เหลือเท่าใด เป็นเงินได้สุทธิ ต้องเสียภาษีในอัตราภาษีปกติ แต่ภาษีที่เรียกเก็บนี้มิให้เกิน ๖ ใน ๑๐ ของจำนวนเงินได้พึงประเมินเฉพาะส่วนที่เกินกว่า ๔,๘๐๐ บาท ในกรณี(๒) สำหรับผู้มีเงินได้พึงประเมินตั้งแต่ ๗๕,๐๐๐๑๐,๐๐๐ บาทขึ้นไป การคำนวณภาษีที่เรียกเก็บตามความในวรรคก่อนต้องตาม (๑) ให้เสียไม่น้อยกว่าพันละ ๑๓ บาทของยอดเงินได้พึงประเมิน (๒) เงินได้พึงประเมินเมื่อได้หักตามมาตรา ๔๒ ทวิ ถึงมาตรา ๔๖ แล้ว เหลือเท่าใด เป็นเงินได้สุทธิ ต้องเสียภาษีในอัตราภาษีเสริมเฉพาะจำนวนเงินได้สุทธิส่วนที่เกินกว่า ๑๒,๐๐๐ บาท อัตราภาษีปกติและภาษีเสริมให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในบัญชีอัตราภาษีเงินได้ท้ายหมวดนี้ ถ้าภาษีเงินได้ที่เจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินแล้ว มีจำนวนต่ำกว่า ๑ บาท เป็นอันไม่ต้องเรียกเก็บ

ในกรณีที่ผู้มีเงินได้พึงมิได้ยื่นรายการเงินได้หรือเจ้าพนักงานประเมินตามมาตรา ๔๐ (๕) พิจารณาเห็นว่า ผู้มีเงินได้ยื่นรายการเงินได้ต่ำกว่าจำนวนที่ควรต้องยื่น ให้เจ้าพนักงานประเมินโดยอนุมัติอธิบดี มีอำนาจที่จะกำหนดจำนวนเงินได้สุทธิขึ้น ทั้งนี้ โดยถือเงินหรือทรัพย์สินซึ่งต้องชำระภาษีโรงเรือนและที่ดินเป็นกรรมสิทธิ หรือเข้ามาอยู่ในครอบครองของผู้มีเงินช่วยบำรุงท้องที่ไม่ต้องเสียภาษีปกติ แต่ได้ หรือรายจ่ายของผู้มีเงินได้ หรือฐานะความเป็นอยู่ หรือพฤติการณ์ของผู้มีเงินได้ หรือสถิติเงินได้ของผู้มีเงินได้เอง หรือของผู้อื่นที่กระทำกิจการทำนองเดียวกับของผู้มีเงินได้ เป็นหลักในการพิจารณา แล้วทำการประเมินแจ้งจำนวนเงินที่ต้องชำระไปยังผู้ต้องเสียภาษีเสริม เมื่อยอดเงินได้สุทธิตาม ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๔๘ (๒) ทั้งหมดมีจำนวนเกินกว่า ๑๒,๐๐๐ บาท๑๙ ถึงมาตรา ๒๖ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ในกรณีที่สามีกับภรรยาก็ดี บิดากับบุตรผู้เยาว์ก็ดี บิดามารดากับบุตรผู้เยาว์ก็ดี มารดากับบุตรผู้เยาว์ก็ดี มีหุ้นในห้างหุ้นส่วน ซึ่งมิใช่นิติบุคคล และในห้างหุ้นส่วนนั้น ไม่มีผู้เป็นหุ้นส่วนอื่น หรือมีผู้เป็นหุ้นส่วนอื่น แต่ผู้เป็นหุ้นส่วนอื่นนั้นมีหุ้นรวมกันไม่ถึงร้อยละ ๕๐ ของเงินทุนให้ถือว่าเงินได้จากกิจการของห้างหุ้นส่วนเฉพาะส่วนของบุคคลต่าง ๆ ในครอบครัวที่กล่าว เป็นเงินได้ของบุคคลคนเดียวคือเป็นของสามีหรือบิดาในสามกรณีที่กล่าวในลำดับแรก หรือเป็นของมารดาในกรณีที่กล่าวในลำดับสุดท้าย และให้บุคคลต่าง ๆ ในครอบครัวที่กล่าวนั้นร่วมรับผิดในการเสียภาษีค้างชำระนั้นด้วย ถ้าสามีภริยาหย่าขาดจากกันในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว เงินได้ส่วนของภริยาที่ได้รับในปีนั้นให้ถือเป็นของภริยา(ยกเลิก)

ให้บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคลผู้จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) (๒) (๓) (๔) เว้นแต่ดอกเบี้ยเงินกู้ยืม จำนำ จำนองและ (๗) หักภาษีเงินได้ไว้ทุกคราวที่จ่ายเงินตามวิธีต่อไปนี้ (๑) สำหรับเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๑) ให้คูณเงินที่จ่ายด้วยจำนวนคราวที่จะต้องจ่าย เพื่อให้ได้จำนวนเงินเสมือนหนึ่งว่าได้จ่ายทั้งปี แล้วคำนวณภาษีตามเกณฑ์ในมาตรา ๔๘ ได้เงินภาษีเท่าใด ให้แบ่งออกเป็นส่วนโดยหารด้วยจำนวนคราวที่จะต้องจ่าย เป็นเงินเท่าใด ให้หักไว้เท่านั้น เมื่อถึงคราวจ่ายเงินครั้งสุดท้ายในปีหนึ่ง ๆ ให้บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคลดังกล่าวแล้วหักเงินครั้งสุดท้ายนั้นไว้โดยเพิ่ม หรือลดเงินตามที่จำเป็นเพื่อให้ยอดเงินที่หักในปีนั้นพอดีกับจำนวนภาษีที่ต้องเสียทั้งปี (๒) สำหรับเงินได้พึงประเมินตามมาตรา ๔๐ (๒) (๓) และ (๔) ให้คำนวณหักตามอัตราภาษีเงินได้ (๓) สำหรับเงินได้พึงประเมินตามความในมาตรา ๔๐ (๗) เฉพาะสินจ้างแห่งการรับเหมาทำการโยธา ที่มีจำนวนรวมกันตั้งแต่ ๕๐,๐๐๐ บาท ขึ้นไป ให้คำนวณหักตามในอัตราภาษีปกติจากเงินได้พึงประเมินที่ได้หักค่าใช้จ่ายตามมาตรา ๔๕ แล้ว ได้เงินภาษีเท่าใด ให้หักไว้เท่านั้นพันละ ๓ บาท

บุคคลทุกคน เว้นแต่ผู้ที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะหรือผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ ถ้ามีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๔,๘๐๐ บาท ให้ยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินที่ตนได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว พร้อมทั้งข้อความอื่น ๆ ภายในเดือนกุมภาพันธ์ทุก ๆ ปี ตามแบบที่อธิบดีกำหนด ต่อเจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง ในกรณีที่ห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลซึ่งที่มิใช่นิติบุคคลประกอบกิจการเป็นมีเงินได้พึงประเมิน ให้ผู้อำนวยการ หรือผู้จัดการ ยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินในชื่อของห้างหุ้นส่วน หรือคณะบุคคลนั้นที่ได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้วภายในกำหนดเวลาและตามแบบเช่นเดียวกับวรรคก่อน การเสียภาษีในกรณีเช่นนี้ ให้ผู้อำนวยการ หรือผู้จัดการรับผิดเสียภาษีในชื่อของห้างหุ้นส่วนหรือคณะบุคคลนั้นจากยอดเงินได้พึงประเมิน นอกจากทั้งสิ้นเสมือนเป็นบุคคลซึ่งธรรมดาคนเดียว โดยไม่มีการแบ่งแยก ทั้งนี้ ผู้เป็นหุ้นส่วนหรือบุคคลในคณะบุคคลแต่ละคนไม่จำต้องยื่นรายการเงินได้สำหรับจำนวนเงินได้พึงประเมินดังกล่าวแล้ว ให้เพื่อเสียภาษีอีก แต่ถ้าห้างหุ้นส่วนหรือคณะบุคคลนั้นยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด แสดงรายการเกี่ยวกับนี้มีภาษีค้างชำระ ให้ผู้เป็นหุ้นส่วนและข้อความอื่นอันควรแก่เรื่องภายในเดือนกุมภาพันธ์ทุก ๆ ปี ต่อเจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งหรือบุคคลในคณะบุคคลทุกคนร่วมรับผิดในเงินภาษีที่ค้างชำระนั้นด้วย

ถ้าผู้มีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๔,๘๐๐ บาท ถึงแก่ความตายเสียก่อนที่ผู้นั้นได้ปฏิบัติตามความในมาตรา ๕๖ วรรค ๑ หรือก่อนที่ผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้อนุบาล หรือผู้พิทักษ์ ได้ปฏิบัติตามความในมาตรา ๕๗ ให้เป็นหน้าที่ของผู้จัดการมรดก หรือของทายาท หรือผู้อื่นที่ครอบครองทรัพย์มรดก แล้วแต่กรณี ปฏิบัติแทนและโดยเฉพาะในการยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินของผู้ตายนั้น ให้รวมเงินได้พึงประเมินของผู้ตายหรือของกองมรดกที่ได้รับตลอดปีที่ตายนั้น เป็นยอดเงินได้พึงประเมินที่จะต้องยื่นทั้งสิ้น สำหรับในปีต่อไป ถ้ากองมรดกของผู้ตายยังมิได้แบ่งและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกินกว่า ๔,๘๐๐ บาท ให้ผู้จัดการมรดก หรือทายาท หรือผู้ที่ครอบครองทรัพย์มรดก แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ที่จะต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติในลักษณะนี้ ในชื่อกองมรดกของผู้ตาย และในการคำนวณภาษีเงินได้ ให้ได้รับการหักค่าใช้จ่ายและลดหย่อนได้ตามกฎหมายเสมือนผู้ตายยังมีชีวิตอยู่

ในกรณีจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีตามหมวดนี้ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจที่จะประเมินเรียกเก็บภาษีจากบุคคลใด ๆ ก่อนถึงกำหนดเวลายื่นรายการตามความในมาตรา ๕๖ มาตรา ๕๗ หรือมาตรา ๕๗ ทวิ แล้วแต่กรณี ก็ได้ เมื่อได้ประเมินแล้วให้แจ้งจำนวนภาษีที่ประเมินไปยังผู้ต้องเสียภาษี ในกรณีนี้จะอุทธรณ์การประเมินก็ได้ ภาษีที่ประเมินเรียกเก็บตามความในวรรคก่อน ให้ถือเป็นเครดิตของผู้ต้องเสียภาษีในการคำนวณภาษีจากยอดเงินได้สุทธิทั้งปี

บุคคลทุกคนซึ่งมีนามใดมีชื่อในหนังสือสำคัญใด ๆ ว่าแสดงว่า (๑) เป็นเจ้าของทรัพย์สินอันระบุไว้ในหนังสือสำคัญและทรัพย์สินนั้น ๆ ต้องรับผิดเสียภาษีในยอดก่อให้เกิดเงินได้พึงประเมิน หรือ (๒) เป็นผู้ได้รับเงินได้ทั้งสิ้นจากทรัพย์สินพึงประเมินโดยหนังสือสำคัญเช่นว่านั้น เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินเรียกเก็บภาษีทั้งหมดจากผู้มีชื่อในหนังสือสำคัญนั้น โดยมิคำนึงว่าจะก็ได้ แต่ถ้าบุคคลนั้นต้องโอนเงินได้แต่ส่วนใดพึงประเมินให้แก่บุคคลอื่นด้วยเหตุใด ๆ หรือไม่ ถ้าต้องโอนให้แก่ บุคคลอื่น ผู้มีนามเป็นเจ้าของทรัพย์สินนั้นมีสิทธิหักเงินภาษีจากจำนวนเงินซึ่งต้องโอนให้แก่บุคคลอื่นตามส่วน

การคำนวณกำไรสุทธิเพื่อคำนวณภาษีในส่วนนี้ ให้เป็นไปตามเงื่อนไข ดังต่อไปนี้ (๑) รายการที่ระบุไว้ในมาตรา ๖๕ ตรี ไม่ให้ถือเป็นรายจ่าย (๒) ค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคา ให้หักได้ไม่เกินกว่าอัตราซึ่งกำหนดในพระราชกฤษฎีกา (๓) ราคาสินค้าคงเหลือเมื่อวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี ให้คำนวณตามราคาทุนหรือราคาตลาด แล้วแต่อย่างใดจะน้อยกว่า และให้ถือราคานี้เป็นราคาสินค้าคงเหลือยกมาสำหรับรอบระยะเวลาบัญชีใหม่ด้วย (๔) ราคาทรัพย์สินอื่นนอกจาก (๓) ให้ถือตามราคาในวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชีก่อนวันใช้บังคับบทบัญญัติในส่วนนี้ ถ้าได้ทรัพย์สินหลังจากนั้น ให้ถือตามราคาที่พึงซื้อทรัพย์สินนั้นได้ตามปกติ และห้ามมิให้ตีราคาเพิ่มขึ้น เว้นแต่ในกรณีที่แม้จะมิได้มีการตีราคาเพิ่มขึ้น ก็ยังมีกำไรสุทธิอยู่ (๕) ในกรณีโอนทรัพย์สินใด ๆ โดยมีค่าตอบแทนต่ำกว่าราคาตลาดโดยไม่มีเหตุผลสมควร หรือโดยไม่มีค่าตอบแทน เจ้าพนักงานประเมินอาจประเมินราคาทรัพย์สินนั้นตามราคาตลาดได้ (๖) การจำหน่ายหนี้สูญจากบัญชีลูกหนี้จะกระทำได้ต่อเมื่อได้ปฏิบัติการโดยสมควร เพื่อให้ได้รับชำระหนี้แล้วเว้นแต่ตามพฤติการณ์ไม่อาจปฏิบัติการเช่นว่านั้นได้โดยสมควร แต่ถ้าได้รับชำระหนี้ในรอบระยะเวลาบัญชีใด ให้นำมาคำนวณเป็นรายได้ในรอบระยะเวลาบัญชีนั้น หนี้สูญรายใดได้นำมาคำนวณเป็นรายได้แล้ว หากได้รับชำระในภายหลัง ก็มิให้นำมาคำนวณเป็นรายได้อีก (๗) เงินตรา ทรัพย์สิน และหนี้สินซึ่งมีค่า หรือราคาเป็นเงินตราต่างประเทศ ให้คำนวณค่าหรือราคาเป็นเงินตราไทยตามส่วนเฉลี่ยของอัตราที่ธนาคารพาณิชย์รับซื้อเงินตราต่างประเทศครั้งหลังที่สุดแห่งวันทำการสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี หรือราคาทุนแล้วแต่อย่างใดจะน้อยกว่า (๘) ถ้าราคาทุนของสินค้าเป็นเงินตราต่างประเทศให้คำนวณเป็นเงินตราไทยตามอัตราแลกเปลี่ยนในท้องตลาดของวันที่ได้สินค้านั้นมา เว้นแต่เงินตราต่างประเทศนั้นจะแลกได้ในอัตราทางราชการ ก็ให้คำนวณเป็นเงินตราไทยตามอัตราทางราชการนั้น

รายการต่อไปนี้ไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ (๑) เงินสำรองต่าง ๆ นอกจาก (ก) เงินสำรองจากเบี้ยประกันภัยเพื่อสมทบทุนประกันภัยของบริษัทประกันชีวิต เฉพาะส่วนที่กันไว้ก่อนคำนวณกำไร แต่ต้องไม่เกินร้อยละ ๗๕ ของจำนวนเบี้ยประกันที่ได้รับในรอบระยะเวลาบัญชี (ข) เงินสำรองจากเบี้ยประกันภัยเพื่อสมทบทุนประกันภัยของบริษัทประกันภัยอื่น ๆ เฉพาะส่วนที่กันไว้ก่อนคำนวณกำไร แต่ต้องไม่เกินร้อยละ ๓๐ ของจำนวนเบี้ยประกันที่ได้รับในรอบระยะเวลาบัญชี (๒) เงินกองทุน เว้นแต่กองทุนสำรองเลี้ยงชีพซึ่งบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่กระทำกิจการในประเทศไทยได้จ่ายสมทบและจัดสรรไว้เพื่อประโยชน์แก่ลูกจ้างโดยเฉพาะ เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพนี้ ให้หักเป็นค่าใช้จ่ายได้ในรอบระยะเวลาบัญชีที่จ่ายแก่ลูกจ้างโดยเด็ดขาดในจำนวนที่เกินร้อยละ ๑๐ ของเงินเดือนทั้งหมดของผู้รับ ซึ่งบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นถือเป็นหลักคำนวณเงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (๓) รายจ่ายอันมีลักษณะเป็นการส่วนตัว การให้โดยเสน่หา หรือการกุศล เว้นแต่การกุศลสาธารณะในส่วนที่ไม่เกินร้อยละ ๑ ของกำไรสุทธิ (๔) ค่ารับรองหรือค่าบริการในส่วนที่เกินสมควร (๕) รายจ่ายอันมีลักษณะเป็นการลงทุน หรือรายจ่ายในการต่อเติม เปลี่ยนแปลง ขยายออก หรือทำให้ดีขึ้นซึ่งทรัพย์สิน แต่ไม่ใช้เป็นการซ่อมแซมให้คงสภาพเดิม (๖) ภาษีเงินได้ของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (๗) การถอนเงินโดยปราศจากค่าตอบแทนของผู้เป็นหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (๘) เงินเดือนของผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนเฉพาะส่วนที่จ่ายเกินสมควร (๙) รายจ่ายซึ่งกำหนดขึ้นเองโดยไม่มีการจ่ายจริง หรือรายจ่ายซึ่งควรจะได้จ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีอื่น เว้นแต่ในกรณีที่ไม่สามารถจะลงจ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีใด ก็อาจลงจ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีที่ถัดไปได้ (๑๐) ค่าตอบแทนแก่ทรัพย์สินซึ่งบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเป็นเจ้าของเองและใช้เอง (๑๑) ดอกเบี้ยที่คิดให้สำหรับเงินทุน เงินสำรองต่าง ๆ หรือเงินกองทุนของตนเอง (๑๒) ผลขาดทุนของรอบระยะเวลาบัญชีก่อน ๆ เฉพาะส่วนที่มีเงินสำรองหรือกำไรยกมาที่จะชดเชย หรือผลเสียหายอันอาจได้กลับคืนเนื่องจากการประกันหรือสัญญาคุ้มกันใด ๆ (๑๓) รายจ่าย ซึ่งมิใช่รายจ่ายเพื่อหากำไร หรือเพื่อกิจการโดยเฉพาะ (๑๔) รายจ่ายซึ่งมิใช่รายจ่ายเพื่อกิจการในประเทศไทยโดยเฉพาะ (๑๕) ค่าซื้อทรัพย์สินและรายจ่ายเกี่ยวกับการซื้อหรือขายทรัพย์สินในส่วนที่เกินปกติโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร (๑๖) ค่าของทรัพยากรธรรมชาติที่สูญหรือสิ้นไปเนื่องจากกิจการที่ทำ (๑๗) ค่าของทรัพย์สินนอกจากสินค้าที่ตีราคาต่ำลง ทั้งนี้ ภายใต้บังคับมาตรา ๖๕ ทวิ (๑๘) รายจ่ายที่ซึ่งผู้จ่ายพิสูจน์ไม่ได้ว่าใครเป็นผู้รับ (๑๙) รายจ่ายใด ๆ ที่กำหนดจ่ายจากผลกำไรที่ได้เมื่อสิ้นสุดรอบระยะเวลาบัญชีแล้ว (๒๐) รายจ่ายที่มีลักษณะเช่นทำนองเดียวกับที่ระบุไว้ใน (๑) ถึง (๑๗๑๙) ตามที่จะได้กำหนดในโดยพระราชกฤษฎีกา

ภายในหนึ่งร้อยห้าสิบวันนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี ให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลยื่นรายการซึ่งจำเป็นต้องใช้ในการคำนวณภาษีตามมาตรา ๖๕ และมาตรา ๖๕ ทวิ มาตรา ๖๖ และ มาตรา ๖๗ เกี่ยวกับรายรับ กำไรสุทธิ และรายการอื่น ๆ ต่อเจ้าพนักงานประเมินตามแบบที่อธิบดีกำหนดพร้อมด้วยบัญชีงบดุลย์ บัญชีทำการ และบัญชีกำไรขาดทุน หรือบัญชีรายรับ ก่อนหักรายจ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีที่กล่าว แล้วแต่กรณี ถ้าบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลไม่สามารถยื่นรายการดังกล่าวในวรรคก่อน และได้ยื่นคำร้องต่ออธิบดีก่อนครบกำหนดไม่น้อยกว่าสิบวัน เมื่ออธิบดีพิจารณาเห็นสมควรจะสั่งให้ขยายระยะเวลาออกไปได้อีกไม่เกินสามสิบวันสอง (ยกเลิก)

ในกรณีที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลใดประกอบกิจการวิชาชีพอิสระ ซึ่งตามกฎหมายมีบุคคลใดบุคคลหนึ่งถือหุ้น หรือโดยสภาพย่อมเป็นกิจการที่จะพึงทำได้แต่โดยบุคคลธรรมดาผู้รู้วิชาชีพเช่นว่านั้น หุ้นส่วน เกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวนทุนทั้งหมด บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่กล่าวนั้นไม่ต้องเสียภาษีตามส่วนนี้ แต่ให้เสียภาษีตามบทบัญญัติส่วน ๒ ว่าด้วยการเก็บภาษีจากบุคคลธรรมดาซึ่งประกอบวิชาชีพอิสระ เสมือนว่าบริษัท เพื่อประโยชน์ในการนับจำนวนหุ้นที่ถือ หรือห้างจำนวนแห่งการเป็นหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นเป็นบุคคลธรรมดาแต่ผู้เดียว โดยยอมให้หักเฉพาะค่าใช้จ่ายตามมาตรา ๔๔ แต่ถ้าตามความในวรรคก่อน ในกรณีที่สามีกับภริยาก็ดี บิดากับบุตรผู้เยาว์ก็ดี บิดามารดากับบุตรผู้เยาว์ก็ดี มารดากับบุตรผู้เยาว์ก็ดี เป็นผู้ถือหุ้นหรือเป็นหุ้นส่วนรวมอยู่ในบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นได้ประกอบกิจการอย่างอื่นนอกจากวิชาชีพอิสระด้วย ก็ให้เสียภาษีสำหรับการประกอบกิจการอย่างอื่นตามบทบัญญัติในเดียวกัน ให้ถือว่าจำนวนหุ้นที่ถือหรือจำนวนแห่งการเป็นหุ้นส่วนนี้ของบุคคลต่าง ๆ ในครอบครัวที่กล่าวนั้นเป็นของบุคคลคนเดียว คือ เป็นของสามีในกรณีที่หนึ่ง หรือเป็นของบิดาในกรณีที่สองและที่สาม หรือเป็นของมารดาในกรณีที่สี่<o:p>

ในกรณีที่บทบัญญัติมาตรา ๗๕ ไม่ใช้บังคับแก่ (ก) บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลมีผู้ที่รัฐบาลไทยถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนอย่างเดียวกับที่กล่าวในมาตรา ๔๙ ทวิเกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวนทุนทั้งหมด (ข) บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่กล่าวไม่ต้องเสียภาษีตามส่วนนี้ แต่ให้เสียภาษีตามบทบัญญัติส่วน ๒ ว่าด้วยการเก็บภาษีจากบุคคลธรรมดา เสมือนว่าบริษัทหรือห้างจำกัดที่มีบริษัทจำกัดอื่นซึ่งไม่เข้าลักษณะตามความในมาตรา ๗๕ ถือหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นเป็นบุคคลธรรมดาแต่ผู้เดียว โดยยอมให้หักเฉพาะค่าใช้จ่ายตามมาตรา ๔๓ มาตรา ๔๕ หรือมาตรา ๔๖ แล้วแต่กรณีเกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวนทุนทั้งหมด

ภาษีโรงการค้านี้อยู่ในประเภทภาษีอากรประเมิน และให้อำเภอเจ้าพนักงานประเมินเป็นผู้มีอำนาจประเมินเกี่ยวกับภาษีตามหมวดนี้

ในหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น “โรงอุตสาหกรรมปีภาษี” หมายความว่า โรงสี ที่ทำการโม่หรือย่อยหิน ที่ทำการขุดแร่หรือโรงอุตสาหกรรมอื่นที่ใช้เครื่องจักรหรือเครื่องกลทำให้เกิดกำลัง หรือแปลงวัตถุดิบให้เป็นรูปอื่น หรือแปลงวัตถุที่ได้แปลงมาแล้วด้วยการฝีมือหรือด้วยเครื่องจักรหรือเครื่องกลให้เปลี่ยนสภาพเป็นอย่างอื่น ทั้งนี้ ตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดชนิดแห่งอุตสาหกรรมนั้นไว้ปีปฏิทิน “ร้านค้า” หมายความว่า สถานที่ซึ่งใช้ในการประกอบหรือดำเนินกิจการค้าอันมิใช่โรงอุตสาหกรรม ตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดชนิดแห่งการค้านั้นไว้ ร้านค้าดังกล่าวในวรรคก่อน ให้หมายความรวมทั้งที่ดิน โรงเรือน ตึก หรือแพซึ่งใช้เป็นที่ผลิตหรือเก็บสินค้าอันเกี่ยวเนื่องกับกิจการค้า และรวมตลอดถึงบริเวณของโรงเรือน ตึก หรือแพ ที่ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้ในการประกอบหรือดำเนินกิจการค้ารวมทั้งการผลิตหรือเก็บสินค้า “โรงค้า” หมายความว่า โรงอุตสาหกรรมหรือร้านค้า หรือทั้งสองอย่างรวมกัน “ค่ารายปี” หมายความว่า จำนวนเงินซึ่งร้านสถานการค้าสมควรให้เช่าได้ในปีหนึ่ง ๆ ถ้าร้านสถานการค้าใดมีข้อตกลงให้ประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นเนื่องในการได้ใช้ร้านสถานการค้านอกจากค่าเช่า เช่น เงินค่าประกันวินาศภัย ซึ่งผู้ให้เช่าเป็นผู้รับประโยชน์ เงินกินเปล่า หรือทรัพย์สินอย่างอื่น จะเอาประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นนั้นมาเป็นเกณฑ์อีกอย่างหนึ่งรวมคำนวณเป็นค่ารายปีด้วยก็ได้ โดยคิดเฉลี่ยเป็นรายปีตามอายุสัญญาเช่า เว้นแต่สัญญาเช่ามีกำหนดเวลาไม่ถึงสามปี หรือมิได้มีกำหนดเวลาไว้ ให้คิดเฉลี่ยเป็นสามปี “ปีภาษีสถานการค้า” หมายความว่า ปีปฏิทินสถานที่หรือยานพาหนะซึ่งผู้ประกอบการค้าใช้ประกอบหรือดำเนินการค้า ไม่ว่าจะใช้เป็นการประจำหรือชั่วคราว ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงสถานที่หรือยานพาหนะซึ่งใช้เป็นที่ผลิตหรือเก็บสินค้าด้วย เว้นแต่รถหรือเรือซึ่งไม่ต้องจดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นและยานพาหนะอื่นซึ่งเคลื่อนที่ด้วยกำลังคนหรือสัตว์ “ป้ายการค้า” หมายความว่า ป้ายชื่อ ยี่ห้อ การประกอบหรือดำเนินกิจการอันเกี่ยวกับการธุรกิจ การพาณิชย์ การเกษตร การอุตสาหกรรม การขนส่ง หรือเครื่องหมายของโรงค้า ซึ่งแสดงเป็นตัวอักษร การอาชีพตามประเภทที่กำหนดไว้ในบัญชีอัตราภาษีการค้าท้ายหมวดนี้ “รายรับ” หมายความว่า เงินหรือเครื่องหมายอย่างอื่นโดยการเขียน แกะ สลัก จารึก ค่าบริการทุกชนิดที่ได้รับชำระไม่ว่าในหรือนอกประเทศไทยเนื่องจากการประกอบหรือดำเนินการค้า เงินหรือค่าบริการในที่นี้ ให้หมายความรวมถึงทรัพย์สิน หรือทำให้ปรากฏโดยวิธีประโยชน์อย่างอื่น ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกระทำบนแผ่นกระดาษ แผ่นไม้ แผ่นกระจก กำแพง ผนัง ผ้า ที่ได้รับซึ่งอาจคิดคำนวณได้เป็นเงิน “ผู้ประกอบการค้า” หมายความว่า บุคคลธรรมดา คณะบุคคล นิติบุคคล หรือวัตถุอื่น ซึ่งแสดงไว้ที่โรงค้า องค์การใด ๆ ที่ประกอบหรือบริเวณใกล้เคียงกับโรงค้าดำเนินการค้าในประเทศไทย ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย

ภาษีโรงค้าให้คิดจาก (๑) ป้ายตามอัตราที่ระบุไว้ในพิกัดอัตราฉบับที่ ๑ ท้ายหมวดนี้ (๒) (ก) ถ้าเป็นร้านค้า ให้คิดจากให้ผู้ประกอบการค้าที่มีสถานการค้าแห่งเดียวหรือหลายแห่งอันมีค่ารายปีตามอัตราที่ระบุไว้ในพิกัดอัตราฉบับที่ ๒ ท้ายหมวดนี้ (ข) ถ้าเป็นโรงงานอุตสาหกรรม ให้คิดจากกำลังที่เครื่องจักรอาจทำการได้และจำนวนลูกจ้าง ตามอัตราที่ระบุไว้ในพิกัดฉบับที่ ๓ ท้ายรวมกันตั้งแต่ ๑๒๐ บาทขึ้นไป มีหน้าที่เสียภาษีการค้า และปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้

บุคคลธรรมดา บริษัทและหุ้นส่วนนิติบุคคลผู้ประกอบกิจการในโรงค้าในสยาม อันเป็นการค้าที่ระบุไว้ดังต่อไปนี้ ไม่อยู่ในบังคับแห่งบทบัญญัติในหมวดนี้ (๑) กิจการค้าหาบเร่ (๒) กิจการค้าในบริเวณงานที่จัดขึ้นเป็นผู้ต้องเสียภาษีตามหมวดนี้ ในปีภาษีที่ประกอบครั้งคราว (๓) กิจการจำหน่ายแสตมป์อากร แสตมป์ไปรษณียากร หรือสลากกินแบ่งของรัฐบาล (๔) กิจการของผู้ประกอบการกสิกรรมซึ่งค้าพืชผลอันเกิดจากกสิกรรมของตน (๕) กิจการวิชาชีพอิสระตามความในมาตรา ๔๐ (๖) แต่ไม่รวมถึงการทำสถานพยาบาล หรือการตั้งโรงงานทำ ซ่อมหรือสร้างสิ่งต่าง ๆ (๖) กิจการของสถานศึกษาของทางราชการและโรงเรียนราษฎร์ (๗) การจัดให้มีมหรสพตามประเภทดังระบุไว้ในมาตรา ๑๓๔ (๒) (๓) (๔) และ (๕) (๘) กิจการของสโมสรหรือสมาคมที่ปฏิบัติตามระเบียบและเงื่อนไขที่รัฐมนตรีกำหนด (๙) กิจการนั้นตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวง

ให้ผู้ประกอบการค้ายื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามแบบที่อธิบดีกำหนดภายในเดือนพฤษภาคมทุก ๆ ปี ให้ผู้ต้องเสียภาษียื่นรายการแสดงข้อความเพื่อการเสียภาษีตามมาตรา ๗๙ ตามแบบที่สามสิบวันนับแต่วันใช้บังคับบทบัญญัติในหมวดนี้ หรือวันเริ่มประกอบการค้า หรือวันที่มีค่ารายปีถึง ๑๒๐ บาท แล้วแต่กรณี การยื่นคำขอตามความในวรรคก่อน ถ้าผู้ประกอบการค้ามีสถานการค้าอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้ยื่นต่ออธิบดีกำหนด ต่ออำเภอ ถ้าอยู่ในเขตจังหวัดอื่นให้ยื่นต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ถ้าผู้ประกอบการค้ามีสถานการค้าหลายแห่ง ให้แยกยื่นคำขอเป็นรายสถานการค้า คำขอซึ่งต้องยื่นต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดดังกล่าวมาแล้ว ถ้าได้ยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอท้องที่ที่สถานการค้าตั้งอยู่ก็ให้ถือว่าได้ยื่นแล้ว

เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษี เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจประเมินค่ารายปีของสถานการค้าใด ๆ ก็ได้ สถานการค้าใดมีค่าเช่าไม่ถึง ๑๒๐ บาท หรือไม่มีค่าเช่า แต่ถ้าเจ้าพนักงานประเมินได้ประเมินค่ารายปีเป็นจำนวนตั้งแต่ ๑๒๐ บาทขึ้นไปแล้ว ให้ผู้ประกอบการค้าของสถานการค้านั้นยื่นคำของจดทะเบียนการค้าตามความในมาตรา ๘๑ ภายในสามสิบวันนับแต่วันได้รับทราบคำสั่งของเจ้าพนักงานประเมินและให้มีหน้าที่เสียภาษีการค้า และปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้

เมื่อผู้ประกอบการค้าได้ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามความในมาตรา ๘๑ หรือมาตรา ๘๑ ทวิ แล้วให้อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ออกใบทะเบียนการค้าให้โดยแยกเป็นรายสถานการค้า

ถ้าใบทะเบียนการค้าสูญหาย ให้ผู้ประกอบการค้ายื่นคำขอรับใบแทนใบทะเบียนการค้าต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันที่สูญหาย ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

เบญจ ผู้ประกอบการค้าต้องแสดงใบทะเบียนหรือใบแทนใบทะเบียนการค้าไว้ที่สถานการค้าโดยเปิดเผย

ภาษีที่ต้องเสียตามหมวดนี้ ผู้ใดประกอบหรือดำเนินการค้าโดยยังมิได้ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามความในมาตรา ๘๑ หรือมาตรา ๘๑ ทวิ ให้เสียภายใน ๑๕ วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการประเมินเงินเพิ่มอีก ๒ เท่าของเงินภาษีการค้าที่ต้องเสีย เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการค้า

เมื่อผู้ประกอบการค้าเลิกประกอบการค้าหรือโอนกิจการค้า ให้แจ้งการเลิกหรือการโอนตามแบบที่อธิบดีกำหนด ต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งเป็นผู้ออกใบทะเบียนการค้า แล้วแต่กรณี ภายในกำหนดสามสิบวันนับแต่วันเลิกหรือโอน ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม เมื่อผู้ประกอบการค้าได้แจ้งการเลิกหรือการโอนตามความในวรรคก่อนแล้ว และยังมียอดเงินที่ต้องคำนวณเพื่อเสียภาษีอยู่อีก ให้ผู้ประกอบการค้าและผู้ชำระบัญชี หรือผู้โอนและผู้รับโอน แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้

ก่อนได้ปฏิบัติการตามความในมาตรา ๘๒ ทวิ หรือมาตรา ๘๕ ถ้าผู้ประกอบการค้าถึงแก่ความตาย หรือถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ หรือเป็นผู้ไม่อยู่ ให้ผู้จัดการมรดกหรือทายาท ผู้อนุบาล ผู้พิทักษ์ ผู้จัดการทรัพย์สิน ผู้รับมอบอำนาจ หรือผู้ครอบครองทรัพย์สิน แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้

ถ้าเงินเพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีที่ต้องเสียตามหมวดนี้สำหรับปีใดมีจำนวนเกินกว่า ๕๐๐ บาท ผู้ต้องเสียภาษีจะชำระ (๑) ถ้าการประกอบหรือดำเนินการค้าเป็นของบุคคลธรรมดาคนเดียว ให้ผู้ประกอบการค้านั้นเป็น ๒ งวด ๆ ละเท่า ๆ กันก็ได้ แต่เงินงวดที่ ๑ ต้องชำระภายในกำหนดเวลาตามมาตรา ๘๒ และงวดที่ ๒ ภายใน ๙๐ วันนับแต่วันได้รับแจ้งการประเมินผู้มีหน้าที่และรับผิดตามบทบัญญัติในหมวดนี้ ถ้าเงินงวดที่ ๑ ไม่ชำระภายในกำหนดเวลาดังกล่าว ผู้ต้องเสียภาษีหมดสิทธิที่จะชำระเงินภาษีเป็น ๒ งวด และให้ใช้มาตรา ๒๗ บังคับ(๒) ถ้าการประกอบหรือดำเนินการค้าเป็นของคณะบุคคล องค์การ หรือนิติบุคคล ให้ผู้จัดการ ผู้อำนวยการ หรือผู้แทนของคณะบุคคล องค์การ หรือนิติบุคคลนั้นเป็นผู้มีหน้าที่และรับผิดตามบทบัญญัติในหมวดนี้

เมื่อปรากฏแก่เจ้าพนักงานประเมินว่าค่ารายปีซึ่งอำเภอประเมินเงินให้ผู้ประกอบการค้าเสียภาษีนั้นผิดจากเกณฑ์แห่งการคำนวณค่ารายปี การค้าเป็นรายเดือนตามประเภทการค้า และเกณฑ์การจัดเก็บดังที่ได้บัญญัติกำหนดไว้ในบัญชีอัตราภาษีการค้าท้ายหมวดนี้ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจที่จะประเมินภาษีใหม่ได้ภายในเวลา ๒ ปี นับแต่วันที่ถึงกำหนดเสียภาษี ถ้าในการประเมินใหม่นั้นปรากฏว่าได้เรียกเก็บภาษีเกินไป ก็ให้สั่งคืนเว้นแต่ในเดือนใดมียอดเงินส่วนที่เกินให้แก่ผู้ที่ต้องคำนวณเพื่อเสียภาษี ถ้าการประเมินใหม่ปรากฏว่าจะต้องเสียภาษีเพิ่มขึ้นอีก ก็ให้เจ้าพนักงานประเมินแจ้งจำนวนเงินที่ต้องเสียเพิ่มไปยังผู้ต้องเสียภาษี และแจ้งเหตุที่ต้องเสียเพิ่มขึ้นอีกนั้นด้วย ในการนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๙ มาตรา ๒๐ และมาตรา ๒๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม ในกรณีดังกล่าวไว้ในวรรค ๓ ให้ผู้ต้องเสียภาษีชำระจำนวนเงินภาษีที่ต้องเสียเพิ่มภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ไม่ถึง ๖๐๐ บาท ให้ได้รับแจ้งจำนวนยกเว้นภาษีการค้าสำหรับเดือนนั้น

การประกอบหรือดำเนินการค้าในแผงลอยซึ่งไม่มีฝารอบขอบชิด และค้าเฉพาะอาหารหรือของสด ให้เสียภาษีกึ่งอัตราของบัญชีอัตราภาษีการค้าท้ายหมวดนี้

ผู้ใดเริ่มให้ผู้ประกอบกิจการที่จะต้องเสียภาษีตามมาตรา ๗๙ (๒) ในระหว่างวันที่ ๑ มกราคมถึงวันที่ ๓๐ มิถุนายน ในปีภาษีปีใด ต้องยื่นรายการเพื่อเสียภาษีภายใน ๖๐ วันนับแต่วันเริ่มประกอบกิจการนั้น และต้องเสียการค้ายื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด และชำระภาษีกึ่งอัตราที่กำหนดไว้ในพิกัดอัตราฉบับที่ ๒ และที่ ๓ ท้ายหมวดนี้การค้าของเดือนที่ล่วงมาแล้วต่ออำเภอท้องที่ภายในวันที่ ๑๕ ของเดือนถัดไป ผู้ใดเริ่มการยื่นรายการเช่นว่านี้ ให้ผู้ประกอบกิจการดังกล่าวข้างต้นในระหว่างวันที่ ๑ กรกฎาคม ถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคมในปีภาษีปีใด ไม่การค้ายื่น ไม่ว่าจะมีภาษีการค้าต้องยื่นรายการเสียภาษีในปีนั้นหรือไม่ ผู้ใดประกอบกิจการในร้านค้าที่เข้าลักษณะยกเว้นระยะเวลาการชำระภาษี ตามพิกัดอัตราฉบับที่ ๒ ท้ายหมวดนี้มาตามความในวรรคก่อน แต่ในระหว่างอธิบดีมีอำนาจจะสั่งให้ชำระเป็นรายปีภาษีปีใดได้เปลี่ยนแปลงหรือขยายร้านค้า ทำให้กลับเข้าลักษณะต้องเสียภาษี ให้ถือว่าผู้นั้น หรือเป็นผู้เริ่มประกอบกิจการตั้งแต่วันที่หลุดพ้นจากลักษณะยกเว้นภาษีงวดได้โดยจะต้องปฏิบัติตามวิธีการที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี

ผู้ใดประกอบกิจการที่ต้องเสียภาษีตามมาตรา ๗๙ (๒) และได้เปลี่ยนแปลงหรือขยายโรงค้าเป็นเหตุให้ต้องเสียการค้าผู้ใดมีความประสงค์จะขอชำระภาษีโรงค้าเพิ่มขึ้นในระหว่าง วันที่ ๑ มกราคม ถึง ๓๐ มิถุนายน ในการค้าล่วงหน้าเป็นรายปีภาษีปีใด ให้ผู้นั้นหรือเป็นงวด ให้ยื่นรายการเพื่อเสียภาษีเพิ่มเติมต่ออำเภอ ณ ที่ว่าการอำเภอภายในคำร้องขออนุมัติตามแบบที่อธิบดีกำหนดหกสิบวันนับแต่วันเปลี่ยนแปลง ต่ออธิบดีหรือขยายโรงค้านั้นหรือภายในกำหนดเวลาตามมาตรา ๘๑ และผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งเป็นผู้ออกใบทะเบียนการค้า แล้วแต่กรณี และถ้าอธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดเห็นเป็นการสมควรจะอนุมัติตามคำร้องขอก็ได้ โดยผู้ประกอบการค้านั้นจะต้องเสียภาษีเต็มอัตราที่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนดไว้ในพิกัดอัตราฉบับที่ ๒ และที่ ๓ ท้ายหมวดนี้ ผู้ใดเปลี่ยนแปลงหรือขยายโรงค้าการอนุมัติตามความในวรรคก่อนภายหลังวันที่ ๓๐ มิถุนายน ในปีภาษีปีใด ไม่ต้องยื่นรายการเพื่อ อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี เมื่อพิจารณาเห็นเป็นการสมควรจะสั่งเพิกถอนเสียภาษีเพิ่มเติมในปีนั้นก็ได้

ในกรณีที่ผู้ประกอบการค้ามีสถานการค้าหลายแห่ง การชำระภาษีการค้าของสถานการค้าแต่ละแห่งนั้นให้แยกชำระต่ออำเภอท้องที่ซึ่งสถานการค้าแต่ละแห่งตั้งอยู่ ถ้าการแยกชำระภาษีเป็นรายสถานการค้า ตามความในวรรคก่อนไม่เป็นการสะดวก ผู้ประกอบการค้าอาจยื่นคำร้องต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งเป็นผู้ออกใบทะเบียนการค้าสำหรับสถานการค้าที่เป็นสำนักงานใหญ่ เพื่อขอชำระภาษีของสถานการค้าอื่น ณ อำเภอท้องที่ซึ่งสถานการค้าที่เป็นสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ เมื่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัดเห็นเป็นการสมควรจะอนุมัติก็ได้

ภาษีการค้า ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนดเวลาตามความในมาตรา ๘๕ หรือชำระขาดจากจำนวนที่ควรต้องเสีย ให้ผู้ประกอบการค้าเสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐ ของเงินภาษีการค้าที่ยังมิได้ชำระหรือที่ชำระขาด แล้วแต่กรณี เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการค้า

เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบในกรณีที่ผู้ประกอบการค้ามิได้ยื่นรายการตามความในมาตรา ๘๕ หรือไต่สวน ให้อำเภอยื่นรายการไม่มีภาษีต้องเสีย หรือเจ้าพนักงานประเมินพิจารณาเห็นว่า ผู้ประกอบการค้ายื่นรายการเสียภาษีต่ำกว่าจำนวนที่ควรต้องเสีย ให้เจ้าพนักงานประเมิน โดยอนุมัติอธิบดี มีอำนาจที่จะเข้าไปในสถานที่ของผู้ใดต่อหน้าผู้นั้นกำหนดยอดเงินที่จะต้องคำนวณเพื่อเสียภาษีขึ้น โดยถือเงินหรือผู้แทนในเวลากลางวันระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกได้ อำเภอทรัพย์สินซึ่งเป็นกรรมสิทธิ์ หรือเข้ามาอยู่ในครอบครอง หรือรายจ่ายอันเกี่ยวกับกิจการค้า หรือลักษณะและปริมาณของการค้า หรือเจ้าพนักงานประเมินจะเรียกผู้ชำนาญการพิเศษไปเป็นผู้ช่วยก็ได้ ผู้ถูกตรวจสอบสถิติยอดกำไร รายรับ หรือรายได้ ของผู้ประกอบการค้าเอง หรือไต่สวนหรือผู้แทนจะของผู้อื่นที่กระทำกิจการทำนองเดียวกับของผู้ประกอบการค้าเป็นหลักในการพิจารณา แล้วทำการประเมินแจ้งจำนวนเงินที่ต้องให้ความสะดวกตามสมควรชำระไปยังผู้ประกอบการค้า ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๙ ถึงมาตรา ๒๖ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

การเสียภาษีสำหรับป้ายตามมาตรา ๗๙ (๑) นั้น ถ้าผู้ใดมีป้ายขึ้นเมื่อมีเหตุสมควร เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจเข้าไปในสถานการค้าของผู้ประกอบการค้าหรือที่อื่นใดที่เกี่ยวข้องระหว่างปีก็ดี เปลี่ยนพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก หรือแก้ไขป้ายใหม่ทำให้ภาษีที่ต้องเสียสำหรับป้ายที่เปลี่ยนหรือแก้ไขใหม่นั้นมีจำนวนสูงกว่าภาษีที่ต้องเสียสำหรับป้ายเดิมก็ดี ให้ผู้นั้นมาแจ้งและยื่นรายการเพื่อเวลาทำการของผู้ประกอบการค้า และทำการตรวจสอบเพื่อให้ได้ทราบว่า ผู้ประกอบการค้าปฏิบัติการและเสียภาษีสำหรับป้ายนั้นต่ออำเภอ และเสียภาษีภายใน ๑๕ วันการค้าถูกต้องหรือไม่ กับมีอำนาจเรียกและยึดตราสาร หรือเอกสารอื่นอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้

เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษี อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรีมีอำนาจกำหนดวิธีการให้ผู้ประกอบการค้าปฏิบัติได้ วิธีการนี้เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

ใบเสร็จค่าผู้ประกอบการค้าผู้ใดกระทำผิดฐานหลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียภาษีโรงค้าการค้าก็ดี กระทำผิดบทบัญญัติในหมวดนี้ก็ดี เกินกว่าหนึ่งครั้ง อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี มีอำนาจสั่งถอนใบทะเบียนการค้าของผู้ประกอบการค้านั้นได้ เมื่อได้มีการสั่งถอนใบทะเบียนการค้าตามความในวรรคก่อนแล้ว ผู้ประกอบการค้ายังคงประกอบหรือดำเนินการค้านั้นต่อไป ให้ถือเสมือนว่าผู้ประกอบการค้าผู้นั้นได้เริ่มประกอบการค้าใหม่นับตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอน และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘๑ มาใช้บังคับ ในกรณีเช่นว่านี้ ถ้ามีภาษีการค้าต้องแสดงไว้โดยเปิดเผยในโรงค้าเสียในระหว่างระยะเวลานับตั้งแต่วันได้รับทราบ คำสั่งถอนจนถึงวันที่ได้รับใบทะเบียนการค้าใหม่ ให้ผู้ประกอบการค้าเสียเงินเพิ่มอีก ๒ เท่าของเงินภาษีการค้านั้น หรือเป็นเงินอีก ๒๐๐ บาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการค้า ถ้าระยะเวลาตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอนจนถึงวันที่ได้รับใบทะเบียนการค้าใหม่ตามความในวรรค ๒ นั้นเกินกว่าสามสิบวัน ให้คิดยอดเงินที่ต้องคำนวณเพื่อเสียเงินเพิ่มเพียงสามสิบวันนับแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอน

วิธีคิดกำลังที่เครื่องจักรอาจทำการได้เป็นอย่างสูงสุดใน ๒๔ ชั่วโมงในการไต่สวนหรือตรวจสอบของเจ้าพนักงานประเมินก็ดี กำลังสูงสุดของเครื่องจักรคิดเป็นแรงม้าโดยการกล่าวหาแจ้งความของบุคคลใด ๆ ซึ่งการกล่าวหานั้นได้แสดงหลักฐานความผิดไว้ชัดแจ้งก็ดี ซึ่งเป็นหลักเกณฑ์การเหตุให้พบการไม่เสียภาษีการค้าหรือเสียไม่ครบถ้วน เมื่อเจ้าพนักงานประเมินตามพิกัดอัตราฉบับที่ ๓ ท้ายหมวดนี้ ให้ได้เรียกเก็บภาษี หรือภาษีและเงินเพิ่มไปแล้วเท่าใด ให้เจ้าหน้าที่ผู้รับเงินหักออกร้อยละ ๒๕ ของเงินที่เก็บได้เป็นเงินสินบนรางวัล และให้อธิบดีมีอำนาจจ่ายให้แก่บุคคลผู้ตรวจพบ ผู้กล่าวหาแจ้งความ และเจ้าพนักงานที่เกี่ยวข้อง ตามระเบียบที่อธิบดีกำหนดขึ้นโดยกฎกระทรวงโดยอนุมัติรัฐมนตรี

ผู้ใดฝ่าฝืนบทบัญญัติไม่ยื่นคำขอจดทะเบียนการค้าตามความในมาตรา ๘๖ ผู้นั้น๘๑ หรือมาตรา ๘๑ ทวิ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐๐ ห้าพันบาท

ผู้ใดไม่แจ้งต่ออำเภอ เป็นการฝ่าฝืนบทบัญญัติยื่นคำขอรับใบแทนตามความในมาตรา ๘๑ จัตวา หรือไม่แสดงใบทะเบียนหรือใบแทนตามความในมาตรา ๘๗ ผู้นั้น๘๑ เบญจ หรือไม่แจ้งการเลิกหรือการโอนตามความในมาตรา ๘๒ ทวิ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐๐ ห้าร้อยบาท

ผู้ใดเสียภาษีสำหรับโรงค้ารู้อยู่แล้วไม่เอาใบเสร็จแสดงไว้โดยเปิดเผยในโรงค้าเป็นการฝ่าฝืนอำนวยความสะดวกหรือขัดขวางเจ้าพนักงานประเมินในการปฏิบัติการตามความในมาตรา ๘๘ ผู้นั้น๘๗ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐ บาทห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

ภาษีในหมวดนี้อยู่ในประเภทภาษีอากรประเมินและให้เจ้าพนักงานประเมินเป็นผู้ประเมินเกี่ยวกับภาษีตามหมวดนี้ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามวิธีการที่อธิบดีกำหนด ตามความในมาตรา ๘๗ ทวิ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท

ในหมวดนี้เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นภาษีป้ายนี้อยู่ในประเภทภาษีอากรประเมิน และให้อำเภอเป็นอย่างอื่น “ปีผู้มีอำนาจประเมินเกี่ยวกับภาษี” หมายความว่า ตั้งแต่วันที่ ๑ มกราคม ถึงวันที่ ๓๑ ธันวาคม “ธนาคาร” หมายความว่า บุคคลที่กระทำกิจการค้าอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้ (๑) เปิดเครดิตโดยรับฝาก หรือเก็บเงินจากผู้อื่นอันผู้รับเครดิตอาจจ่ายหรือส่งไปที่อื่น โดยวิธีใช้ดร๊าฟเช็คหรือคำสั่ง (๒) ทำกิจการแลกเงิน คือ ออก ซื้อ หรือขายตั๋วเงิน หรือส่งเงินไปต่างประเทศเองโดยโทรเลขหรือจดหมายอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างตามหมวดนี้

ธนาคารประกอบกิจการในประเทศไทยในในหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น “ปีภาษีที่ล่วงมาแล้วต้องเสียภาษีในอัตราปีละ ๔,๐๐๐ บาท ถ้ากระทำกิจการแลกเงินในปีภาษีนั้นด้วย ให้เสียภาษีเพิ่มอีกตามจำนวนเงินของกิจการแลกเงินทุก ๆ ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ” หมายความว่า ปีปฏิทิน “ป้าย” หมายความว่า (๑) ป้ายชื่อ ยี่ห้อ เครื่องหมายของสถานการค้า หรือของผู้ประกอบการค้า ซึ่งแสดงไว้ที่สถานการค้า หรือบริเวณใกล้เคียงกับสถานการค้า (๒) ป้ายโฆษณาของสถานการค้าหรือของผู้ประกอบการค้า ไม่ว่าจะแสดงไว้ ณ ที่ใด ทั้งนี้ มิให้หมายความรวมถึงป้ายซึ่งแสดงไว้ที่วัตถุหรือภาชนะอันเป็นเครื่องอุปโภคบริโภคในอาคาร ป้ายตาม (๑) และ (๒) นั้น อาจแสดงเป็นตัวอักษรหรือเศษของ ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท ต่อ ๒,๐๐๐ บาทเครื่องหมายอย่างอื่น โดยการเขียน แกะ สลัก จารึกหรือทำให้ปรากฏโดยวิธีอื่นก็ได้ ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกระทำบนแผ่นกระดาษ แผ่นไม้ แผ่นกระจก กำแพง ผนัง ผ้า หรือวัตถุอื่น คำว่า “สถานการค้า” และ “ผู้ประกอบการค้า” ในที่นี้ให้หมายความเช่นเดียวกับที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๗๘

เครดิตฟองซิเอร์ต้องให้เจ้าของชื่อ ยี่ห้อ หรือเครื่องหมายในป้ายเสียภาษีในป้ายตามบัญชีอัตราเดือนละ ๑/๔๘ แห่งหนึ่งในร้อยของจำนวนเงินที่ให้กู้ โดยมีอสังหาริมทรัพย์เป็นประกัน และจำนวนเงินที่ลงไปเพื่อหากำไรในอสังหาริมทรัพย์ในสยามในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว จำนวนเงินที่ว่านี้คือยอดเงินที่ค้างบัญชีในวันสุดท้ายของเดือน แต่การชำระภาษีนั้นให้ชำระปีละครั้งภาษีป้ายท้ายหมวดนี้ ในกรณีที่เจ้าของชื่อ ยี่ห้อ หรือเครื่องหมายในป้าย อยู่นอกประเทศไทย ให้ผู้แทนในประเทศไทยมีหน้าที่เสียภาษีป้ายและปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้

กิจการออมสินต้องเสียภาษีในอัตราเดือนละ ๑/๓๖ แห่งหนึ่งในร้อยของยอดเงินที่ยังค้างบัญชีป้ายดังต่อไปนี้ ให้ได้รับยกเว้นภาษีป้าย (๑) ป้ายโฆษณามหรสพ (๒) ป้ายที่มีลักษณะเป็นเครดิตของผู้ส่งในสยามในวันสุดท้ายของเดือนในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว แต่การชำระภาษีนั้นให้ชำระปีละใบปลิวโฆษณา (๓) ป้ายที่แสดงไว้ในบริเวณงานซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งคราว คลังออมสินและสหกรณ์ซึ่งมิได้หากำไรนั้นยกเว้นไม่ต้องเสียภาษี(๔) ป้ายตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวง

ภายในเดือนมีนาคมทุก ๆ ปีภาษี ให้ผู้ต้องเสียภาษีป้ายยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่ออำเภอ ณ ที่ว่าการอำเภอ

ภาษีที่ต้องเสียตามหมวดนี้ ให้เสียภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งการประเมิน

ในกรณีป้ายโฆษณา ถ้าเรียกเก็บภาษีจากผู้มีหน้าที่เสียภาษีตามความในมาตรา ๙๖ ไม่ได้ ให้เรียกเก็บจากผู้ครอบครองป้ายนั้น

เบญจ เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีตามหมวดนี้ การยื่นรายการและการเสียภาษีตามความในมาตรา ๙๗ ทวิ และมาตรา ๙๗ ตรี เฉพาะป้ายโฆษณานั้น อธิบดีโดยอนุมัติรัฐมนตรี มีอำนาจกำหนดวิธีการให้ปฏิบัติเป็นอย่างอื่นก็ได้

กิจการประกันภัยอย่างใด ๆ ในประเทศไทยเว้นประกันชีวิต ต้องภายในสามปีนับแต่วันถึงกำหนดเสียภาษี ถ้าปรากฏแก่เจ้าพนักงานประเมินว่า ได้มีการเสียภาษีในป้ายผิดจากเกณฑ์การคำนวณตามบัญชีอัตราร้อยละ ๒ แห่งจำนวนเบี้ยประกันภัยที่เก็บได้ในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้วไม่ว่าเบี้ยประกันภัยนั้นจะส่งเป็นเงิน เครดิต หรือสิ่งอื่นใดที่ใช้แทนภาษีป้ายท้ายหมวดนี้ เจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจที่จะประเมินใหม่ได้ ถ้าในการประเมินใหม่ปรากฏว่าได้เรียกเก็บภาษีเกินไป ก็ให้เจ้าพนักงานประเมินสั่งคืนเงิน แต่เบี้ยประกันภัยที่คืนให้ส่วนที่เกินให้แก่ผู้เอาประกันภัย ภายใน ๖ เดือน นับแต่วันส่ง เพราะเหตุไม่รับประกันภัยก็ดี คืนไปโดยเหตุอื่นก็ดี มิให้นับเข้าในต้องเสียภาษี แต่ถ้าปรากฏว่าจะต้องเสียภาษีเพิ่มขึ้น ก็ให้แจ้งจำนวนเงินอันที่ต้องเสียภาษี และถ้าผู้กระทำกิจการประกันภัยใดเพิ่มและเหตุผลที่ต้องเสียเงินภาษีแล้วนำประกันภัยซึ่งรับไว้ไปให้ผู้อื่นประกันต่อ ๆ ไป ผู้ประกันต่อไปนั้นไม่เพิ่มไปยังผู้ต้องเสียภาษี กิจการประกันภัยประเภทประกันชีวิต ให้ ให้ผู้ต้องเสียภาษีตามบทบัญญัติในวรรคต้นแต่ให้ชำระภาษีที่ต้องเสียในอัตราร้อยละ ๑ แห่งจำนวนเบี้ยประกันภัยเพิ่มภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งจำนวน ในการนี้ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๙ มาตรา ๒๐ และมาตรา ๒๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

บุคคลธรรมดา บริษัทผู้ใดมีป้ายอันต้องเสียภาษีในระหว่างปีภาษีก็ดี หรือหุ้นส่วนนิติบุคคล ประกอบกิจการธนาคาร เครดิตฟองซิเอร์ กิจการออมสิน เปลี่ยน หรือกิจการประกันภัยในสยาม เป็นผู้แก้ไขป้ายใหม่ก็ดี ต้องแจ้งและยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด เพื่อเสียภาษีตามหมวดนี้สำหรับป้ายนั้นต่ออำเภอภายในสิบห้าวันนับแต่วันมีป้าย หรือเปลี่ยน หรือแก้ไขป้ายใหม่ แล้วแต่กรณี

ภายในวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ทุกปี ให้ผู้ต้องเสียใบเสร็จภาษีตามหมวดนี้ยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดเกี่ยวกับจำนวนเงินต่าง ๆ ต่อเจ้าพนักงานประเมินป้ายต้องแสดงไว้ที่สถานการค้าโดยเปิดเผย

เมื่อได้รับแบบแสดงรายการแล้ว ให้ให้อำเภอหรือเจ้าพนักงานประเมินประเมินจำนวนเงินมีอำนาจเข้าไปในสถานการค้าของผู้มีป้ายอันต้องเสียภาษี แล้วแจ้งให้ผู้ระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก เพื่อตรวจสอบว่าได้เสียภาษีทราบป้ายถูกต้องหรือไม่

การตรวจสอบหรือการไต่สวนเกี่ยวกับภาษีในหมวดนี้ ให้นำบทบัญญัติผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๙๙ มาตรา ๘๖ และ๑๐๐ หรือรู้อยู่แล้ว ไม่อำนวยความสะดวก หรือขัดขวางเจ้าพนักงานในการปฏิบัติการตามความในมาตรา ๙๐ มาใช้บังคับโดยอนุโลม๑๐๑ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งร้อยบาท

ในหมวดนี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น “ตราสาร” หมายความว่า เอกสารที่ต้องเสียอากรตามหมวดนี้ “กระดาษ” หมายความตลอดถึงแผ่นหนังฟอกหรือสิ่งอื่น ๆ ซึ่งใช้เขียนตราสาร “แสตมป์” หมายความว่า แสตมป์ปิดทับหรือแสตมป์ดุนบนกระดาษ และแสตมป์ดุนบนกระดาษนี้ ให้หมายความรวมถึงแสตมป์พิมพ์ทับบนกระดาษด้วย ทั้งนี้ ตามที่กำหนดลักษณะโดยกฎกระทรวง “กระทำ” เมื่อใช้เกี่ยวกับตราสาร หมายความว่า การลงลายมือชื่อตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ “ปิดแสตมป์” หมายความว่า การปิดแสตมป์ทับกระดาษ หรือการมีแสตมป์ดุนบนกระดาษ “ขีดฆ่า” หมายความว่า การกระทำเพื่อมิให้ใช้แสตมป์ได้อีก โดยในกรณีแสตมป์ปิดทับได้ลงลายมือชื่อ หรือลงชื่อห้างร้านบนแสตมป์ หรือขีดเส้นคร่อมฆ่าแสตมป์ที่ปิดทับกระดาษ และลงวัน เดือน ปีที่กระทำสิ่งเหล่านี้ด้วย ในกรณีแสตมป์ดุนได้เขียนบนตราสารหรือยื่นตราสาร ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประทับแสตมป์ดุนให้แสตมป์ดุนปรากฏอยู่ในด้านหน้าของตราสารนั้น “ปิดแสตมป์บริบูรณ์ ” หมายความว่า (๑) ในกรณีแสตมป์ปิดทับ หมายความว่าคือการได้เสียอากรโดยปิดแสตมป์ทับกระดาษก่อนกระทำหรือในทันทีที่ทำตราสารเป็นราคาไม่น้อยกว่าอากรที่ต้องเสียและได้ขีดฆ่าแสตมป์นั้นแล้ว หรือ (๒) ในกรณีแสตมป์ดุน หมายความว่าคือการได้เสียอากรโดยใช้กระดาษมีแสตมป์ดุนเป็นราคาแสตมป์ไม่น้อยกว่าอากรที่ต้องเสียและขีดฆ่าแล้ว หรือโดยยื่นตราสารให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประทับแสตมป์ดุน และชำระเงินเป็นจำนวนไม่น้อยกว่าอากรที่ต้องเสียและขีดฆ่าแล้ว หรือ (๓) ในกรณีชำระเป็นตัวเงิน คือ การได้เสียอากรเป็นตัวเงิน เป็นราคาไม่น้อยกว่าอากรที่ต้องเสียตามบทบัญญัติในหมวดนี้ หรือตามระเบียบซึ่งอธิบดีจะได้กำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี การปิดแสตมป์บริบูรณ์ตามที่กำหนดใน (๑) และ (๒) ดังกล่าวข้างต้นนั้น ให้อธิบดีมีอำนาจสั่งให้ปฏิบัติตามที่กำหนดใน (๓) แทนได้ “ใบรับ” หมายความว่า (ก) บันทึก หรือหนังสือใด ๆ ที่เป็นหลักฐานแสดงว่าได้รับ ได้รับฝากหรือได้รับชำระเงินหรือตั๋วเงิน หรือ (ข) บันทึก หรือหนังสือใด ๆ ที่เป็นหลักฐานแสดงว่าหนี้หรือสิทธิเรียกร้องได้ชำระหรือปลดให้แล้ว บันทึก หรือหนังสือที่กล่าวนั้นจะมีลายมือชื่อของบุคคลใด ๆ หรือไม่ ไม่สำคัญ “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง “นายตรวจ” หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง

ในกรณีต่อไปนี้ ผู้ขาย ผู้ให้เช่าซื้อ ผู้รับเงิน หรือผู้รับชำระราคา ต้องออกใบรับให้แก่ผู้ซื้อ ผู้เช่าซื้อ ผู้จ่ายเงิน หรือผู้ชำระราคาในทันทีทุกคราว จะได้ที่รับเงินหรือรับชำระราคา ไม่ว่าจะมีการเรียกร้องให้ออกใบรับหรือไม่ก็ตาม (๑) การให้เช่าซื้อทรัพย์สินทุกชนิด ซึ่งมีรับเงินหรือรับชำระราคาเช่าซื้อเกิน ๕ บาท (๒) การขายจากการค้าประเภทต่าง ๆ ของสถานการค้าที่ต้องจดทะเบียนการค้าตามความในมาตรา ๘๑ หรือมาตรา ๘๑ ทวิ ซึ่งรวมเงินหรือราคาที่ต้องชำระครั้งหนึ่งเกิน ๕ บาทจากโรงค้า ถ้าโรงค้านั้นตั้งแต่ ๑๐ บาทขึ้นไป (๒) การให้เช่าซื้อทรัพย์สิน การขาย หรือการรับจ้างทำของที่ไม่ต้องเสียภาษีโรงจดทะเบียนการค้าตามความในมาตรา ๗๙ (๒) (๓) การขาย๘๑ หรือมาตรา ๘๑ ทวิ ซึ่งรวมเงินหรือราคาที่ต้องชำระครั้งหนึ่งเกินตั้งแต่ ๑๐๐ บาท (๔) การรับเงินเนื่องในการโพยก๊วนทุกรายไม่จำกัดว่าเป็นจำนวนเงินเท่าใด ขึ้นไป ถ้าการเช่าซื้อรับเงินหรือการขายที่รับชำระราคาดังกล่าวข้างต้นมีเงื่อนไข ให้ให้รับ หรือชำระราคาภายหลังงวดเดียวหรือหลายงวด ให้ออกใบรับทุกคราวที่ได้รับในทันทีที่รับเงิน หรือรับชำระราคานั้น มาตรานี้ ไม่ไม่ให้ใช้บังคับในกรณีขายสินค้าซึ่งทำในราชอาณาจักรส่งออกไปแก่การจำหน่ายนอกราชอาณาจักรและในกรณีที่ผู้ประกอบการเกษตรขายพืชผลอันเกิดจากเกษตรกรรมของตน เช่น ข้าวเปลือก ผัก ปลา สัตว์ และของป่า เป็นต้นแสตมป์อากร หรือแสตมป์อื่นของรัฐบาลที่ยังมิได้ใช้หรือแก่กรณีใบรับที่จะต้องออกนั้นได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากรอยู่แล้ว

ในการออกใบรับ ให้ผู้มีหน้าที่ออกใบรับตามความในมาตรา ๑๐๕ (๒) หรือ (๔) ๑) ทำต้นขั้วหรือสำเนาใบรับ และเก็บต้นขั้วหรือสำเนาใบรับเช่นว่านี้ไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่าห้าปี นับแต่วันที่ออกใบรับ ใบรับ ต้นขั้ว หรือสำเนาใบรับ ตามความในวรรคก่อน อย่างน้อยต้องมีตัวเลขและอักษรไทยให้ปรากฏข้อความต่อไปนี้ (๑) หมายเลขที่ทะเบียนการค้าตามประมวลรัษฎากรของผู้ออกใบรับ (๒) ชื่อ หรือยี่ห้อ ของผู้ออกใบรับ (๒๓) เลขที่ตามลำดับของใบรับ (๓๔) วัน เดือน ปี ที่ออกใบรับ (๔๕) จำนวนเงินที่รับ (๕๖) ชื่อ หรือยี่ห้อ และที่อยู่ ของผู้ซื้อเฉพาะในกรณี การขาย ซึ่งรวมราคาที่ต้องชำระครั้งหนึ่งตั้งแต่ ๕,๐๐๐ บาทขึ้นไป ตัวเลขไทยนั้น จะใช้เลขอารบิคแทนก็ได้

ในกรณีรับเงิน หรือรับชำระราคาจากการค้าประเภทต่าง ๆ ตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๐๕ (๑) ถ้ามีจำนวนครั้งหนึ่ง ๆ ไม่ถึง ๑๐ บาท ให้ผู้รับเงินหรือรับชำระราคารวมเงินเฉพาะในกรณีดังกล่าวที่รับทุกครั้ง เมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ได้จำนวนเท่าใด ให้ทำบันทึกจำนวนเงินนั้นรวมขึ้นเป็นวัน ๆ ตามแบบที่อธิบดีกำหนดและเก็บไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่าห้าปีนับแต่วันทำบันทึก

ใบรับอันที่ต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ที่ แม้ไม่อยู่ในบังคับให้จำต้องออกให้เมื่อถูกเรียกร้องนั้น ใบรับตามความในมาตรา ๑๐๕ เมื่อผู้มีส่วนได้เสียเรียกร้อง ผู้มีหน้าที่ออกใบรับต้องออกให้ในทันทีที่ถูกเรียกร้อง

วิธีเสียเงินอากรและเงินเพิ่มอากรดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๑๑๓ และหรือมาตรา ๑๑๔ ให้เสียโดยวิธีชำระเป็นตัวเงินต่อเจ้าพนักงานเจ้าหน้าที่ เมื่อได้รับชำระเงินแล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกใบรับเงินและสลักหลังตราสาร หรือทำหลักฐานขึ้นในกรณีไม่มีตราสาร ทั้งนี้ เพื่อแสดงการรับเงินอากรและเงินเพิ่มอากรถ้ามี ตลอดทั้งนามชื่อและตำบลที่อยู่ของผู้เสียเงิน แล้วลงนามลงชื่อพนักงานเจ้าหน้าที่และวันเดือนปีไว้เป็นสำคัญ

ตราสารหรือหลักฐานตามความในมาตรา ๑๑๖ ที่มีผู้เสียอากร หรือเสียอากร และเงินเพิ่มอากรถ้ามี ตามความในมาตรา ๑๑๓ และหรือมาตรา ๑๑๔ นั้นแล้ว ให้ถือว่าเป็นตราสารที่ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้ว ส่วนเงินเพิ่มอากรที่เรียกเก็บ ก็ให้ถือว่าให้ถือเป็นค่าเงินอากร

เมื่อมีเหตุผลเหตุสมควร พนักงานเจ้าหน้าที่หรือนายตรวจ มีอำนาจเข้าไปในสถานที่ทำการการค้า หรือสำนักงานใด ๆ ในเวลากลางวันสถานที่ที่เกี่ยวข้องระหว่างอาทิตย์พระอาทิตย์ขึ้นและอาทิตย์ตก และพระอาทิตย์ตก หรือในเวลาที่เปิดทำการของสถานการค้าหรือสถานที่นั้น เพื่อทำการตรวจสอบตราสารว่า ได้ปิดแสตมป์บริบูรณ์แล้วตามความในมาตรา ๑๐๔ หรือไม่ หรือทำการตรวจสอบเพื่อได้ทราบว่าได้ออกใบรับตามความในมาตรา ๑๐๕ หรือมาตรา ๑๐๖ หรือทำหรือเก็บต้นขั้วหรือ สำเนาใบรับตาม ใบรับตามความในมาตรา ๑๐๕ ทวิ หรือทำ หรือเก็บบันทึกตามความในมาตรา ๑๐๕ ตรี หรือไม่ กับมีอำนาจเรียกและยึดตราสาร หรือเอกสาร และออกหมายเรียกตัวผู้มีหน้าที่เสียอากร ผู้ทรงตราสาร หรือผู้ถือเอาประโยชน์แห่งตราสาร และพยานหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้ ในการตรวจ พนักงานเจ้าหน้าที่หรือนายตรวจจะต้องพิจารณาอย่าให้เป็นการขัดขวางการดำเนินการตามปกติของร้านค้าหรือสถานที่ทำการค้าจนเกินกว่าความจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการตรวจ

ผู้ใดออกใบรับไม่เกิน ๕ บาทถึง ๑๐ บาท สำหรับมูลค่าเกิน ๕ บาทตั้งแต่ ๑๐ บาทขึ้นไป หรือแบ่งหรือแยกมูลค่าที่ได้รับชำระนั้น เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียอากรก็ดี จงใจกระทำ หรือทำ ตราสารให้ผิดความจริง เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งหมวดนี้ก็ดี ผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๒๐๐ สองร้อยบาท

ผู้ใดโดยตนเอง โดยสมยอม หรือโดยสมคบกับผู้อื่นทำให้ไม่มีการออกใบรับ หรือไม่ออกใบรับตามที่บัญญัติไว้ให้ในทันทีที่รับเงินหรือรับชำระราคาตามความในมาตรา ๑๐๕ ก็ดี เมื่อถูกเรียกร้องให้ออกใบรับอันต้องปิดแสตมป์บริบูรณ์ ปฏิเสธหรือไม่ทำ หรือไม่เก็บบันทึกตามความในมาตรา ๑๐๕ ตรี หรือเพิกเฉยเสียไม่ออกใบรับให้เป็นการฝ่าฝืนในทันทีที่ถูกเรียกร้องตามความในมาตรา ๑๐๖ ก็ดี หรือออกใบรับซึ่งไม่ปิดแสตมป์ตามจำนวนอากรที่ต้องเสียก็ดี ผู้นั้น มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งร้อยบาท วรรคสอง (ยกเลิก)

ถึง มาตรา ๑๗๙ (ยกเลิก)

ถึง มาตรา ๒๑๒ (ยกเลิก)

ถึง มาตรา ๒๔๗ (ยกเลิก)

ถึง มาตรา ๒๖๒ (ยกเลิก)

การเรียกเก็บภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ซึ่งบัญญัติไว้ในลักษณะนี้ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมสรรพากร

ในลักษณะนี้ “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง “ซื้อ” หมายความว่า รับโอนกรรมสิทธิ์ หรือรับโอนการครอบครอง ไม่ว่าในกรณีใด ๆ “จำหน่าย” หมายความว่า โอนกรรมสิทธิ์ หรือโอนการครอบครอง ไม่ว่าในกรณีใด ๆ “โภคภัณฑ์” หมายความว่า สิ่งอุปโภคบริโภคหรือสิ่งอื่นตามประเภทที่กำหนดไว้ในบัญชีอัตราภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ท้ายลักษณะนี้ “ผู้ค้าโภคภัณฑ์” หมายความว่า บุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือองค์การใด ๆ ซึ่งทำการผลิต นำเข้า หรือมีไว้เพื่อจำหน่ายซึ่งโภคภัณฑ์ ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงผู้ทำการแทนด้วย “สถานที่” หมายความว่า ที่สำหรับใช้ประกอบหรือดำเนินการค้าโภคภัณฑ์ ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงที่ซึ่งใช้ทำการผลิต เก็บ หรือจำหน่ายโภคภัณฑ์ด้วย “ราคา” หมายความว่า จำนวนเงินที่พึงชำระทั้งหมดในการซื้อโภคภัณฑ์ ถ้าในการซื้อโภคภัณฑ์ไม่มีการชำระเงิน หรือมีการชำระเงินต่ำกว่าราคาตลาด ให้ถือราคาตลาดในขณะที่ซื้อเป็นจำนวนเงินที่พึงชำระในการซื้อ

(ยกเลิก)เมื่อมีการซื้อโภคภัณฑ์ซึ่งอยู่ในประเทศไทยจากผู้ค้าโภคภัณฑ์ ให้ผู้ที่ซื้อมีหน้าที่เสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จากราคาตามบัญชีอัตราภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ท้ายลักษณะนี้ การเสียภาษีตามความในวรรคก่อน ให้ชำระไว้กับผู้ค้าโภคภัณฑ์

(ยกเลิก)ในกรณีที่ผู้ค้าโภคภัณฑ์นำโภคภัณฑ์ของตนไปใช้อันมิใช่เพื่อกิจการค้าโภคภัณฑ์โดยเฉพาะ ให้ถือว่ามีการซื้อโภคภัณฑ์ และผู้ค้าโภคภัณฑ์นั้นเป็นผู้ที่ซื้อ มีหน้าที่เสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ในวันแรกที่นำไปใช้

(ยกเลิก)ผู้ใดนำโภคภัณฑ์ประเภทรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์เข้ามาในประเทศไทยโดยมิใช่เพื่อการค้า ให้ผู้นั้นชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ โดยยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่ออำเภอท้องที่อันเป็นที่ตั้งด่านศุลกากรแรกที่นำโภคภัณฑ์ผ่าน ภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่นำโภคภัณฑ์ผ่านด่านศุลกากรนั้น

(ยกเลิก)ผู้ค้าโภคภัณฑ์ที่ได้รับใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ ถ้าซื้อโภคภัณฑ์ในระหว่างกันเองเพื่อจำหน่ายต่อไป ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์

(ยกเลิก)ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์มีหน้าที่เรียกเก็บภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จากผู้ที่ซื้อทุกคราวเมื่อส่งมอบโภคภัณฑ์

(ยกเลิก)เมื่อผู้ค้าโภคภัณฑ์ได้เรียกเก็บภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๑ แล้ว ให้ออกใบรับเงินค่าภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามแบบที่อธิบดีกำหนด และทำสำเนาเก็บไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่าห้าปี วิธีการออกใบรับตามความในวรรคก่อน ถ้าอธิบดีเห็นเป็นการสมควร จะสั่งให้ปฏิบัติเป็นอย่างอื่นก็ได้ ใบรับเฉพาะจำนวนเงินค่าภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียอากรแสตมป์

(ยกเลิก)ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์รับผิดในการชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ของเดือนที่แล้วมา ซึ่งตนมีหน้าที่เรียกเก็บตามความในมาตรา ๑๗๑ และให้นำส่งอำเภอท้องที่ภายในวันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป โดยยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด การยื่นรายการเช่นว่านี้ ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ยื่นไม่ว่าจะมีภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ต้องเสียหรือไม่

(ยกเลิก)ในกรณีจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีตามลักษณะนี้ ให้อธิบดีมีอำนาจที่จะสั่งผู้ค้าโภคภัณฑ์ยื่นรายการ และนำภาษีส่งอำเภอท้องที่ก่อนถึงหรือก่อนพ้นกำหนดเวลาตามความในมาตรา ๑๗๓ ก็ได้

(ยกเลิก)ภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ถ้ามิได้ชำระหรือนำส่งภายในกำหนดเวลาตามความในมาตรา ๑๖๙ มาตรา ๑๗๓ มาตรา ๑๗๔ มาตรา ๑๙๐ หรือมาตรา ๑๙๑ ให้ชำระเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐ ของเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์

(ยกเลิก)ภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนดเวลาตามลักษณะนี้ ให้ถือเป็นภาษีค้าง และเพื่อให้ได้รับชำระภาษีค้าง ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับ

(ยกเลิก)ทุกเดือนที่มีการซื้อโภคภัณฑ์อันได้รับยกเว้นภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๐ ให้ผู้ที่ซื้อและผู้ที่จำหน่ายแจ้งรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด ภายในวันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป การแจ้งรายการตามความในวรรคก่อน ถ้าสถานที่ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี ถ้าตั้งอยู่ในเขตจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งนี้ จะยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอที่สถานที่ตั้งอยู่ก็ได้

(ยกเลิก)ในเดือนใด ผู้ค้าโภคภัณฑ์ส่งโภคภัณฑ์ออกนอกประเทศไทยหรือนำโภคภัณฑ์เข้ามาในประเทศไทยให้แจ้งรายการส่งออกหรือนำเข้าซึ่งโภคภัณฑ์นั้นตามแบบที่อธิบดีกำหนด ภายในวันที่ ๒๐ ของเดือนถัดไป การแจ้งรายการตามความในวรรคก่อน ถ้าสถานที่ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี ถ้าตั้งอยู่ในเขตจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งนี้ จะยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอที่สถานที่ตั้งอยู่ก็ได้

(ยกเลิก)ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ยื่นคำขอจดทะเบียนค้าโภคภัณฑ์สำหรับสถานที่ทุกแห่ง ตามแบบที่อธิบดีกำหนดภายในสามสิบวันนับแต่วันใช้บังคับบทบัญญัติในลักษณะนี้หรือวันเริ่มเป็นผู้ค้าโภคภัณฑ์ หรือวันเริ่มมีสถานที่ใหม่ แล้วแต่กรณี การยื่นคำขอตามความในวรรคก่อน ถ้าผู้ค้าโภคภัณฑ์มีสถานที่ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดพระนครหรือจังหวัดธนบุรี ให้ยื่นต่ออธิบดี ถ้าตั้งอยู่ในเขตจังหวัดอื่น ให้ยื่นต่อผู้ว่าราชการจังหวัด ถ้าผู้ค้าโภคภัณฑ์มีสถานที่หลายแห่งในเขตจังหวัดเดียวกัน การยื่นคำขอ ให้แยกยื่นเป็นรายสถานที่ คำขอซึ่งต้องยื่นต่ออธิบดี หรือผู้ว่าราชการจังหวัดดังกล่าวมาแล้ว ถ้าได้ยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอที่สถานที่ตั้งอยู่ ก็ให้ถือว่าได้ยื่นแล้ว

การเรียกเก็บภาษีการซื้อข้าวซึ่งบัญญัติไว้ในลักษณะนี้ ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมสรรพากรเมื่อผู้ค้าโภคภัณฑ์ได้ยื่นคำขอจดทะเบียนตามความในมาตรา ๑๗๙ แล้ว ให้อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี ออกใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ให้ โดยแยกเป็นรายสถานที่

ในลักษณะนี้ “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า เจ้าพนักงานผู้ดำรงตำแหน่งซึ่งระบุไว้ในกฎกระทรวง<o:p> “ข้าวเปลือก” หมายความว่า เมล็ดข้าวมีเปลือกไม่ว่าจะเป็นข้าวจ้าวหรือข้าวเหนียว “ข้าว” หมายความว่า ข้าวสาร ปลายข้าว ข้าวกล้อง ปลายข้าวกล้อง ข้าวนึ่ง และปลายข้าวนึ่ง ไม่ว่าจะเป็นข้าวจ้าวหรือข้าวเหนียว “โรงสี” หมายความว่า ที่สำหรับทำให้ข้าวเปลือกเป็นข้าวได้ในวันหนึ่งตั้งแต่ ๑ หาบหลวงขึ้นไปไม่ว่าโดยวิธีใด ๆ เพื่อการค้ารวมทั้งรับจ้าง “ผู้ทำการโรงสี” หมายความว่า บุคคลใด ๆ ถ้าใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์สูญหาย ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ยื่นคำขอรับใบแทนใบทะเบียนต่ออธิบดีหรือองค์การของรัฐบาล ซึ่งประกอบกิจการโรงสี หรือผู้ทำการแทน “ซื้อ” หมายความว่า รับโอนกรรมสิทธิไม่ว่าในผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณีใด ๆ “จำหน่าย” หมายความว่า จำหน่ายในการซื้อ ภายในกำหนดสิบห้าวันนับแต่วันที่สูญหาย ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

เมื่อมีการซื้อข้าวซึ่งอยู่ในราชอาณาจักรจากผู้ทำการโรงสี นับแต่วันใช้บังคับบทบัญญัติในลักษณะนี้ ให้มีการเสียภาษีการซื้อข้าวตามอัตราซึ่งปรากฏในบัญชีท้ายลักษณะนี้และให้เสียขณะส่งมอบข้าวผู้ค้าโภคภัณฑ์ต้องแสดงใบทะเบียนหรือใบแทนใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ไว้ ณ สถานที่โดยเปิดเผย

ในกรณีผู้ทำการโรงสีส่งข้าวของตนผู้ค้าโภคภัณฑ์เมื่อเลิกหรือที่ตนยึดถือจากที่เก็บข้าวแห่งหนึ่งไปยังที่อื่น โดยไม่มีการโอนกิจการค้าโภคภัณฑ์ ให้แจ้งการเลิกหรือการโอนตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่ออธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งเป็นผู้ออกใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ แล้วแต่กรณี ภายในกำหนดสามสิบวันนับแต่วันเลิกหรือโอน ทั้งนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม เมื่อผู้ค้าโภคภัณฑ์ได้แจ้งการเลิกหรือการโอนตามความในวรรคก่อนแล้ว และยังมีภาษีการซื้อ ให้ถือว่าผู้ทำการโรงสีได้จำหน่ายและส่งมอบข้าวนั้นตั้งแต่วันส่งข้าวไปโภคภัณฑ์ที่จะต้องชำระอยู่อีก ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์และผู้ชำระบัญชี หรือผู้โอนและผู้รับโอน แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติในลักษณะนี้

ในกรณีผู้ทำการโรงสีนำข้าวของโรงสีไปเพื่อบริโภคก่อนได้ปฏิบัติการตามความในมาตรา ๑๗๓ หรือมาตรา ๑๘๓ ถ้าผู้ค้าโภคภัณฑ์ถึงแก่ความตาย หรือเปลี่ยนสภาพจากข้าว ให้ถือว่าเป็นการซื้อข้าวจากผู้ทำการโรงสีนั้น และส่งมอบข้าวในขณะที่นำไปถูกศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ หรือเสมือนไร้ความสามารถ หรือเป็นผู้ไม่อยู่ ให้ผู้จัดการมรดกหรือทายาท ผู้อนุบาล ผู้พิทักษ์ ผู้จัดการทรัพย์สิน ผู้รับมอบอำนาจ หรือผู้ครอบครองทรัพย์สิน แล้วแต่กรณี มีหน้าที่ปฏิบัติตามบทบัญญัติในลักษณะนี้

ในกรณีผู้ทำการโรงสีส่งข้าวไปนอกราชอาณาจักร ให้ถือว่าเป็นการซื้อข้าวจากผู้ทำการโรงสีให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ทำบัญชีตามแบบที่อธิบดีกำหนดแสดงรายการปริมาณโภคภัณฑ์ซึ่งมีอยู่ ได้มา และจำหน่ายไปตามความเป็นจริงเป็นรายวัน บัญชีดังกล่าวนี้ต้องทำให้เสร็จภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีอยู่ ได้มา หรือจำหน่ายไปซึ่งโภคภัณฑ์นั้นและส่งมอบข้าวเมื่อผ่านด่านศุลกากร และต้องเก็บไว้ไม่น้อยกว่าห้าปี

ในเดือนใดผู้ใดส่งข้าวไปนอกราชอาณาจักร ให้ผู้นั้นแจ้งเป็นหนังสือว่า ข้าวที่ส่งไปนั้นได้ซื้อจากผู้ใด เป็นจำนวนเท่าใด และส่งออกทางใด ภายในวันที่ ๗ ของเดือนถัดไป การแจ้ง สำหรับผู้มีสำนักงานในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี สำหรับผู้มีสำนักงานในจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อข้าหลวงประจำจังหวัดซึ่งสำนักงานนั้นตั้งอยู่เพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บภาษีตามลักษณะนี้ ให้อธิบดี โดยอนุมัติรัฐมนตรี มีอำนาจกำหนดวิธีการให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์ปฏิบัติได้ วิธีการนี้เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

ในผู้ค้าโภคภัณฑ์ผู้ใดกระทำผิดฐานหลีกเลี่ยง หรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ก็ดี กระทำผิดบทบัญญัติในลักษณะนี้ก็ดี เกินกว่าหนึ่งครั้ง อธิบดีหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณีผู้ทำการโรงสีทำให้ข้าวเปลือกเป็นข้าวให้แก่ผู้ใด ให้ถือว่าการที่ผู้ มีอำนาจสั่งถอนใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ของผู้ค้าโภคภัณฑ์นั้นได้ เมื่อได้มีการสั่งถอนใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ตามความในวรรคก่อนแล้ว ผู้ค้าโภคภัณฑ์ยังคงจำหน่ายโภคภัณฑ์ต่อไปให้ถือเสมือนว่าผู้ค้าโภคภัณฑ์นั้นได้เริ่มเป็นผู้โภคภัณฑ์ใหม่ นับตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอน และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗๙ มาใช้บังคับ ในกรณีเช่นว่านี้ ถ้ามีภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ที่ต้องชำระในระหว่างระยะเวลานับตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอนจนถึงวันที่ได้รับใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ใหม่ ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์เสียเงินเพิ่มอีก ๒ เท่าของเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์นั้นได้มาซึ่งข้าวเป็นการ หรือเป็นเงิน ๒๐๐ บาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการซื้อข้าวจากผู้ทำการโรงสีโภคภัณฑ์ ถ้าระยะเวลาตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอนจนถึงวันที่ได้รับใบทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ใหม่ตามความในวรรค ๒ นั้นเกินกว่าสามสิบวัน ให้คิดยอดเงินที่ต้องคำนวณเพิ่มเสียเงินเพิ่มเพียงสามสิบวัน นับตั้งแต่วันได้รับทราบคำสั่งถอน

ในกรณีผู้ทำการโรงสีซึ่งได้รับใบทะเบียนและใบอนุญาตให้ขายตามมาตรา ๑๙๘ แล้ว เมื่อมีเหตุอันสมควร พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในสถานที่ หรือที่อื่นใดที่เกี่ยวข้อง ระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตก หรือเวลาทำการซื้อและจำหน่ายข้าวระหว่างกันเองของผู้ค้าโภคภัณฑ์ และทำการตรวจสอบเพื่อจำหน่ายต่อไป ให้ได้รับยกเว้นทราบว่า ผู้ค้าโภคภัณฑ์ได้ปฏิบัติการและเสียภาษีการซื้อข้าวโภคภัณฑ์ถูกต้องหรือไม่ กับมีอำนาจเรียกและยึดเอกสารหรือหลักฐาน และออกหมายเรียกผู้ค้าโภคภัณฑ์หรือพยานหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้

ทุกเดือนที่มีการซื้อข้าว อันเป็นกรณีได้รับยกเว้นภาษีการซื้อข้าวตามมาตรา ๑๘๘ ให้ผู้ซื้อและผู้จำหน่ายแจ้งรายการตามแบบและจำนวนฉบับที่อธิบดีกำหนดภายในวันที่ ๗ ของเดือนถัดไป การแจ้ง สำหรับผู้มีสำนักงานในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี สำหรับผู้มีสำนักงานในจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อข้าหลวงประจำจังหวัดซึ่งสำนักงานนั้นตั้งอยู่การส่งหมายเรียกหรือหนังสืออื่นใดซึ่งมีถึงบุคคลใดตามลักษณะนี้ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ในกรณีผู้ไม่มีใบทะเบียนและไม่มีใบอนุญาตให้ขาย ทำการการตรวจสอบของพนักงานเจ้าหน้าที่ ถ้าปรากฏว่าผู้ค้าโภคภัณฑ์มีโภคภัณฑ์ขาดหรือเกินกว่าจำนวนที่ลงไว้ในบัญชีที่กำหนดให้ทำ ตามความในมาตรา ๑๘๕ ให้ถือว่าโภคภัณฑ์เฉพาะส่วนที่ขาดหรือเกินจากบัญชีนั้นเป็นโภคภัณฑ์ที่มีการซื้อแล้ว และยังมิได้เสียภาษี ในกรณีเช่นว่านี้ ให้ผู้ค้าโภคภัณฑ์เสียภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จนครบ และเสียเงินเพิ่มอีก ๕ เท่าของเงินภาษีการซื้อขายพร้อมทั้งรับโอนกิจการโรงสีเพื่อประกอบกิจการโรงสีและโภคภัณฑ์ภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการซื้อโภคภัณฑ์ โภคภัณฑ์ส่วนที่เกินจากบัญชีตามความในวรรคก่อน ให้นำลงรับในบัญชีตามความในมาตรา ๑๘๕ และถ้ามีการจำหน่ายข้าวต่อไป อธิบดีหรือข้าหลวงประจำจังหวัดโดยอนุมัติของอธิบดี จะยกเว้นให้เสียภาษีการซื้อข้าวก็ได้โภคภัณฑ์ตามบทบัญญัติในลักษณะนี้

ในกรณีที่มีการการตรวจสอบของพนักงานเจ้าหน้าที่ ถ้าปรากฏว่าผู้ค้าโภคภัณฑ์ไม่ชำระภาษีการซื้อข้าวจากโรงสีใด โภคภัณฑ์หรือชำระไม่ครบถ้วน พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งให้ผู้ทำการโรงสีนั้นรับผิดในการค้าโภคภัณฑ์ชำระภาษีการซื้อโภคภัณฑ์จนครบ และสั่งให้ชำระเงินเพิ่มอีก ๕ เท่าของภาษีการซื้อข้าวโภคภัณฑ์ที่ไม่ชำระหรือที่ขาด ภาษีการซื้อโภคภัณฑ์และเงินเพิ่มตามความในมาตรานี้ ให้ชำระภายในกำหนดสิบห้าวัน นับแต่วันได้รับคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นภาษีการซื้อโภคภัณฑ์

ให้ผู้ทำการโรงสีชำระภาษีการซื้อข้าวสำหรับข้าวที่จำหน่ายไปในเดือนหนึ่ง ๆ ณ ที่ว่าการอำเภอท้องที่ พร้อมด้วยยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดสองฉบับ และให้ส่งใบขายข้าวไปพร้อมกันด้วยภายในวันที่ ๗ ของเดือนถัดไป และการชำระการเรียกเงินเพิ่มตามความในมาตรา ๑๙๐ หรือมาตรา ๑๙๑ เนื่องจากการไต่สวนหรือตรวจสอบของพนักงานเจ้าหน้าที่ก็ดี โดยการกล่าวหาแจ้งความของบุคคลใด ๆ ซึ่งการกล่าวหาแจ้งความนั้นได้แสดงหลักฐานไว้ชัดแจ้งก็ดี เป็นเหตุให้มีการเรียกเงินนี้จะถือว่าสมบูรณ์ต่อเมื่อได้รับใบเสร็จรับเพิ่มภาษีดังกล่าวได้แล้ว ให้เจ้าพนักงานผู้รับเงินซึ่งนายอำเภอได้ลงลายมือชื่อแล้ว แต่ให้รัฐมนตรีหักออกร้อยละ ๔๐ ของเงินเพิ่มที่เก็บได้ เป็นเงินสินบนรางวัล และให้อธิบดีมีอำนาจที่จะจ่ายให้แก่บุคคลผู้ตรวจพบ ผู้กล่าวหาแจ้งความ และเจ้าพนักงานที่เกี่ยวข้อง ตามระเบียบที่อธิบดีกำหนดให้ปฏิบัติเป็นอย่างอื่นได้เมื่อเห็นสมควรโดยอนุมัติรัฐมนตรี

ผู้ใดไม่ออกใบรับเงินค่าภาษีการซื้อข้าวถ้ามิได้ชำระภายในกำหนดตามโภคภัณฑ์หรือไม่ทำสำเนาเก็บไว้ตามความในมาตรา ๑๙๒ ให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละสิบ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นเงินภาษีการซื้อข้าวด้วย๑๗๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองพันบาท

ผู้ใดไม่ยื่นรายการตามความในมาตรา ๑๗๓ หรือไม่แจ้งรายการซื้อหรือจำหน่ายโภคภัณฑ์อันได้รับยกเว้นภาษีการซื้อข้าว ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนด ให้ถือเป็นเงินค้าง และเพื่อให้ได้รับชำระเงินค้างให้นำบทบัญญัติโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๗ หรือไม่แจ้งรายการส่งออกหรือนำเข้าซึ่งโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับ๑๗๘ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท

ในกรณีผู้ทำการโรงสีออกใบรับเงินภาษีการซื้อข้าวโดยเฉพาะใบรับนั้นให้ได้รับยกเว้นอากรแสตมป์ผู้ใดไม่ยื่นคำขอจดทะเบียนค้าโภคภัณฑ์ตามความในมาตรา ๑๗๙ หรือไม่ปฏิบัติตามวิธีการที่อธิบดีกำหนดตามความในมาตรา ๑๘๖ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท

เมื่อมีการซื้อข้าวจากโรงสีใด ให้ผู้ทำการโรงสีนั้นออกใบขายข้าวตามแบบที่อธิบดีกำหนดผู้ใดไม่ยื่นคำขอรับใบแทนตามความในมาตรา ๑๘๑ หรือไม่แสดงจำนวนข้าวและวันเดือนปีที่จำหน่ายให้แก่ผู้ซื้อทุกคราวใบทะเบียนหรือใบแทนตามความในมาตรา ๑๘๒ หรือไม่แจ้งการเลิกหรือการโอนตามความในมาตรา ๑๘๓ หรือไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามความในมาตรา ๑๘๔ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท

ผู้ใดนำข้าวเป็นจำนวนเกินกว่าห้าหาบหลวงไปจากที่หนึ่งที่ใดโดยไม่มีใบขายข้าวไปกับข้าว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งกักข้าวเพื่อทำการไต่สวนได้ไม่เกินสิบห้าวัน ถ้าผู้นำข้าวไม่นำหลักฐานมาให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทำการไต่สวนภายในกำหนดสิบห้าวัน พนักงานเจ้าหน้าที่อาจสั่งให้ผู้นำข้าวนั้นชำระภาษีการซื้อข้าว ณ ที่ว่าการอำเภอเป็นเงินสามเท่าของอัตราเงินภาษีการซื้อข้าว ถ้าไม่ชำระเงินภาษีการซื้อข้าวภายในสามวันนับแต่วันได้รับทราบจากพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้ถือว่าเป็นเงินค้าง เพื่อประโยชน์ของผู้นำข้าว จะขอชำระภาษีการซื้อข้าวสำหรับข้าวที่นำไป ณ ที่ว่าการอำเภอใด ๆ ก็ได้ แต่ต้องชำระเป็นเงินสองเท่าของอัตราเงินภาษีการซื้อข้าว ใบเสร็จรับเงินภาษีการซื้อข้าวที่ออกตามมาตรานี้ให้ถือเป็นใบขายข้าวและภาษีการซื้อข้าวที่ชำระตามมาตรานี้จะขอคืนไม่ได้ไม่ทำบัญชีแสดงรายการ หรือไม่เก็บบัญชีตามความในมาตรา ๑๘๕ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

เจ้าของโรงสีหรือผู้ทำการโรงสีต้องแจ้งรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด สำหรับโรงสีซึ่งตั้งผู้ใดรู้อยู่ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี สำหรับโรงสีซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อข้าหลวงประจำจังหวัดเพื่อขอรับใบทะเบียนประการหนึ่ง และเพื่อขอรับใบอนุญาตให้ขาย ถ้าประสงค์จะค้าข้าวอีกประการหนึ่ง ถ้าเจ้าของโรงสีหรือผู้ทำการโรงสีมีหรือประกอบกิจการโรงสีหลายโรงสี ให้แจ้งรายการเป็นโรง ๆ ไป สำหรับโรงสีที่ปลูกสร้างเสร็จภายหลังวันใช้บังคับบทบัญญัติในลักษณะนี้ให้แจ้งรายการดังกล่าวภายในสิบห้าวันนับแต่วันสร้างเสร็จ ในกรณีโอนกิจการโรงสีหรือโอนกรรมสิทธิ์โรงสีภายในสิบห้าวันนับแต่วันโอนให้ผู้โอนแจ้งการโอนต่ออธิบดีแล้วไม่อำนวยความสะดวก หรือขัดขวางพนักงานเจ้าหน้าที่ หรือไม่ปฏิบัติตามหมายเรียกของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามความในมาตรา ๑๘๘ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือข้าหลวงประจำจังหวัดที่กล่าวในวรรคจำคุกไม่เกินหนึ่ง แล้วแต่กรณี ตามแบบที่อธิบดีกำหนดและให้ผู้รับโอนแจ้งรายการเพื่อขอรับใบทะเบียนและใบอนุญาตให้ขายเดือน หรือแก้ทะเบียน แล้วแต่กรณี ตามความในวรรคหนึ่งทั้งปรับทั้งจำ

ถ้าผู้ทำการโรงสีมิได้รับใบทะเบียนตามความในมาตรา ๑๙๘ สำหรับโรงสีใด ห้ามมิให้ประกอบกิจการโรงสีนั้นจนกว่าจะได้รับทะเบียนแล้วผู้ใด (๑) โดยรู้อยู่แล้ว หรือจงใจ แจ้งข้อความเท็จ หรือให้ถ้อยคำเท็จ หรือตอบคำถามด้วยถ้อยคำอันเป็นเท็จ หรือนำพยานหลักฐานเท็จมาแสดง เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีตามลักษณะนี้ หรือ ถ้าผู้ทำการโรงสีมิได้รับใบอนุญาตให้ขายตาม(๒) โดยความในมาตรา ๑๙๘ สำหรับโรงสีโรงใด ห้ามมิให้จำหน่ายข้าวจากโรงสีนั้น จนกว่าจะได้รับอนุญาตให้ขายแล้วเท็จ โดยเจตนาละเลย โดยฉ้อโกงหรืออุบาย หรือโดยวิธีการอื่นใดทำนองเดียวกัน หลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียภาษีตามลักษณะนี้ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ --- ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี

ผู้ทำการโรงสีโรงใดได้รับใบทะเบียนแล้วเลิกประกอบกิจการ ให้ผู้ทำการโรงสีนั้นแจ้งให้อธิบดีหรือข้าหลวงประจำจังหวัดที่กล่าวในมาตรา ๑๙๘ แล้วแต่กรณี ทราบตามแบบที่อธิบดีกำหนดภายในสิบห้าวันนับแต่วันเลิกประกอบกิจการนั้น ในกรณีนี้ ให้อธิบดีหรือข้าหลวงประจำจังหวัดที่กล่าวมีอำนาจสั่งตีตราปิดโรงสีนั้น กับมีอำนาจเรียกใบอนุญาตให้ขายคืน เมื่อไม่มีข้าวจะจำหน่ายแล้ว

ให้ผู้ทำการโรงสีทำบัญชีตามแบบและวิธีการที่อธิบดีกำหนดแสดงรายการปริมาณข้าวและข้าวเปลือกซึ่งมีอยู่ ได้มา และจำหน่ายไป เป็นรายวัน และต้องเก็บรักษาบัญชีนี้ไว้จนกว่าจะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ให้ทำลายแต่ไม่เกินสามปี

เว้นแต่ในกรณีได้รับยกเว้น ภาษีการซื้อข้าวตามมาตรา ๑๘๘ ผู้ทำการโรงสีผู้ใดจำหน่ายข้าวไปและไม่แสดงรายการปริมาณข้าวที่จำหน่ายในบัญชีตามความในมาตรา ๒๐๑ กับมิได้นำเงินภาษีการซื้อข้าวสำหรับข้าวนั้นไปชำระภายในกำหนดให้ผู้ทำการโรงสีผู้นั้นเสียภาษีการซื้อข้าวสำหรับข้าวนั้น และเงินเพิ่มอีกเป็นจำนวนสิบเท่า หรือเป็นเงินสองร้อยบาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า ภาษีการซื้อข้าวและเงินเพิ่มตามมาตรานี้ให้ชำระภายในกำหนดสิบวัน นับแต่วันที่ผู้ทำการโรงสีได้รับทราบจากพนักงานเจ้าหน้าที่ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นภาษีการซื้อข้าว

ผู้ใดเคยมีหรือครอบครองข้าวไว้เพื่อจำหน่ายในสำนักงานของตนเองแห่งเดียวหรือหลายแห่งรวมกันไม่ต่ำกว่าห้าพันหาบหลวงเป็นประจำ อาจยื่นคำร้องตามแบบที่อธิบดีกำหนด เพื่อขอให้ตนมีสิทธิและหน้าที่เช่นเดียวกับผู้ทำการโรงสีได้ เมื่ออธิบดีได้พิจารณาออกใบอนุญาตให้แล้ว เพื่อประโยชน์แห่งบทบัญญัติในลักษณะนี้ ให้ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้ทำการโรงสี และให้ถือว่า สำนักงานของผู้นั้นตามที่ระบุในใบอนุญาตเป็นโรงสี การยื่นคำร้องสำหรับผู้มีสำนักงานในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี ให้ยื่นต่ออธิบดี สำหรับผู้มีสำนักงานในจังหวัดอื่น ให้ยื่นต่อข้าหลวงประจำจังหวัดซึ่งสำนักงานตั้งอยู่ ในการออกใบอนุญาตตามความในวรรคหนึ่ง ให้อธิบดีมีอำนาจกำหนดเงื่อนไขตามแต่จะเห็นสมควร ถ้ามีการผิดเงื่อนไข ให้อธิบดีมีอำนาจถอนใบอนุญาตคืนได้ เมื่ออธิบดีได้ถอนใบอนุญาตตามความในวรรคสามแล้ว ให้ผู้รับอนุญาตเสียภาษีการซื้อข้าวสำหรับข้าวที่มีหรือครอบครองอยู่ทั้งหมดในขณะนั้น เสมือนได้มีการซื้อข้าวจากผู้รับอนุญาตในวันถอนใบอนุญาตนั้น

โรงสีที่ได้รับใบทะเบียนและใบอนุญาตให้ขายหรือผู้ที่มีหรือครอบครองข้าวไม่ต่ำกว่าห้าพันหาบหลวงเป็นประจำ ซึ่งอธิบดีได้ออกใบอนุญาตให้ตามพระราชบัญญัติเงินช่วยชาติในภาวะคับขัน พุทธศักราช ๒๔๘๕ แล้วนั้น ไม่ต้องปฏิบัติตามมาตรา ๑๙๘ หรือมาตรา ๒๐๓ แล้วแต่กรณี และให้ถือว่าใบทะเบียนใบอนุญาตให้ขายและใบอนุญาตซึ่งโรงสีและผู้ที่มีหรือครอบครองข้าวที่กล่าวได้รับไปแล้วนั้น เป็นใบทะเบียนใบอนุญาตให้ขายและใบอนุญาตออกให้ตามลักษณะนี้

ให้มีการเสียภาษีการซื้อข้าวในกรณีนำข้าวต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักร ให้ผู้นำข้าวเข้ามาในราชอาณาจักรเป็นผู้รับผิดในการชำระภาษีการซื้อข้าว และให้ชำระ ณ อำเภอท้องที่ซึ่งด่านศุลกากรแรกที่นำข้าวผ่านตั้งอยู่ภายในเจ็ดวัน นับแต่วันที่ข้าวผ่านด่านศุลกากรนั้น ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนดดังกล่าวให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละยี่สิบ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นภาษีการซื้อข้าว

ให้อธิบดีมีอำนาจวางระเบียบกำหนดให้ผู้ทำการโรงสีปฏิบัติเกี่ยวกับการแสดงเวลาทำการสีข้าว และติดตั้งเครื่องวัดเพื่อตรวจสอบในโรงสีได้

พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในสถานที่ทำการของโรงสีหรือสำนักงานใด ๆ ที่ทำการค้าข้าวหรือที่เกี่ยวข้องในเวลาระหว่างอาทิตย์ขึ้นและอาทิตย์ตก และมีอำนาจสั่งหยุดพาหนะขนส่งบรรทุกข้าวซึ่งไม่เป็นพาหนะขนส่งสาธารณะไว้ชั่วคราว กับมีอำนาจทำการตรวจสอบและออกหมายเรียกเจ้าของ ผู้ทำการโรงสี หรือผู้ทำการค้าข้าว หรือพยานหลักฐานอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้

ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๒๐๑ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๑๘๖ มาตรา ๑๘๙ มาตรา ๑๙๖ มาตรา ๑๙๘ มาตรา ๒๐๐ หรือไม่ปฏิบัติตามระเบียบที่กำหนดตามมาตรา ๒๐๖ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท

ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๑๙๙ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใด โดยรู้อยู่แล้วหรือจงใจ (๑) แจ้งรายการตามมาตรา ๑๙๒ มาตรา ๑๙๖ มาตรา ๑๙๘ หรือมาตรา ๒๐๑ ไม่ตรงกับความจริงเพื่อหลีกเลี่ยงหรือช่วยให้หลีกเลี่ยงภาษีการซื้อข้าว (๒) ขัดขืนมิให้พนักงานเจ้าหน้าที่เข้าไปในสถานที่ทำการ หรือไม่หยุดพาหนะหรือมิให้ทำการตรวจสอบ หรือไม่ปฏิบัติตามหมาย เป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๒๐๗ หรือ (๓) ไม่ยอมตอบคำถามเมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ซักถามหรือให้ถ้อยคำเท็จ หรือตอบคำถามด้วยถ้อยคำอันเป็นเท็จ หรือนำพยานหลักฐานเท็จมาแสดง เพื่อหลีกเลี่ยงภาษีการซื้อข้าว มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาทหรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

เจ้าพนักงานผู้ใดโดยหน้าที่ราชการได้รู้เรื่องกิจการของผู้มีหน้าที่ต้องรับผิดในการชำระภาษีการซื้อข้าว หรือของผู้อื่นที่เกี่ยวข้องตามบทบัญญัติในลักษณะนี้นำความไปแจ้งแก่ผู้ใด หรือยังให้ทราบด้วยวิธีใดโดยผิดหน้าที่ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

การเรียกเก็บภาษีการซื้อน้ำตาล ซึ่งบัญญัติไว้ในลักษณะนี้ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมสรรพากร

ในลักษณะนี้ “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า เจ้าพนักงานผู้ดำรงตำแหน่งซึ่งระบุไว้ในกฎกระทรวง “ซื้อ” หมายความว่า รับโอนกรรมสิทธิ์ไม่ว่าในกรณีใด ๆ เว้นแต่ในกรณีที่บริจาคเป็นสาธารณกุศล “จำหน่าย” หมายความว่า จำหน่ายในการซื้อ “น้ำตาล” หมายความว่า ๑. น้ำตาลทำจากอ้อย ตาลโตนด มะพร้าวหรือต้นไม้อื่น เว้นน้ำเหลืองซึ่งได้มาจากการกระทำน้ำตาลทรายขาว ๒. น้ำตาลซึ่งนำเข้ามาจากต่างประเทศทุกชนิด และ ๓. สิ่งของทำด้วยน้ำตาลเป็นส่วนสำคัญซึ่งกำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา “ผู้ประกอบการ” หมายความว่า บุคคลใด ๆ หรือองค์การของรัฐบาลซึ่งประกอบการผลิตน้ำตาลได้วันหนึ่งเกินกว่า ๑๐๐ กิโลกรัม หรือผู้ทำการแทน “ผู้นำเข้า” หมายความว่า บุคคลใด ๆ หรือองค์การของรัฐบาลซึ่งนำน้ำตาลจากต่างประเทศเข้ามาในราชอาณาจักรเป็นการค้าหรือเพื่อการอุตสาหกรรม หรือผู้ทำการแทน “ผู้รวบรวม” หมายความว่า บุคคลใด ๆหรือองค์การของรัฐบาลซึ่งมีน้ำตาลไว้เพื่อการค้าหรือเพื่อการอุตสาหกรรมในคราวหนึ่งหรือหลายคราวรวมกันเป็นจำนวนเดือนหนึ่งเกิน ๕๐๐ กิโลกรัม หรือผู้ทำการแทน “สถานที่” หมายความว่า สถานที่ใช้ประกอบการผลิต จำหน่าย หรือเก็บรักษาน้ำตาล

เมื่อมีการซื้อน้ำตาลซึ่งอยู่ในราชอาณาจักรจากผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม ให้มีการเสียภาษีเรียกว่าการซื้อน้ำตาลตามอัตราซึ่งปรากฏในบัญชีท้ายลักษณะนี้ และให้เสียขณะส่งมอบน้ำตาล

ในกรณีผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม ส่งน้ำตาลของตนที่ตนยึดถือจากสถานที่แห่งหนึ่งไปยังสถานที่อื่นโดยไม่มีการซื้อ ให้ถือว่าผู้ประกอบการผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม ได้จำหน่ายและส่งมอบน้ำตาลนั้นตั้งแต่วันส่งน้ำตาลไป

ในกรณีที่ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม ส่งน้ำตาลออกไปนอกราชอาณาจักร ให้ถือว่าเป็นการซื้อจากผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมและส่งมอบน้ำตาลเมื่อผ่านด่านศุลกากร ถ้าผู้นำเข้าพิสูจน์ให้เป็นที่พอใจของอธิบดีได้ว่า น้ำตาลที่ส่งออกไปนอกราชอาณาจักรนั้น เป็นน้ำตาลซึ่งมิได้นำเข้าเพื่ออุปโภคหรือบริโภคภายในราชอาณาจักรแล้ว ให้อธิบดีมีอำนาจยกเว้นภาษีการซื้อน้ำตาลให้ได้

ในกรณีที่ผู้ประกอบการผลิตน้ำตาลให้แก่ผู้ใด แม้ไม่มีการโอนกรรมสิทธิ์ในน้ำตาล ก็ให้ถือว่าการที่ผู้นั้นได้มาซึ่งน้ำตาลเป็นการซื้อน้ำตาลจากผู้ประกอบการ

ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมอุปโภคหรือบริโภค หรือใช้ไปในการอุตสาหกรรมซึ่งน้ำตาลที่ผลิตขึ้นหรือนำเข้ามาในราชอาณาจักรก็ดี ผู้นำน้ำตาลเข้ามาในราชอาณาจักรเพื่ออุปโภคหรือบริโภคก็ดี ต้องเสียและชำระภาษีการซื้อน้ำตาล สำหรับผู้ประกอบการผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม ให้ปฏิบัติเสมือนว่าได้ทำการจำหน่ายน้ำตาล สำหรับผู้อื่นให้ปฏิบัติตามวิธีการที่อธิบดีกำหนด

ให้อธิบดีมีอำนาจยกเว้นภาษีการซื้อน้ำตาลสำหรับน้ำตาลที่อยู่ในครอบครองของผู้รวบรวมซึ่งได้รับใบทะเบียนสำหรับสถานที่และใบอนุญาตสำหรับตัวแล้วได้ ถ้าเห็นว่าน้ำตาลนั้นได้เสียภาษีการซื้อน้ำตาลมาแล้วและอยู่ในครอบครองของผู้รวบรวมก่อนวันได้รับใบทะเบียนและใบอนุญาตดังกล่าว

ในกรณีที่ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม ซึ่งได้รับใบทะเบียนและใบอนุญาตตามมาตรา ๒๓๑ แล้ว ซื้อน้ำตาลจากผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมอื่นเพื่อจำหน่ายต่อไป ให้ได้รับยกเว้นภาษีการซื้อน้ำตาล

ในกรณีที่ผู้ไม่มีใบทะเบียนและใบอนุญาตซื้อน้ำตาล พร้อมทั้งรับโอนกิจการผลิตหรือค้าน้ำตาลจากผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม อธิบดีหรือข้าหลวงประจำจังหวัดโดยอนุมัติของอธิบดีจะยกเว้นภาษีการซื้อน้ำตาลให้ก็ได้

ในเดือนใด ผู้ใดส่งน้ำตาลไปนอกราชอาณาจักร ให้ผู้นั้นแจ้งเป็นหนังสือว่า น้ำตาลที่ส่งไปนั้นได้มาอย่างไร เป็นจำนวนเท่าใด และส่งออกทางใดภายใน ๗ วันของเดือนถัดมา การแจ้งสำหรับผู้ที่มีสำนักงานใหญ่ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี สำหรับผู้ที่มีสำนักงานใหญ่ในจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อข้าหลวงประจำจังหวัดที่สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่

ทุกเดือนที่มีการซื้อน้ำตาลอันเป็นกรณีได้รับยกเว้นภาษีการซื้อน้ำตาล ตามมาตรา ๒๒๑ ให้ผู้ซื้อและผู้จำหน่ายแจ้งรายการตามแบบและจำนวนฉบับที่อธิบดีกำหนดภายใน ๗ วันของเดือนถัดมา การแจ้ง สำหรับผู้ที่มีสำนักงานใหญ่ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรีให้แจ้งต่ออธิบดี สำหรับผู้ที่มีสำนักงานใหญ่ในจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อข้าหลวงประจำจังหวัดที่สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่

ในกรณีที่มีการซื้อน้ำตาลจากผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมผู้ใด ให้ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมผู้นั้น รับผิดในการชำระภาษีการซื้อน้ำตาล

ให้ผู้รับผิดในการชำระภาษีการซื้อน้ำตาลตามมาตรา ๒๒๕ ชำระภาษีการซื้อน้ำตาล ณ อำเภอท้องที่พร้อมด้วยยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด ๒ ฉบับภายในวันที่ ๗ ของเดือนทุกเดือน และการชำระภาษีนี้จะถือว่าสมบูรณ์ต่อเมื่อได้รับใบเสร็จรับเงินซึ่งนายอำเภอได้ลงลายมือชื่อแล้ว แต่ให้รัฐมนตรีมีอำนาจที่จะวางระเบียบให้ปฏิบัติเป็นอย่างอื่นได้เมื่อเห็นสมควร

ภาษีการซื้อน้ำตาล ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนดตามมาตรา ๒๑๙ หรือมาตรา ๒๒๖ ให้ถือเป็นภาษีค้าง และให้ผู้รับผิดในการชำระภาษีการซื้อน้ำตาลเสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๑๐ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นภาษีการซื้อน้ำตาลด้วย

เว้นแต่ในกรณีได้รับยกเว้นการซื้อน้ำตาลตามมาตรา ๒๒๑ แห่งลักษณะนี้ ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมผู้ใด จำหน่ายน้ำตาลไป และไม่แสดงรายการปริมาณน้ำตาลที่จำหน่ายในบัญชีตามมาตรา ๒๓๖ แห่งลักษณะนี้ กับมิได้นำภาษีการซื้อน้ำตาลสำหรับน้ำตาลนั้นไปชำระภายในกำหนด ให้ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมผู้นั้นเสียภาษีการซื้อน้ำตาลสำหรับน้ำตาลนั้นและเงินเพิ่มอีกเป็นจำนวนสิบเท่าหรือเป็นเงินสองร้อยบาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า ภาษีการซื้อน้ำตาลและเงินเพิ่มตามมาตรานี้ให้ชำระภายในกำหนดสิบวันนับแต่วันที่ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมได้รับทราบจากพนักงานเจ้าหน้าที่ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นภาษีการซื้อน้ำตาล ถ้าไม่ชำระภายในกำหนด ให้ถือเป็นภาษีค้าง ให้ผู้ขนส่งน้ำตาลผ่านด่านตรวจน้ำตาลโดยไม่มีใบผ่านด่านตามมาตรา ๒๔๑ กำกับไปด้วยหรือมีใบผ่านด่านกำกับไปไม่ครบตามจำนวนน้ำตาลที่ขนส่ง เสียภาษีการซื้อน้ำตาลสำหรับน้ำตาลที่ไม่มีใบผ่านด่านกำกับหรือที่เกินจำนวนในใบผ่านด่านกำกับ และเงินเพิ่มสิบเท่าหรือเงินสองร้อยบาทเช่นเดียวกับที่ได้กล่าวในวรรคหนึ่ง

ภาษีการซื้อน้ำตาล ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนด ให้ถือเป็นภาษีค้าง เพื่อให้ได้รับชำระภาษีค้างให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับ

ภาษีการซื้อน้ำตาล ถ้ามีข้อตกลงให้ผู้ซื้อเป็นผู้เสีย ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมซึ่งเป็นผู้จำหน่าย ต้องออกใบรับให้ผู้ซื้อสำหรับเงินนี้ต่างหากจากเงินอื่น และใบรับเฉพาะเงินส่วนนี้ไม่ต้องปิดแสตมป์อากร แต่ต้องแสดงปริมาณน้ำตาลที่จำหน่าย

ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมต้องแจ้งรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนด เพื่อขอรับใบทะเบียนสำหรับสถานที่ที่ตนควบคุมและใบอนุญาตสำหรับตัว การแจ้ง สำหรับผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในจังหวัดพระนครและจังหวัดธนบุรี ให้แจ้งต่ออธิบดี สำหรับผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมซึ่งมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในจังหวัดอื่น ให้แจ้งต่อข้าหลวงประจำจังหวัดที่สำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ ถ้าผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม มีสถานที่หลายแห่ง ให้แจ้งรายการเพื่อรับใบทะเบียนเป็นแห่ง ๆ ไป สำหรับสถานที่ที่มีขึ้นภายหลังวันใช้บังคับบทบัญญัติในลักษณะนี้ ให้แจ้งรายการภายในสิบห้าวันนับแต่วันมีขึ้น

ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมที่ได้รับใบทะเบียนสำหรับสถานที่ และใบอนุญาตสำหรับตัวตามพระราชบัญญัติภาษีการซื้อน้ำตาล พุทธศักราช ๒๔๘๕ หรือพระราชบัญญัติภาษีการซื้อน้ำตาล (ฉะบับที่ ๒) พุทธศักราช ๒๔๘๗ แล้วไม่ต้องปฏิบัติตามมาตรา ๒๓๑ และให้ถือว่าใบทะเบียนสำหรับสถานที่และใบอนุญาตสำหรับตัวซึ่งผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมที่กล่าวได้รับไปแล้วนั้น เป็นใบทะเบียนสำหรับสถานที่และใบอนุญาตสำหรับตัวออกให้ตามลักษณะนี้

ในกรณีการโอนกิจการผลิตหรือค้าน้ำตาล ให้ผู้โอนแจ้งเรื่องโอนและให้ผู้รับโอนแจ้งรายการเพื่อขอรับใบทะเบียนและใบอนุญาตตามวิธีการที่กล่าวในมาตรา ๒๓๑ ก่อนการโอน

ถ้าผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมมิได้รับใบทะเบียนสำหรับสถานที่แห่งใด ห้ามมิให้ผลิตนำเข้าหรือจำหน่ายน้ำตาลในสถานที่แห่งนั้นจนกว่าจะได้รับใบทะเบียนสำหรับสถานที่แล้ว ถ้าผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมมิได้รับใบอนุญาตสำหรับตัว ห้ามมิให้ผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายน้ำตาล จนกว่าจะได้รับใบอนุญาตสำหรับตัวแล้ว

ในกรณีที่ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม เลิกผลิตนำเข้าหรือจำหน่ายน้ำตาลในสถานที่แห่งใด ให้ผู้ประกอบการผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม ซึ่งควบคุมสถานที่นั้นแจ้งให้อธิบดีหรือข้าหลวงประจำจังหวัดที่กล่าวในมาตรา ๒๓๑ แล้วแต่กรณี ทราบตามแบบที่อธิบดีกำหนดภายในสิบห้าวันนับแต่วันเลิกผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายน้ำตาลในสถานที่นั้น ในกรณีนี้ให้อธิบดีหรือข้าหลวงประจำจังหวัดที่กล่าวมีอำนาจสั่งตีตราปิดสถานที่นั้นและเรียกใบทะเบียนและใบอนุญาตคืนได้ในเมื่อไม่มีน้ำตาลจะจำหน่ายแล้ว

ให้ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมทำบัญชีตามแบบที่อธิบดีกำหนดแสดงรายการปริมาณน้ำตาลหรือวัตถุอื่นที่เกี่ยวข้องซึ่งมีอยู่ ได้มา และจำหน่ายไป เป็นรายวันและต้องเก็บรักษาบัญชีนี้ไว้จนกว่าจะได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่ให้ทำลาย แต่ไม่เกินสามปี

ให้อธิบดีมีอำนาจวางระเบียบกำหนดให้ผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวมปฏิบัติเกี่ยวกับเวลาทำการของสถานที่หรือติดตั้งเครื่องชั่งตวงวัดเพื่อตรวจสอบในสถานที่ได้

เพื่อให้การเป็นไปตามบทบัญญัติในลักษณะนี้ พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในสถานที่หรือที่อื่นใดที่เกี่ยวข้องในเวลาระหว่างอาทิตย์ขึ้นและอาทิตย์ตก และมีอำนาจทำการตรวจสอบ กับออกหมายเรียกผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า หรือผู้รวบรวม หรือพยานหลักฐานอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้

ให้อธิบดีมีอำนาจที่จะตั้งด่านตรวจน้ำตาลขึ้น ณ ที่หนึ่งที่ใด และเมื่อใดก็ได้ กับให้มีอำนาจกำหนดเส้นทางขนส่งน้ำตาลซึ่งมาจากท้องที่หนึ่งไปยังอีกท้องที่หนึ่งเมื่อใดก็ได้ การตั้งด่านตรวจน้ำตาลก็ดี การกำหนดเส้นทางขนส่งน้ำตาลก็ดี ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ให้เจ้าพนักงานประจำด่านตรวจน้ำตาลตามมาตรา ๒๓๙ มีอำนาจสั่งพาหนะที่มีเหตุอันควรเชื่อว่าขนส่งน้ำตาลหยุดที่ด่านตรวจน้ำตาลและมีอำนาจเข้าตรวจจำนวนน้ำตาล กับสอบถามและเรียกพยานหลักฐานเกี่ยวกับการขนส่งน้ำตาลนั้นมาไต่สวนได้

ผู้ควบคุมพาหนะที่ขนส่งน้ำตาลในคราวหนึ่ง ๆ เป็นจำนวนเกินกว่าร้อยกิโลกรัม มีหน้าที่ต้องขนส่งน้ำตาลตามเส้นทางที่อธิบดีกำหนด และต้องนำพาหนะที่ขนส่งน้ำตาลมาให้เจ้าพนักงานประจำด่านตรวจน้ำตาลตรวจและไต่สวน และให้เจ้าของน้ำตาลหรือผู้แทน หรือผู้ควบคุมพาหนะที่ขนส่งน้ำตาล ขอรับใบผ่านด่านจากเจ้าพนักงานประจำด่านตรวจน้ำตาลกำไปกับน้ำตาลที่ผ่านด่านนั้นด้วย

ผู้ใดจงใจไม่ทำบัญชีเป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๒๓๖ ก็ดี ทำบัญชีดังกล่าวไม่บริบูรณ์ก็ดี หรือทำบัญชีเป็นเท็จก็ดี มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๒๑๙ มาตรา ๒๒๓ มาตรา ๒๒๔ มาตรา ๒๓๐ มาตรา ๒๓๑ มาตรา ๒๓๓ มาตรา ๒๓๕ หรือฝ่าฝืนระเบียบตามมาตรา ๒๓๗ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท

ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๒๓๔ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใดโดยรู้อยู่แล้วหรือจงใจ (๑) ออกใบรับตามมาตรา ๒๓๐ หรือแจ้งรายการตาม มาตรา ๒๒๔ มาตรา ๒๒๖ มาตรา ๒๓๑ หรือมาตรา ๒๓๓ ไม่ตรงกับความเป็นจริงเพื่อหลีกเลี่ยงภาษีการซื้อน้ำตาล (๒) ขัดขืนมิให้พนักงานเจ้าหน้าที่เข้าไปในสถานที่ทำการ หรือมิให้ทำการตรวจสอบ หรือไม่ปฏิบัติตามหมายเป็นการฝ่าฝืนอำนาจตามมาตรา ๒๓๘ (๓) ไม่ยอมตอบคำถามเมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ซักถามหรือให้ถ้อยคำเท็จ หรือตอบคำถามด้วยถ้อยคำอันเป็นเท็จ หรือนำพยานหลักฐานเท็จมาแสดง เพื่อหลีกเลี่ยงภาษีการซื้อน้ำตาล หรือ (๔) ไม่ยอมตอบคำถาม หรือให้ถ้อยคำเท็จ หรือตอบถ้อยคำอันเป็นเท็จ หรือนำพยานหลักฐานเท็จมาแสดง เพื่อหลีกเลี่ยงการตรวจของเจ้าพนักงานประจำด่านตรวจน้ำตาลตามมาตรา ๒๔๐ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

ผู้ใดไม่หยุดพาหนะ เป็นการฝ่าฝืนมาตรา ๒๔๐ หรือฝ่าฝืนมาตรา ๒๔๑ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองร้อยบาท

เจ้าพนักงานผู้ใดโดยหน้าที่ราชการ ได้รู้เรื่องกิจการของผู้รับผิดในการชำระภาษีการซื้อน้ำตาล หรือของผู้อื่นที่เกี่ยวข้องตามบทบัญญัติในลักษณะนี้ นำความนั้นไปแจ้งแก่ผู้ใด หรือยังให้ทราบด้วยวิธีใดโดยผิดหน้าที่ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ

การเรียกเก็บภาษีโรงแรมภัตตาคาร ซึ่งบัญญัติไว้ในลักษณะนี้ ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของกรมสรรพากร

ในลักษณะนี้ “โรงแรมภัตตาคาร” หมายความว่า สถานที่ซึ่งเป็นโรงแรมตามพระราชบัญญัติโรงแรม พุทธศักราช ๒๔๗๘ หรือที่จำหน่ายอาหารเป็นปกติ หรือที่เป็นทั้งโรงแรมและที่จำหน่ายอาหารเป็นปกติ และสถานที่นั้นมีค่ารายปีตั้งแต่ ๑,๒๐๐ บาทขึ้นไป “เจ้าสำนัก” หมายความว่า เจ้าของ ผู้ควบคุม และผู้จัดการโรงแรมภัตตาคาร “ที่พัก “ หมายความว่า สถานที่ที่จัดไว้สำหรับคนเดินทางหรือบุคคลอื่นใด ซึ่งเจ้าสำนักจัดให้พักอาศัยเพื่ออยู่หรือพักชั่วคราว “อาหาร” หมายความว่า ของกิน หรือเครื่องดื่มทุกชนิด “ขาย” หมายความว่า โอนกรรมสิทธิ์ไม่ว่ากรณีใด ๆ “ค่ารายปี” หมายความว่า ค่ารายปีตามมาตรา ๗๘ “พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า พนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๑๓๐

ให้จัดเก็บภาษีเรียกว่า ภาษีโรงแรมภัตตาคาร เมื่อมีการให้เช่าที่พัก หรือมีการขายอาหาร หรือมีการให้เช่าที่พักและขายอาหารจากโรงแรมภัตตาคาร

การเรียกเก็บภาษีโรงแรมภัตตาคารตามลักษณะนี้ ให้เก็บจากค่าเช่าที่พัก หรือค่าอาหาร หรือค่าเช่าที่พักและค่าอาหาร บรรดาที่เรียกเก็บหรือที่ค้างชำระตามบัญชีอัตราภาษีโรงแรมภัตตาคารท้ายลักษณะนี้ เงินที่เรียกเก็บหรือที่ค้างชำระเป็นค่าบริการ หรือเป็นค่าสิ่งอื่นที่จัดให้ เนื่องในการให้เช่าที่พัก หรือการขายอาหารหรือการให้เช่าที่พักและขายอาหารจากโรงแรมภัตตาคาร ให้ถือเป็นเงินที่ต้องเสียภาษีตามความในวรรคก่อน

รัฐมนตรีมีอำนาจยกเว้นไม่เก็บภาษีโรงแรมภัตตาคารจากสโมสรหรือสมาคมที่จำหน่ายอาหารโดยมิได้มุ่งหากำไร ในการยกเว้นไม่เก็บภาษีนี้ รัฐมนตรีจะกำหนดเงื่อนไขใด ๆ ให้ปฏิบัติก็ได้ ถ้าปรากฏว่าสโมสรหรือสมาคมใดไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่รัฐมนตรีกำหนด รัฐมนตรีจะเพิกถอนการยกเว้นไม่เก็บภาษีเสียก็ได้

ให้เจ้าสำนักชำระภาษีโรงแรมภัตตาคารต่ออำเภอท้องที่ภายในกำหนดเวลา ดังต่อไปนี้ (๑) สำหรับกรณีเงินที่เรียกเก็บได้ในเดือนหนึ่ง ๆ ตามมาตรา ๒๕๑ ให้นำไปชำระภายในวันที่ ๗ ของเดือนถัดไป (๒) สำหรับกรณีเงินที่ค้างชำระในเดือนหนึ่ง ๆ ตามมาตรา ๒๕๑ ให้ขยายกำหนดเวลาชำระต่อไปได้ถึงวันที่ ๑๕ ของเดือนถัดจากเดือนที่ต้องชำระภาษีตาม (๑) พร้อมกับการชำระภาษีตาม (๑) และ (๒) ให้เจ้าสำนักยื่นรายการตามแบบที่อธิบดีกำหนดไปพร้อมด้วย และการชำระภาษีนี้จะถือว่าสมบูรณ์ต่อเมื่อได้รับใบเสร็จรับเงินซึ่งนายอำเภอได้ลงลายมือชื่อแล้ว

ภาษีโรงแรมภัตตาคาร ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนดตามมาตรา ๒๕๓ ให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ ๒๐ เงินเพิ่มนี้ให้ถือว่าเป็นภาษีโรงแรมภัตตาคาร

ภาษีโรงแรมภัตตาคาร ถ้ามิได้ชำระภายในกำหนด ให้ถือเป็นเงินค้าง และเพื่อให้ได้รับชำระเงินค้าง ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ให้อธิบดี โดยอนุมัติรัฐมนตรี มีอำนาจกำหนดวิธีการให้เจ้าสำนักปฏิบัติเพื่อให้การเสียภาษีในลักษณะนี้เป็นไปโดยรัดกุม การกำหนดวิธีการเช่นว่านี้ เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้เจ้าสำนักปฏิบัติตาม

ในการตรวจสอบของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๒๕๙ ก็ดี โดยการกล่าวหาแจ้งความของบุคคลใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นเจ้าพนักงานรัฐบาลหรือมิใช่ก็ดี และการกล่าวหาแจ้งความนั้น ได้แสดงหลักฐานความผิดโดยชัดแจ้ง เป็นเหตุให้พบการไม่เสียภาษีโรงแรมภัตตาคารหรือเสียไม่ครบถ้วน พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งให้เจ้าสำนักเสียภาษีโรงแรมภัตตาคารจนครบ และสั่งให้เสียเงินเพิ่มอีกเป็นจำนวน ๒ เท่าของภาษีโรงแรมภัตตาคารที่ไม่เสียหรือที่ขาด หรือเป็นเงิน ๑๐๐ บาท แล้วแต่อย่างใดจะมากกว่า ภาษีโรงแรมภัตตาคารและเงินเพิ่มตามมาตรานี้ให้ชำระภายในกำหนดสิบวันนับแต่วันได้รับคำสั่งจากพนักงานเจ้าหน้าที่ เงินเพิ่มนี้ให้ถือเป็นภาษีโรงแรมภัตตาคาร เงินเพิ่มเมื่อเรียกเก็บได้แล้ว ให้หักออกร้อยละ ๒๕ เป็นเงินสินบนรางวัล และให้อธิบดีมีอำนาจจ่ายให้แก่บุคคลที่ตรวจพบและบุคคลที่กล่าวหาแจ้งความดังกล่าวในวรรคหนึ่งตามระเบียบที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี

ให้เจ้าสำนักมีหน้าที่และความรับผิดในการปฏิบัติและการชำระภาษีโรงแรมภัตตาคารของโรงแรมภัตตาคารตามบทบัญญัติในลักษณะนี้ทุกประการ

เมื่อมีเหตุผลสมควร พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในโรงแรมภัตตาคารหรือสำนักงานของโรงแรมภัตตาคาร เพื่อตรวจสอบการปฏิบัติตามบทบัญญัติในลักษณะนี้ กับมีอำนาจเรียกและยึดตราสาร หรือเอกสาร และออกหมายเรียกตัวเจ้าสำนักกับพยานหลักฐานอื่นอันควรแก่เรื่องมาไต่สวนได้ ในการตรวจ พนักงานเจ้าหน้าที่จะต้องพิจารณาอย่าให้เป็นการขัดขวางการดำเนินการตามปกติของโรงแรมภัตตาคารจนเกินกว่าความจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการตรวจ

เจ้าสำนักใดฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๒๕๖ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองพันบาท

ผู้ใด โดยรู้อยู่แล้ว ไม่อำนวยความสะดวกแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ในการปฏิบัติตามหน้าที่ หรือโดยรู้อยู่แล้ว หรือจงใจ ไม่ปฏิบัติตามคำเรียก หรือไม่ยอมให้ยึดตราสารหรือเอกสาร หรือไม่ปฏิบัติตามหมายของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๒๕๙ หรือไม่ยอมตอบคำถามเมื่อซักถาม มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาท

ผู้ใด (๑) โดยรู้อยู่แล้ว หรือจงใจ แจ้งข้อความเท็จหรือให้ถ้อยคำเท็จ หรือตอบคำถามด้วยถ้อยคำอันเป็นเท็จหรือนำพยานหลักฐานเท็จมาแสดง เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีโรงแรมภัตตาคาร หรือ (๒) โดยความเท็จ โดยเจตนาละเลย โดยฉ้อโกง หรืออุบาย หรือโดยวิธีการอื่นใดทำนองเดียวกัน หลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียภาษีโรงแรมภัตตาคารผู้นั้นมีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือทั้งปรับทั้งจำ --- ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี