มาตรา 249

ห้ามมิให้ผู้ใดทำการเป็นผู้นำร่องก่อนได้สอบไล่ความรู้ในทางนั้นจนได้รับประกาศนียบัตรว่าเป็นผู้มีความรู้พอกับการ และได้รับใบอนุญาตสำหรับทำการเป็นผู้นำร่องได้ตามลักษณะที่บัญญัติไว้ต่อไปในหมวดนี้ ถ้าผู้ใดทำการเป็นผู้นำร่องโดยมิได้รับความสอบไล่ความรู้เช่นว่ามานี้ ท่านว่ามีความผิดต้องระวางโทษปรับเป็นเงินไม่เกินกว่าห้าร้อยบาท อนึ่งท่านว่า ถ้าเป็นเวลามีเหตุอย่างหนึ่งอย่างใดดังจะว่าต่อไปนี้ถึงผู้ใดที่ไม่ได้รับ ใบอนุญาตเป็นผู้นำร่องจะเข้าทำการควบคุมเรือกำปั่นลำใดอย่างผู้นำร่องก็ได้ ไม่ต้องมีโทษตามกฎหมาย เหตุนั้นคือ (ก) เมื่อไม่มีผู้นำร่องที่ได้รับใบอนุญาตตามกฎหมายมาขอร้องหรือได้ใช้เครื่องหมายสัญญาณแสดงให้เห็นว่าจะเป็นผู้นำร่องคุมเรือกำปั่นลำนั้น (ข) เมื่อเรือกำปั่นลำนั้นอยู่ในความอันตราย หรือในความลำบากอย่างหนึ่งอย่างใด อันเป็นคราวจำเป็นที่นายเรือต้องแสวงหาความช่วยเหลืออย่างดีที่จะหาได้ในขณะนั้น ถ้าและเมื่อมีผู้ที่ได้รับใบอนุญาตสำหรับทำการนำร่องได้ขอร้องหรือได้ใช้เครื่องหมายสัญญาณขอร้อง เป็นผู้นำร่องคุมเรือกำปั่นลำใด นายเรือรู้อยู่แล้วใช้หรือยังขืนใช้ผู้ใดที่ไม่ได้รับใบอนุญาตเช่นนั้นเป็นผู้นำร่องคุมเรือลำนั้น ท่านว่านายเรือมีความผิดต้องระวางโทษปรับเป็นเงินสองเท่าจำนวนค่าจ้างนำร่องอันสมควรจะเรียกได้สำหรับเรือลำนั้น